Hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte doğada vakit geçirenlerin korkulu rüyası haline gelen keneler hakkında bilim dünyasından çok çarpıcı uyarılar geldi. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Adem Keskin, dünya genelinde binden fazla, Türkiye'de ise 56 farklı kene türünün bulunduğunu belirterek hayati açıklamalarda bulundu.
Kenelerin insan vücudunda tutunduğu bölge, hayati tehlikenin boyutunu doğrudan değiştiriyor. Prof. Dr. Adem Keskin'in uyardığı ve tıp dünyasında "kene felci" (tick paralysis) olarak bilinen o gizli tehlikenin detayları ürkütücü:
Kenelerin salgıladığı tükürük sıvısı, insan sinir dokularında geçici ama ciddi hasarlara yol açabiliyor. Özellikle kulak arkası ve kulak içi gibi yüz sinirlerine çok yakın olan hassas bölgelere tutunan keneler, salgıladıkları maddelerle insanları ve çiftlik hayvanlarını (özellikle koyunları) geçici olarak felç edebiliyor. Bazı bünyelerde ise bu tükürük ölümcül alerjik reaksiyonları tetikliyor.
Prof. Dr. Keskin'in açıklamalarına göre ülkemizde tespit edilen 56 kene türünden yaklaşık 20'si insanlardan kan emebiliyor. Ancak bir tür var ki adeta tek başına bir tehdit unsuru:
Türkiye'de insanlar üzerinden toplanan kenelerin neredeyse tamamına yakınını bu tür oluşturuyor. Bu kene, ülkemizdeki ölümcül Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının en baş vektörü (taşıyıcısı) kabul ediliyor.
Her kene aynı hastalığı taşımıyor, coğrafyaya ve türüne göre tehlikenin adı değişiyor:
Karadeniz'in nemli ikliminde sıkça görülen bu tür, sinsice ilerleyen ve eklem ağrılarıyla başlayan Lyme hastalığına (Borrelia bakterisi) neden oluyor. Avrupa'da bu tür kene ensefalitine (beyin iltihabı) de yol açıyor.
Bu kene türü ise bünyesindeki bakteriyi insana bulaştırarak vücutta ağır hasarlar bırakan riketsiyoz hastalığını tetikliyor.
Her kene insanı hedef almıyor. "Konak spesifikliği" nedeniyle bu kene türü sadece kuşlar üzerinde yaşıyor; insanlara veya çiftlik hayvanlarına zarar vermiyor.
Avrupa'da yaygın görülen bazı kene kaynaklı hastalıkların Türkiye'de daha nadir görüldüğünü belirten Keskin, "Örneğin Avrupa'da Ixodes ricinus kaynaklı kene ensefalit oldukça yaygın görülebiliyor. Dermacentor reticulatus türü de riketsiyoz vakalarının oluşmasında rol oynayabiliyor" ifadelerini kullandı.
Kenelerin çok sayıda hastalık etkeniyle ilişkili olduğunu vurgulayan Keskin, dünya genelinde yaklaşık 200 farklı kene kaynaklı hastalığın bulunduğunu söyledi. Bu hastalıkların bazılarına Türkiye'de nadir de olsa rastlanabildiğini belirten Keskin, vatandaşların kene temasına karşı dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
