Osmanlı İmparatorluğu'nun 600 yılı aşkın tarihinde 36 padişah hüküm sürdü. Ancak bazıları vardı ki, saltanat süreleriyle tarihe adeta mühür vurdular. Yarım asra yaklaşan liderliklerden savaş meydanında biten ömürlere, Sherlock Holmes hayranlığından 48 gün gizlenen ölümlere kadar! İşte Osmanlı'nın en uzun süre tahtta kalan 5 padişahının şaşırtıcı hikayesi!
Tarih kitapları genellikle savaşları ve antlaşmaları yazar; ancak o olayların arkasındaki isimlerin ne kadar süre tahtta kaldığı, imparatorluğun kaderini belirleyen asıl unsurdur. Osmanlı tahtı, bazen sadece birkaç ay süren kısa saltanatlara, bazen de bir ömre sığmayacak kadar uzun liderliklere tanıklık etti. İşte dünyayı dize getiren imparatorluğun en uzun süreli hükümdarları ve hayat hikayeleri;
1. Kanuni Sultan Süleyman (46 Yıl)
I. Selim'in oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun 10'uncu padişahıdır.
En uzun hüküm süren padişahtır.
Şaşırtıcı Detay: Saltanatının yaklaşık 10 yılını at sırtında, seferlerde geçirdi. Avrupa ağırlıklı fetihler yaptı. Ömrünün son seferi olan Zigetvar'da, kale düşmeden bir gün önce vefat etmiş; ancak ordunun morali bozulmasın diye ölümü 48 gün boyunca gizlenmiştir. İç organları Zigetvar'a gömülürken, naaşı tahnit edilerek İstanbul'a getirilmiştir.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi - Süleyman I ve Mimar Sinan kronikleri.
2. IV. Mehmed - "Avcı Mehmed" (39 Yıl)
Girit Fatihi Sultan İbrahim'in oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun 19'uncu padişahıdır.
Şaşırtıcı Detay: Tahta geçtiğinde henüz 6 yaşındaydı (Osmanlı'nın en genç padişahıdır). Ava olan aşırı tutkusu nedeniyle devlet işlerinden uzaklaşmış, bu durum Köprülüler döneminin başlamasına zemin hazırlamıştır. 39 yıllık saltanatının sonunda II. Viyana Kuşatması bozgunu sonrası tahttan indirilmiştir.
Kaynak: Reşat Ekrem Koçu - Osmanlı Padişahları ve Hürriyet Tarih Arşivi.
3. Orhan Gazi (33 Yıl)
Osman Gazi'nin oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci padişahıdır.
Şaşırtıcı Detay: Babasından devraldığı küçük aşireti gerçek bir devlet haline getirmiştir. İlk kez gümüş akçe bastıran ve "Sultan" unvanını kullanan kişidir. Ayrıca Bizans prensesi ile evlenerek Osmanlı-Bizans ilişkilerinde ilginç bir diplomatik dönemi başlatmıştır.
Kaynak: Aşıkpaşazade Tarihi ve Halil İnalcık - Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ.
4. II. Abdülhamid (33 Yıl)
Sultan Abdülmecid'in oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun 34'üncü padişahıdır.
Şaşırtıcı Detay: İmparatorluğun en zor döneminde "denge politikası" ile devleti 33 yıl ayakta tutmuştur. Çok ileri düzeyde bir marangoz olduğu ve Yıldız Sarayı'ndaki atölyesinde bizzat çalıştığı bilinir. Ayrıca polisiye edebiyata büyük ilgi duyduğu ve Sherlock Holmes hikayelerini Türkçeye çevirterek okuduğu belgelerle sabittir.
Kaynak: Türk Dünyası Ansiklopedisi ve Ayşe Sultan Hatıratı.
5. I. Murad - "Hüdavendigâr" (30 Yıl)
Orhan Gazi'nin oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun üçüncü padişahıdır.
Kaynaklarda ve kitâbelerde "bey, emîr-i a'zam, han, hudâvendigâr, padişah, sultânü's-selâtîn, melikü'l-mülûk" gibi unvanlarla anılır.
Başarılarından dolayı hükümdar anlamına gelen "Hüdavendigar" lakabını almış ve ömrü boyunca bu isimle anılmıştır.
Şaşırtıcı Detay: Savaş meydanında şehit edilen ilk ve tek Osmanlı padişahıdır. 1389 yılındaki I. Kosova Savaşı galibiyetinden sonra savaş alanını gezerken, yaralı bir Sırp asilzadesi (Miloş Obiliç) tarafından hançerlenerek şehit edilmiştir.
Kaynak: MEB İslam Ansiklopedisi
Peki, Bunları Biliyor Muydunuz?
Osmanlı İmparatorluğu eşsiz başarısını, ihtişamlı hükümdarları ve politik hamleler kadar askeri gücüne de borçluydu. Deliler, Sekbanlar, Tımarlı Sipahiler, Yeniçeriler gibi gruplara ayrılan bu güç, hem döneminde hem de günümüzde ordu sistemlerine rol model oldu.
İşte Osmanlı ordusunun en güçlü kuvvetleri:
10. Cebeciler
Silah üretimi, onarımı ve mühimmat tedarikinden sorumluydular
Ordunun lojistik bel kemiğini oluştururlardı
9. Osmanlı Donanması
16. yüzyılda Akdeniz'de büyük üstünlük sağladı
Barbaros Hayreddin Paşa döneminde zirveye ulaştı
Osmanlı İmparatorluğu'nun deniz gücünü oluşturan Leventler, Akdeniz'deki Osmanlı üstünlüğünün simgesi haline geldi. Deniz savaşlarında hız ve cesaretleriyle düşmanlarına korku salan bu askerler, Osmanlı donanmasının başarısında kilit rol oynadı.
8. Azaplar
Hafif piyade birlikleri
Kuşatmalarda ve ön saflarda görev aldılar
Azaplar, ordunun hafif piyade kuvvetleri olarak görev yaparlardı. Esnek ve hızlı hareket edebilen bu birlikler, savaş alanında öncü görevler üstlenir, düşmanı oyalamak ve hattı desteklemek için kullanılırlardı.
7. Deliler (Deli Süvariler)
Göz korkutucu kıyafetleriyle psikolojik üstünlük sağladılar
Düşman düzenini bozma görevinde kullanıldılar
Savaş meydanlarının cesur ve korkusuz askerleri olan Deliler, düşman saflarına korku salmak için özel olarak yetiştirilirdi. İlginç giyim tarzları ve savaş taktikleriyle dikkat çekerlerdi.
6. Akıncılar
Hızlı baskın, keşif ve yıpratma harekâtlarında çok etkililerdi
Osmanlı fetihlerinin öncü gücüydüler
Akıncılar, Osmanlı ordusunun öncü güçleri olarak bilinir. Düşman topraklarına ani saldırılar düzenleyerek lojistik destek hatlarını kesmek ve düşman üzerinde korku salmak gibi stratejik görevler üstlenirlerdi. Hızlı hareket etmeleri ve gerilla savaşındaki başarılarıyla ün kazanmışlardı.
5. Lağımcılar
Kuşatma savaşlarının uzman birlikleri
Kale altına tünel kazıp patlayıcı yerleştirirlerdi
4. Topçular
Döneminin en gelişmiş top teknolojisine sahipti
İstanbul'un fethinde belirleyici rol oynadı
Osmanlı ordusunda topçu birlikleri, özellikle İstanbul'un fethinde ve diğer büyük kuşatmalarda hayati bir rol oynadı. Gelişmiş top teknolojisi ve etkili kuşatma taktikleriyle Osmanlı ordusunun başarısında büyük pay sahibiydiler.
3. Tımarlı Sipahiler
Taşra ordusunun ana gücü
Açık arazi ve meydan savaşlarında çok etkiliydiler
