Dünya genelinde kahve fiyatları son yılların en yüksek seviyelerinde seyrediyor. İklim krizinden lojistik darboğazlara kadar pek çok etken bir araya gelerek "sabah rutinini" lüks haline getiriyor. İşte piyasayı sarsan temel sebepler...
ÜRETİM BÖLGELERİNDE İKLİMSEL YIKIM
Dünyanın en büyük iki üreticisi olan Brezilya ve Vietnam, ekstrem hava olaylarıyla maruz kaldı. Brezilya'daki Arabica (Coffea arabica bitkisinden elde edilen, dünyadaki kahve üretiminin yaklaşık %60-%70'ini oluşturan en popüler ve kaliteli kahve çekirdeği türüdür) tarlaları don ve kuraklık kıskacındayken,
Vietnam'daki Robusta ( dünya kahve üretiminin yaklaşık %40'ını oluşturan, dayanıklılığı ve yüksek kafein oranıyla bilinen ikinci en popüler kahve türüdür) üretimi son yılların en büyük su kriziyle mücadele ediyor. Hasattaki bu düşüş, küresel piyasada ürün açığı yaratıyor.
LOJİSTİK GÜZERGÂHLARINDA GÜVENLİK SORUNLARI
Kızıldeniz'deki jeopolitik gerilimler, küresel kahve ticaretini doğrudan etkiliyor. Gemilerin rotalarını değiştirmesi ve Ümit Burnu'na yönelmesi, nakliye sürelerini 2-3 hafta uzatırken navlun maliyetlerini de katlıyor. Bu ek maliyetler, doğrudan son tüketici fiyatlarına yansıyor.
ROBUSTA ÇEKİRDEĞİNE OLAN TALEP PATLAMASI
Ekonomik daralma nedeniyle tüketiciler, pahalı Arabica çekirdeklerinden daha uygun fiyatlı olan Robusta'ya yöneldi. Ancak bu aşırı talep, Robusta fiyatlarının son 45 yılın zirvesine çıkmasına neden oldu. Bu sebeple "ekonomik kahve" seçeneği de daraldı.
STOKLAR 25 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE
Küresel kahve stokları son çeyrek asrın en düşük seviyelerinde bulunuyor. Uzmanlar, kavrulmamış çekirdeklerin maliyetinin rekor kırdığını ve stokların "neredeyse tükenme" noktasına geldiğini belirtiyor. Bu durum, piyasayı her türlü olumsuz habere karşı aşırı duyarlı hale getiriyor.
TARIMSAL GİRDİ VE ENERJİ MALİYETLERİ
Gübre, ilaçlama ve enerji maliyetlerindeki küresel artış, kahve çiftçilerinin kâr marjını bitirme noktasına getirdi. Özellikle gübre fiyatlarındaki dalgalanmalar, çiftçilerin üretim alanlarını genişletmesini engelliyor ve toplam verimi baskılıyor.
Piyasa uzmanları, yeni ekilen kahve ağaçlarının meyve vermesi için en az 3-4 yıla ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Bu durum, fiyatlardaki yukarı yönlü trendin bir süre daha devam edeceğine işaret ediyor.
