Muğla'nın Marmaris ilçesinde yer alan Amos Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmaları, günümüzden yaklaşık 2200 yıl öncesine ait şaşırtıcı bir hukuk düzenini gün yüzüne çıkardı. Fethiye'de tesadüfen bulunan ve yapılan incelemeler sonucu Amos'a ait olduğu kesinleşen bir yazıt, Helenistik dönemdeki tarım ve kira sisteminin ne kadar katı kurallara sahip olduğunu gözler önüne serdi.
Muğla'nın Marmaris ilçesindeki Amos Antik Kenti'ne ait olduğu belirlenen ve milattan önce 2. yüzyıla tarihlenen arazi kira sözleşmesi, Helenistik dönemdeki tarım ve hukuk düzenine ışık tutuyor.
Amos Antik Kenti'ndeki kazı çalışmalarının ana sponsorlarından Marmaris Ticaret Odasından yapılan açıklamaya göre, Fethiye Şövalye Adası'nda yürütülen çalışmalar sırasında bulunan ve Fethiye Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü tarafından koruma altına alınan yazıtlı stel parçasının, yapılan epigrafik incelemeler sonucunda Amos Antik Kenti'ne ait olduğu saptandı.
MÖ 220-200 yıllarına tarihlendiği anlaşılan her iki yüzü yazılı eserin, antik kente dair detaylı bir arazi kira sözleşmesi olduğu tespit edildi.
FİDAN DİKME ZORUNLULUĞU VE CEZAİ ŞARTLAR
Yazıtta yer alan bilgiler, antik dönemdeki sosyo-ekonomik yapıya dair çarpıcı detaylar sunuyor.
Sözleşmede, yıllık kira bedellerinin yanı sıra her 100 drahmilik kira miktarına karşılık 800 asma ve 40 incir fidanı dikme zorunluluğu yer alıyor. Ayrıca fidanların dikim derinliklerine dair tarımsal talimatlar, dönemin hukuki işleyişini yansıtan cezai şartlar ve tazminat hükümleri de yazıtta detaylıca belirtiliyor.
ORTA ÇAĞ'DA GEMİYLE TAŞINMIŞ
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından yapılan incelemede, asıl yeri Amos'taki Apollon Samnaios kutsal alanı olan eserin, Orta Çağ'da gemilerde balast (denge taşı) olarak kullanılmak üzere Fethiye Şövalye Adası'na taşındığı anlaşıldı.
Prof. Dr. Fatih Onur tarafından bilim dünyasına kazandırılan eser, müze envanterinde koruma altında tutuluyor.
"YENİ PARÇALAR İÇİN KAZILAR SÜRÜYOR"
Açıklamada, bu sözleşme grubuna ait yeni parçaların gün yüzüne çıkarılması için Kazı Başkanı Doç. Dr. Mehmet Gürbüzer ve ekibinin çalışmalarına devam ettiği kaydedilerek emek verenlere teşekkür edildi.
TARİHİN EN ESKİ RESTORANI DA GÖRENLERİ ŞAŞKINA ÇEVİRDİ!
İspanya'nın başkenti Madrid'de bulunan Sobrino de Botín, 1725 yılında Fransız aşçı Jean Botín tarafından kuruldu.
Açıldığı tarihten günümüze kadar aynı adreste faaliyet göstermeye devam eden bu restoran, Guinnes Dünya Rekorları tarafından 'dünyanın en eski kesintisiz çalışan restoranı' olarak tescillendi.
Mekanın en dikkat çekici özelliklerinden biri, açıldığı günden beri kullanılan odun fırınının hiç söndürülmemesi.
Taş duvarları ve ahşap detaylarıyla korunan yapı, yalnızca bir restoran değil aynı zamanda tarihi bir alan olarak da görülüyor.
ÜNLÜ İSİMLERİN UĞRAK NOKTASI!
Sobrino de Botín yıllar boyunca pek çok tanınmış ismi duvarları arasında ağırladı ve ağırlamaya da devam ediyor.
Bir diğer dikkat çeken detay ise Francisco Goya ile ilgili. Ünlü ressamın gençlik yıllarında burada bulaşıkçı olarak çalıştığı bilinenler arasında.
Bu durum, restoranın sadece gastronomi değil, kültürel açıdan da önemli bir geçmişe sahip olduğunu kanıtlıyor.
YÜZYILLARDIR DEĞİŞMEYEN LEZZET GELENEĞİ
Restoranın en bilinen yemeği 'cochinillo asado' 300 yıldır kullanılan odun fırınında hazırlanıyor. Aynı pişirme yöntemi ve tariflerle servis edilmeye devam ediyor.
Günümüzde modern restoran anlayışı yaygın olsa da Sobrino de Botín, geleneksel yapısını yüzyıllardır sürdürmeye devam ediyor.
Yüzyıllardır devam eden bu sistem, restoranı gastronomi açısından da önemli bir noktaya taşıyor.
İŞTE TARİHİN BİLİNEN EN ESKİLERİ...
14.400 YILLIK BİR EKMEK
2018 yılında Ürdün'deki Kara Çöl'de yer alan bir taş ocağında, yaklaşık 14 bin 400 yıl öncesine ait yanmış ekmek izleri ortaya çıkarıldı. Natufian topluluğu tarafından hazırlandığı belirlenen bu mayasız ekmeğin, günümüzde pita ya da focaccia benzeri bir yapıya sahip olduğu düşünülüyor.
Yabani tahıllar ve bir tür su bitkisinin yumrularından elde edilen unla yapılan bu ekmek, et ve bitki temelli bir diyetin tamamlayıcısıydı. Keşif, bu dönemde tarımın ilk izlerinin ortaya çıkmasına olanak sağladı.
TARİHE GEÇEN BİR ÇİKOLATA KUTUSU
Dünyanın bilinen en eski çikolata kutusu, 2018'de İskoçya'nın St. Andrews kentinde gün yüzüne çıkarıldı. Söz konusu kutunun, 26 Haziran 1902'de VII. Edward'ın tahta çıkışını anmak amacıyla özel olarak hazırlandığı ortaya çıktı.
Çikolata kutusunu hediye olarak alan genç kız, içindekileri hiç bozmadan saklayarak bunu kızına bırakmayı tercih etti. Yıllar sonra kutu, annesinden kızına; oradan da torun Freida McIntosh'a geçti. McIntosh ise bu nadide tarihi mirası 2008 yılında St. Andrews Koruma Vakfı'na bağışladı.
FİRAVUNLARIN PEYNİRİ
Dünyanın bilinen en eski peyniri, Kahire ve Katanya üniversitelerinden araştırmacıların yürüttüğü çalışmalar sırasında Mısır'daki Saqqara nekropolünde, Ptahmes'e ait mezarda ortaya çıkarıldı. Yaklaşık 3 bin 200 yıl öncesine tarihlenen bu peynirin, defin ritüelleri kapsamında sunulan bir cenaze yiyeceği olduğu belirlendi.
Bulunan peynir kalıntılarında koyun ve keçi sütüne özgü bakteri izleri tespit edildi. Uzmanlar, bu antik peynirin günümüz damak tadına göre oldukça keskin ve asidik bir lezzete sahip olacağını öngörüyor.
PERU'DA 6000 YILLIK PATLAMIŞ MISIR İZLERİ
Dünyanın en sevilen atıştırmalıklarından biri olan patlamış mısırın tarihi binlerce yıl öncesine dayanıyor.
