Ormanda veya dağda yürüyüş yaparken karşınıza çıkan o estetik görünümlü taş yığınlarını daha önce fark ettiniz mi? Belki de doğayla bütünleşmek ve bir anı bırakmak adına kendi taş kulenizi inşa edenlerden birisiniz ancak bu basit hatanın bedeli tahmin ettiğinizden çok daha ağır olabilir. Doğada karşılaştığınız taşlara neden kesinlikle dokunmamanız ve onları asla üst üste dizmemeniz gerektiğini öğrendiğinizde, bir daha hiçbir taşa aynı gözle bakamayacaksınız!
Son dönemde sosyal medyada ve popüler forumlarda en çok tartışılan konulardan biri, doğa yürüyüşleri sırasında taşları üst üste dizme eylemi oldu. İnsanlar, bu kuleleri yıkan doğa koruyucularının videolarını izleyerek "Küçük bir taş yığını doğaya nasıl zarar verebilir?" diye soruyor.
Literatürde "cairn" olarak bilinen bu yapılar, aslında yüzyıllardır yön bulmanın zor olduğu dağ rotalarında yürüyüşçülere doğru yolu göstermek için kullanılıyor. Hatta bazı ulusal parklarda bizzat park yönetimi tarafından inşa ediliyorlar. Ancak günümüzde bu eylemin sosyal medyada beğeni toplamak amacıyla amatörler tarafından yapılması, doğanın dengesini altüst ediyor.
MİKRO EKOSİSTEMLER VE SEMENDERLERİN TRAJEDİSİ
Uzmanlara göre, özellikle belirli bölgelerde taşların yerini değiştirmek geri dönülemez ekolojik yıkımlara yol açabiliyor. Taşların altı sadece karanlık bir toprak parçası değildir; sayısız böcek, amfibi ve küçük memeli için hayati birer yuva, sığınak ve üreme alanıdır. Yuvalarını doğrudan bu taşların altına inşa eden kırılgan ekosistem sakinleri, üstlerindeki çatının aniden çekilmesiyle ölümle burun buruna geliyor.
Amerika'daki Büyük Dumanlı Dağlar Ulusal Parkı yetkilileri, nesli tükenmekte olan Kuzey Amerika'nın en büyük semender türünün, insanların üst üste dizmek için hareket ettirdiği taşların altında kalarak ezilip öldüğünü raporladı.
Özellikle üreme dönemlerinde taşların yerinden oynatılması, yüzlerce yumurtanın ziyan olması ve bütün bir neslin tek bir saniyede yok olması anlamına geliyor.
KAYBOLMA RİSKİ VE HIZLANAN EROZYON
Taş dizme eyleminin zararları yaban hayatıyla sınırlı kalmıyor. Doğal park yetkilileri, bu masum görünen eylemin diğer yıkıcı etkilerini şöyle sıralıyor:
GÖRDÜĞÜNÜZDE SAKIN YIKMAYA ÇALIŞMAYIN!
Doğaya zarar verdiği gerekçesiyle bu taş kulelere karşı bilinçlenmiş olabilirsiniz, ancak bu durum karşınıza çıkan her yığını tekmeleyip yıkmanız gerektiği anlamına gelmiyor. Kendi adaletini sağlamaya çalışırken bir taş yığınını devirmek, bazen faydadan çok zarar getiriyor.
Bazı parklarda bu yapılar hala aktif yön bulma işaretidir. Ayrıca, örneğin 1896'da Waldron Bates tarafından tasarlanan tarihi bir işaretleyiciyi "doğayı koruyorum" diyerek devirmek, bilmeden tarihi bir esere zarar vermek ve vandalizm suçu işlemek demektir.
Kısacası en güvenli ve çevreci yaklaşım; doğada ayak izinizden başka hiçbir şey bırakmamak, hiçbir şeye dokunmamak ve çevreyi bulduğunuz gibi terk etmektir.
