Bir yanda iş arayan binlerce genç, diğer yanda 120 bin lira sezonluk ücret teklifine rağmen boş kalan kadrolar... Ağrı'nın Patnos ilçesinde hayvancılık sektörü, tarihin en ilginç çelişkilerinden birini yaşıyor. Patnos'un verimli yaylaları, asırlardır süregelen hayvancılık geleneğinin merkezi olsa da son yıllarda "genç nüfus kaybı" ile karşı karşıya.
Baharın gelişiyle yaylalara çıkma vakti geldi ancak besiciler, servet değerindeki maaş tekliflerine rağmen 'evet' diyecek tek bir çoban bile bulamıyor. Sürüler ahırlarda hapsolurken, köylüler çaresizlikten ellerinde asalarla dağların yolunu tuttu.
Ağrı'nın Patnos ilçesinde baharın gelişiyle birlikte yayla mesaisi başladı ancak besiciler hiç beklemedikleri bir "insan kaynağı" kriziyle karşı karşıya kaldı. Bölgede hayvancılığın bel kemiği olan çobanlık mesleği, astronomik ücretlere rağmen adeta tarih olma yolunda. 120 bin lirayı bulan sezonluk ücretler teklif edilmesine rağmen, yaylaya çıkacak tek bir aday bile bulunamıyor.
Havaların ısınmasıyla sürülerin yaylalara çıkarıldığı Patnos'ta, birçok besici deneyimli çoban bulamadığı için çaresiz durumda. Özellikle genç kuşağın zorlu çalışma şartları nedeniyle şehir hayatını tercih etmesi, yaylalardaki asırlık geleneği sekteye uğrattı. Yüksek ücretler masada kalırken, köylüler devasa sürülerini kendi imkanlarıyla otlatmak zorunda kalıyor.
Gençlerin asgari ücretle bile olsa şehir merkezlerindeki hizmet sektöründe çalışmayı tercih etmesi, yaylalardaki üretimi durma noktasına getirdi. 120 bin liralık sezonluk ücret, güncel ekonomik şartlarda birçok beyaz yakalının maaşını geride bıraksa da "sosyal statü" ve "konfor" arayışı, hayvancılığı sahipsiz bırakıyor.
Çobanlık sadece bir "hayvan gütme" işi değil; doğayla baş başa verilen amansız bir mücadele. Patnos'un sarp yokuşlarında, ani bastıran sağanak yağışlar ve gece vakti kurt saldırısı gibi tehlikelerle burun buruna yaşayan çobanlar, 24 saat kesintisiz mesai yapabiliyor.
Çoban bulamadığı için ailesine destek olan ve sürünün başına geçen Menekşe Sevinç, yaşadıkları zorluğu şu sözlerle özetliyor:
"Bugün sezonluk 100 ile 120 bin lira arasında bir ücret teklif ediyoruz ancak kimseyi razı edemiyoruz. Eskiden köylerde gençler bu iş için yarışırken, şimdi herkes yayladan kaçıyor. Mecburen sabahın ilk ışıklarıyla dağa çıkıp akşam karanlığına kadar hayvanların başında bekliyoruz."
Sabahın erken saatlerinden itibaren başlayan mesai; sarp kayalıklar, çamurlu yollar ve azgın derelerle dolu zorlu bir mücadeleye dönüşüyor. Çobanlık mesleğinin her geçen yıl kan kaybettiğini belirten bölge halkı, çözümün sadece yüksek maaşta değil, sosyal güvence ve özel teşviklerde olduğunu vurguluyor. Hayvancılık sektörünün geleceği, yaylalarda yankılanacak yeni kaval seslerini bekliyor.
Eğer bu kriz çözülmezse, önümüzdeki yıllarda bölgedeki büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığının ciddi oranda azalacağı ve bunun da doğrudan et ve süt fiyatlarına yansıyacağı konusunda uyarılar yapılıyor.
