Demans genellikle hafıza kaybı, düşünme güçlüğü ve günlük yaşam becerilerinde azalma ile ilişkilendiriliyor. Ancak yeni yayımlanan bir vaka çalışması, hastalığın beklenmedik bir belirtisine daha dikkat çekti. Araştırmaya göre bazı demans hastalarında belirli seslere karşı ani ve yoğun bir ilgi gelişebiliyor.
Dünya genelinde 55 milyondan fazla kişi demans ile yaşıyor. Alzheimer hastalığı en yaygın tür olsa da farklı demans türleri bazen oldukça sıradışı belirtilerle ortaya çıkabiliyor.
UÇAK MOTORU SESİNE TAKINTILI HALE GELDİ
Tıp dergisinde yayımlanan vakada, 68 yaşındaki bir erkek hastanın demans teşhisinden yaklaşık iki yıl önce ilginç bir davranış geliştirdiği görüldü.
"CP" olarak tanımlanan hasta, Spitfire uçaklarının motor sesine karşı yoğun bir hayranlık duymaya başladı.
Bir havaalanına yakın yaşayan CP, Spitfire uçaklarının sesini duyduğu anda dışarı koşuyor, uçaklara el sallıyor ve bazen sevinçten ağlıyordu. İlginç olan ise bu tepkinin yalnızca bu uçak türüne yönelik olmasıydı. CP, diğer uçakların seslerine veya havacılığa genel olarak herhangi bir ilgi göstermiyordu.
NADİR GÖRÜLEN BİR DEMANS TÜRÜ
CP'ye daha sonra davranışsal frontotemporal demans (FTD) teşhisi konuldu. Bu demans türü, beynin frontal ve temporal loblarını etkiliyor ve çoğu zaman 45 ile 64 yaşları arasında ortaya çıkıyor.
Frontotemporal demans hastalarında hafıza sorunları Alzheimer'a göre daha az görülse de hastalar; kişilik değişiklikleri, sosyal davranışlarda bozulma, empati kaybı, ani duygusal tepkiler ve kontrolsüz davranışlar gibi belirtiler yaşayabiliyor. Ünlü oyuncu Bruce Willis'in de 2023 yılında bu hastalığa yakalandığı açıklanmıştı.
BEYNİN SAĞ TEMPORAL LOBU ETKİLENMİŞ OLABİLİR
Araştırmacılar CP'nin durumunun, "sağ temporal varyant" adı verilen ve henüz tam olarak tanımlanmamış bir demans türüne işaret edebileceğini düşünüyor. Bu türde beyin dokusundaki kayıp özellikle sağ temporal lobda görülüyor. Bu bölge, sosyal ipuçlarını ve sözsüz bilgileri anlamada önemli rol oynuyor.
CP'nin beyin taramalarında da sağ temporal lobda belirgin doku kaybı ve küçülme tespit edildi.
DEMANS İŞİTME TERCİHLERİNİ DEĞİŞTİREBİLİR
CP'nin vakası aynı zamanda demans ile işitme arasında ilginç bir ilişkiyi de ortaya koyuyor. Bazı uzmanlar işitme kaybının demansa yol açabileceğini düşünürken, bu vakada demansın ses algısını ve ses tercihlerini değiştirmiş olabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmacılara göre demans, hastalarda yeni takıntılar, alışkanlıklar veya güçlü hoşlanma ve hoşlanmama durumları yaratabiliyor. Bu tür belirtilerin erken fark edilmesi, hastalığın teşhisi açısından büyük önem taşıyor.
Bugün için demansın kesin bir tedavisi bulunmuyor. Ancak uzmanlar, erken teşhisin hastalar ve aileleri için geleceğe hazırlanma açısından kritik olduğunu vurguluyor.
