Dünya genelinde meteoroloji uzmanları ve iklim bilimciler, küresel sıcaklık haritalarındaki yeni gelişmeleri yakından takip ediyor. Son ölçümler, gezegenin yakın bir tarihte yeni bir sıcaklık rekoruna imza atabileceğini gösteriyor. Uzmanların radarındaki bu küresel hareketliliğin arkasında ise geniş çaplı bir iklim olayı yer alıyor...
Bilim dünyasının odağındaki asıl gelişme, Pasifik'te güçlenen Süper El Niño dalgası. Uzmanlar, okyanus suyu sıcaklığının normalin 3 derece üzerine çıkabileceğini öngörüyor. Modern tarihte ilk kez yaşanacak bu süreç; küresel sıcaklık rekorlarını tazeleyebilir, kuraklık ve ekstrem hava olaylarını tetikleyebilir.
Uzmanlar, Pasifik'ten atmosfere salınan bu devasa ısı enerjisinin önümüzdeki aylarda küresel sıcaklık ortalamalarını 1,5 derecelik kritik eşiğin çok üzerine fırlatabileceğini belirtiyor.
Normal şartlarda küresel rüzgarlar, Büyük Okyanus'un (Pasifik) yüzeyindeki sıcak suları Asya'ya doğru taşır. Ancak El Niño dönemi başladığında bu rüzgarlar zayıflar. Sonuç olarak, sıcak su kütlesi Güney Amerika kıyılarına doğru yön değiştirir. Okyanus yüzeyinde yaşanan bu sıcaklık artışı, atmosfere enerji salarak dünya genelindeki hava koridorlarını ve yağış dengesini doğrudan etkiler.
Her El Niño dönemi aynı yoğunlukta yaşanmaz. Okyanus suyu sıcaklıklarının normal değerlerin 2 ila 2,5 derece üzerine çıktığı daha güçlü evrelere bilim dünyasında "Süper El Niño" adı verilir.
Uzmanlar, bu güçlü evrelerin küresel sıcaklık ortalamalarını yukarı taşıdığını ifade ediyor. Mevcut iklim modelleri de önümüzdeki aylarda bu döngünün etkisiyle yeni sıcaklık rekorlarının kapısının aralanabileceğine işaret ediyor.
Bu doğa olayı, küresel hava durumunda belirgin değişimlere yol açar. Dünyanın farklı bölgeleri bu döngüden farklı şekillerde etkilenir:
Bazı Bölgelerde Kuraklık: Genellikle Avustralya ve Güneydoğu Asya gibi bölgelerde yağışlar azalır ve mevsim normallerinin altında bir kuraklık yaşanabilir.
Bazı Bölgelerde Yağış Artışı: Güney Amerika'nın pasifik kıyıları ve ABD'nin bazı güney eyaletleri ise normalden daha fazla yağış alabilir.
Tarım ve Ekonomi: Hava durumundaki bu yer değiştirmeler; kahve, pirinç ve şeker gibi küresel ölçekte üretilen tarım ürünlerinin hasat dönemlerini etkileyebilir.
Gözler önümüzdeki dönemde kırılması muhtemel yeni sıcaklık rekorlarına çevrilmişken, dünya tarihinde resmi olarak kaydedilmiş en yüksek sıcaklıklara göz atmakta fayda var:
Dünya üzerinde resmi olarak ölçülmüş en yüksek hava sıcaklığı, 10 Temmuz 1913 yılında ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Ölüm Vadisi'nde kaydedilmiştir. Coğrafi yapısı nedeniyle sıcak havayı içine hapseden bu vadi, listenin başında yer alıyor.
Afrika kıtasının resmi olarak kaydedilmiş en yüksek sıcaklığı, 7 Temmuz 1931 yılında Tunus'un Kebili kentinde ölçülmüştür.
Yakın tarihin en yüksek ölçümlerinden biri 21 Temmuz 2016'da Kuveyt'in Mitribah bölgesinde termometrelerin 53.9°C'yi göstermesiyle kayıtlara geçmiştir.
Küresel sıcaklık artışlarından etkilenen Akdeniz havzasındaki Türkiye de kendi sıcaklık rekorunu yakın dönemde tazeledi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, Türkiye genelinde ölçülen tüm zamanların ulusal sıcaklık rekoru 50,5°C ile Şırnak'ta kayıtlara geçmişti.
Uzmanlar, gelişen El Niño döngüsüyle birlikte önümüzdeki yaz aylarında hem dünyada hem de bölge genelinde sıcaklık takibinin dikkatle yapılması gerektiğini belirtiyor.
