Yapılan son araştırmalar, yalnızca birkaç saniye içinde kan basıncını düşürmeye yardımcı olabilen pratik bir yöntemi gündeme taşıdı. Üstelik bu yöntem, günlük yaşamda kolayca uygulanabilen basit bir alışkanlığa dayanıyor. Peki bu gizli sır ne ve nasıl çalışıyor?
Yüksek tansiyon (hipertansiyon), günümüzde en yaygın sağlık sorunları arasında yer alıyor. Öyle ki ABD'de yetişkinlerin neredeyse yarısı bu durumdan etkileniyor. Uzmanlara göre, sistolik kan basıncının 130 mm Hg'nin, diyastolik değerin ise 80 mm Hg'nin üzerine çıkması hipertansiyon tanısı için kritik eşik olarak kabul ediliyor.
Ancak hipertansiyonun yaygın olması, zararsız olduğu anlamına gelmez. Kontrol altına alınmamış yüksek tansiyon, kalp hastalıkları ve felç riskini artırır; bu hastalıklar hem ABD'de hem de dünyada önde gelen ölüm nedenlerindendir.
Araştırmacılar, kan basıncını düşürmenin pratik yollarını uzun yıllardır araştırıyor ve beslenme yöntemleri bunlardan biri olarak öne çıkıyor. Bu araştırmalardan biri, pancarın içeriğinde bulunan nitratların kan basıncını düşürmeye yardımcı olabileceğini gösteriyor.
İngiltere'deki Exeter Üniversitesi araştırmacıları ise pancar suyunun ağız mikrobiyomunu değiştirip değiştirmediğini ve bu değişikliklerin tansiyona etkisini mercek altına aldı. Bulgularını Free Radical Biology and Medicine dergisinde yayımladılar.
Araştırmada iki farklı yaş grubundan katılımcılar yer aldı. Yaşlı grup 65-80 yaş arası 36 kişi, genç grup ise 18-30 yaş arası 42 kişiden oluşuyordu. Tüm katılımcılar başlangıçta sağlıklı kabul edildi ve normal tansiyon seviyelerine sahipti. Ancak yaşlı grubun tansiyon ortalamaları gençlerden daha yüksekti.
Çalışma üç ayrı iki haftalık müdahale ile yürütüldü. Her müdahale öncesi ve sonrası katılımcıların ağızları mikrobiyom analizi için sürüldü, kan tahlilleri ve tansiyon ölçümleri alındı. Müdahaleler arasında iki haftalık "yıkama" dönemi uygulandı.
İlk müdahalede katılımcılar günde iki kez 70 ml'lik konsantre pancar suyu içti. İkinci müdahalede aynı miktarda ancak nitratları alınmış placebo pancar suyu kullanıldı. Üçüncü müdahalede ise günde iki kez antiseptik ağız gargarası uygulandı.
Araştırmacılar, nitrat açısından zengin pancar suyunun her iki grupta da ağız mikrobiyomunu iyileştirdiğini, zararlı bakterileri azalttığını ve faydalı bakterileri artırdığını gördü.
Özellikle yaşlı grupta Prevotella adlı potansiyel zararlı bakterilerde azalma ve sağlığı destekleyen bakterilerde artış gözlemlendi. Genç grupta bu değişiklikler sınırlı kaldı ve placebo pancar suyunda gözlemlenmedi.
Yaşlı grubun başlangıç ortalama tansiyonu 126/80 idi ve kan nitrit konsantrasyonları genç gruptan farklı değildi.
Ancak yaşlı grup, nitrat açısından zengin pancar suyu tüketimi sonrasında sistolik tansiyonlarında ortalama 7 mm Hg düşüş yaşadı ve kan nitrit konsantrasyonu arttı. Bu düşüş klinik olarak anlamlı kabul ediliyor ve kalp hastalıkları ile felç riskini azaltabilecek bir potansiyel taşıyor.
Uzmanlar, pancar suyu dışında ıspanak, kale, rezene ve kereviz gibi nitrat açısından zengin sebzelerin de tüketilebileceğini belirtiyor. Ayrıca sağlıklı bir kan basıncı için beslenme düzeni, fiziksel aktivite, uyku, stres yönetimi, yeterli su tüketimi ve alkol ile sodyum alımının dengelenmesi önem taşıyor.
Araştırmanın sonuçları, pancar suyunun ve nitrat açısından zengin besinlerin özellikle yaşlı yetişkinlerde kan basıncını düşürmeye yardımcı olabileceğini ve ağız mikrobiyomu ile tansiyon arasındaki bağlantıyı destekliyor. Küçük ama sağlıklı adımlar atarak, kalp sağlığını korumak mümkün.
