"Narsist" kelimesi günümüzde o kadar sık ve gelişi güzel kullanılıyor ki, gerçekten bu kişilik yapısına sahip olanları ayırt etmek giderek zorlaşıyor. Ancak insan davranışları uzmanı Liz Rose'a göre bazı ipuçları var ve bu ipuçları çoğu zaman sözlerden değil, beden dilinden geliyor.
Rose, "İnsanlar ilk beş dakika içinde kim olduklarını gösterir. Çoğumuz bu sinyalleri görmezden geliyoruz" diyerek, narsistik eğilimlerin özellikle sözsüz iletişimde kendini ele verdiğini belirtiyor.
Uzmanlara göre klinik anlamda narsistik kişilik; büyüklük hissi, empati eksikliği ve sürekli hayranlık ihtiyacı ile tanımlanıyor. Ancak her kibirli ya da zor insanın narsist olmadığını da özellikle vurguluyor.
"Gerçek narsisizm bir anlık davranış değil, tekrar eden bir örüntüdür."
İşte dikkat edilmesi gereken 5 önemli işaret:
1. SÜREKLİ ETRAFI GÖZLERİYLE TARAMAK
Konuşurken gözlerinin sürekli başka yerlere kayması, ortamda "daha iyi" birini ya da daha fazla ilgi çekebileceği bir fırsat aradığını gösterebilir. Bu davranış, karşısındaki kişiye odaklanmaktan çok, statü ve dikkat peşinde olunduğunun işareti olabilir.
2. TEK TARAFLI, KÜÇÜMSEYİCİ GÜLÜMSEME
Ağzın sadece bir köşesinin hafifçe kalktığı bu ifade, çoğu zaman üstünlük hissiyle ilişkilendirilir. Gerçek bir gülümsemede gözler de devreye girerken, bu mimikte gözler donuk kalır. Özellikle biri duygusal bir şey anlatırken bu ifade görülüyorsa ciddi bir "kırmızı bayrak" olabilir.
3. ABARTILI VE YAPAY MİMİKLER
Narsistik kişiler çoğu zaman duygularını olduğundan daha dramatik gösterir. Dik duruş, kontrollü hareketler, aşırı özgüvenli tavırlar ve "sahne performansı" gibi görünen mimikler, dikkat çekme ve kontrol kurma isteğinin yansıması olabilir.
4. KİŞİSEL ALAN İHLALİ
Psikoloji uzmanı Liz Rose'a göre narsistik kişiler, hakimiyet kurmak için sınır ihlali yapabilir. Gereğinden fazla yaklaşmak, erken fiziksel temas kurmak ya da aniden üzerine eğilmek, karşı tarafta psikolojik baskı yaratır. Bu davranışlar, aslında sınırları test etmenin bir yoludur. Çoğu kişi nezaketen tepki vermese de bu durum narsist tarafından "boyun eğme" olarak algılanabilir.
5. EMPATİ YERİNE DONUKLUK
Karşısındaki kişi duygusal bir şey anlatırken hiçbir tepki vermemek, baş eğmemek, yüz ifadesinin yumuşamaması…
Bu tür bir "duygusal boşluk", empati eksikliğinin en net göstergelerinden biri olabilir.
Rose'a göre narsistik kişiler, ilgi üzerlerindeyken enerjik ve canlı görünürken, konu başkasına geldiğinde hızla kopabilir.
"ÖNEMLİ OLAN TEKRAR EDEN DAVRANIŞLAR"
Uzman, tek bir davranışla kimseye "narsist" etiketi yapıştırılmaması gerektiğini özellikle vurguluyor: "Önemli olan küçük anlar ve tekrar eden davranışlardır. Birinin garsona nasıl davrandığı, sınırlar koyulduğunda nasıl tepki verdiği çok şey anlatır."
İÇGÜDÜLERE GÜVENİN
Son olarak Rose'un en önemli uyarısı:
"Bedeniniz, zihninizden önce sinyalleri okur. Eğer bir şey size 'garip' geliyorsa, bunun genelde bir sebebi vardır."
