San Diego'da iki genç öğrenci, 1964 yılında insan dayanıklılığını test eden sıra dışı bir deney gerçekleştirdi. Randy Gardner ve Bruce McAllister, William C. Dement gözetiminde hazırladıkları bilim fuarı projesinde, gönüllü olarak tarihin en uzun uykusuzluk süresine ulaştı. Ancak deney ilerledikçe, ortaya çıkan sonuçlar beklentilerin ötesine geçti.
264 saat boyunca uyumayan Gardner, 11 günü aşan bu süresiyle tarihe geçti. Deney sırasında henüz 17 yaşında olan genç, tam 11 gün 25 dakika boyunca uyumayarak dönemin en uzun uyanık kalma rekorunu kırdı. Süreç, William C. Dement ve sağlık görevlisi John J. Ross gözetiminde yürütüldü. Araştırmayı takip eden uzmanlar ise uykusuzluğun ilk ciddi etkilerinin ikinci günden itibaren belirginleştiğini ifade etti.
Araştırmacılar Gardner'ın zihinsel performansını değerlendirmek için ondan tekerlemeler söylemesini istedi. Ancak genç, konuşma sırasında kelimeleri karıştırmaya ve sık sık takılmaya başlayarak uykusuzluğun bilişsel etkilerini açıkça gösterdi.
Üç gün boyunca uyumayan Gardner'ın durumu kısa sürede kötüleşti. Ruh halinde belirgin dalgalanmalar yaşarken, dikkatini toplamakta zorlandı, kısa süreli hafıza sorunları ortaya çıktı. İlerleyen süreçte ise paranoyak düşünceler geliştirdiği ve halüsinasyonlar gördüğü kayıtlara geçti.
Dement, Gardner'ın fiziksel olarak oldukça güçlü olduğunu belirterek, "Bu nedenle onu sürekli hareket halinde tutabiliyorduk; basketbol ya da bowling gibi aktivitelerle uyanık kalmasını sağlıyorduk. Ancak gözlerini kapattığı anda hemen uykuya dalıyordu," ifadelerini kullandı.
Deney sona erdiğinde, genç denek tam 264,4 saat boyunca hiç uyumadan uyanık kalmayı başarmıştı.
Sonunda uykusuzluğa daha fazla dayanamayan genç, 14 saat boyunca aralıksız uyuduktan sonra kendiliğinden uyandı ve beklenenin aksine kendisini belirgin bir sersemlik ya da uyuşukluk içinde hissetmediğini söyledi.
İlk etapta toparlandığı düşünülse de Gardner'ın, aradan yıllar geçmesine rağmen uyku problemleri yaşamayı sürdürdüğü belirtildi.
Gardner, yetişkinlik dönemine geldiğinde uykusuzluk sorunları yaşamaya başladığını ve bunun genç yaşta katıldığı deneyle bağlantılı olduğunu ifade ediyor.
DÜNYANIN EN SIKICI VİDEOSU SAYESİNDE UYUYORLAR!
Gardner'ın yıllar sonra bile uykuyla ilgili sorunlar yaşadığını söylemesi, uykunun insan hayatındaki hayati rolünü bir kez daha gündeme getirdi. Günümüzde ise bazı isimler, uykusuzlukla mücadele eden insanlara bambaşka yollarla dokunuyor. Bunlardan biri de Randy Smith. Daha önce hiç tanımadığı bir kadından aldığı beklenmedik bir mesaj, Smith'i hem şaşırttı hem de yaptığı işin etkisini fark etmesini sağladı. Kadın, Smith'in paylaştığı videolar sayesinde rahatça uyuyabildiğini belirtirken, bu teşekkür mesajı onun içeriklerinin sandığından çok daha geniş kitlelere ulaştığını ve kısa sürede bir fenomene dönüştüğünü ortaya koydu.
Smith, Florida'da sakin bir emeklilik hayatı sürerken, 1989 yılında çektiği ve VHS kaset olarak satışa sunduğu "Microsoft Word nasıl kullanılır?" başlıklı eğitim videosu yıllar sonra beklenmedik şekilde yeniden gündeme geldi. Video, bir platformda "Gelmiş Geçmiş En Sıkıcı Video" etiketiyle paylaşıldı ve kısa sürede 5 milyonu aşkın izlenme ile 16 binden fazla yoruma ulaştı.
Videonun yorumlar bölümünde, "Bu video beni kaç kez uyuttuğunu saymayı bıraktım" gibi dikkat çekici ve esprili ifadeler yer alıyordu.
Smith'in geçmişte motivasyon konuşmaları yapmış olması, bu ilginç etkinin kaynağı olarak görülüyor. Düzgün tonlaması ve sakin anlatımı, uykusuzluk çekenler için adeta doğal bir ninniye dönüşmüş durumda. Ancak Smith, videonun bu şekilde bir etki yaratmasını kendisinin de tam olarak açıklayamadığını dile getiriyor.
Smith, "Microsoft Word'le hiçbir ilgisi olmayan birinin, üstelik eski bir sürümünü anlatan bir videoyu neden izlediğini gerçekten bilmiyorum," diyor. Yine de bu alanda yalnız olmadığını kabul ediyor. Televizyonda resim yapmayı anlatan Bob Ross'tan saatler süren deniz tahmini yayınlarına kadar pek çok içerik, insanlar tarafından uykuya geçiş aracı olarak dinleniyor. Kimileri yağmur ve okyanus sesleriyle gevşerken, kimileri de spor karşılaşmalarının monoton anlatımı eşliğinde uykuya dalıyor.
Başka bir kişi, podcast yayınında hayali beyzbol maçları, takımları ve oyuncuları üzerine yorumlar yaparak dinleyicilerini uyutmayı amaçlıyor.
43 yaşındaki Benjamin Boster ise kendisine yöneltilen "Çok sıkıcı bir sesin var" eleştirisini işine dönüştürmüş.
İnternetteki makaleleri ağır ağır okuyan Boster, dinleyicilerine meydan okuyor: "Tüm bölüm boyunca uyanık kalabilecek misiniz?"
Sesli kitaplar ve hikayeler de uykuya yardımcı araçlar arasında yer alıyor. Hatta bazı seslendirme sanatçıları, dinleyenleri hızla uyuttuğu için popülerlik kazanabiliyor.
Bu tür içerikler sunan bir uygulamanın yöneticisi Chris Mosunic, insanların bu tür içerikleri neden tercih ettiğini şöyle açıklıyor: "İnsanlar kaliteli bir uyku için araçlar arıyor. Arama motoru trendlerinde 'yorgunum' ifadesi zirveye ulaştı. Dinleyiciler, aynı içerikleri tekrar tekrar dinleyerek rahatlıyor ve hayatlarının diğer karmaşık alanlarına karşı bir sükunet buluyorlar."
Uykuya dalmayı kolaylaştıran videolar ve sesli içerikler ilgi görse de, asıl dikkat çeken konu ülkeler arasındaki uyku alışkanlıkları. Araştırmalar, Türkiye'nin Avrupa'da en az uyuyan ülkeler arasında olduğunu ortaya koyuyor. Peki, diğer ülkelerde insanlar günde ortalama kaç saat uyuyor? İşte çarpıcı sonuçlar…
24. Hollanda – 7 saat 37 dakika
23. İngiltere – 7 saat 33 dakika
22. İrlanda - 7 saat 30 dakika
21. Belçika – 7 saat 31 dakika
20. Fransa – 7 saat 29 dakika
19. İsveç – 7 saat 28 dakika
18. Estonya – 7 saat 26 dakika
