Türkiye ekonomisinin kilitlendiği yılın en kritik para politikası kararlarından birisi daha belli oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) piyasaların merakla beklediği eylül ayı faiz kararını açıkladı.
TCMB FAİZ KARARI AÇIKLANDI
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) TCMB Başkanı Yaşar Fatih Karahan'ın başkanlığında bir araya geldi. Toplantıya TCMB üyeleri Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara, Yusuf Emre Akgündüz, Elif Haykır Hobikoğlu yer aldı.
Saat 14.00'te kamuoyuna açıklanan karar ile politika faizinin yüzde 37,00 seviyesinde sabit tutulmaya devam edileceği açıklandı.
Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40'ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5'te sabit tuttu.
ÜST ÜSTE 5. KEZ PAS GEÇTİ
Temmuz 2025-Ocak 2026 dönemindeki 5 toplantıda peş peşe faiz indirimine giden Merkez Bankası, 5 ayda 900 baz puanlık indirim yapmıştı. İran savaşı sonrası küresel enflasyonun artmasıyla faiz indirimlerine ara veren TCMB mart, nisan, haziran ve Temmuz'da da faizi yüzde 37'de sabit bıraktı. Ağustos ayında kurul toplanmazken, Eylül ayında alınan karar ile birlikte politika faizi üst üste 5 kez sabit kalmış oldu.
ENFLASYONUN ANA EĞİLİMİ GERİLEDİ
TCMB Para Politikası Kurulu toplantısına ilişkin basın duyurusunda önemli mesajlar yer aldı. Kurul, aylık dalgalanmalara rağmen son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergelerin enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret ettiğini belirtti.
İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının iç talepteki zayıf seyri teyit ettiği ifade edildi.
Bununla birlikte jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu vurgulandı.
Kurul, jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiğini bildirdi.
SIKI PARA POLİTİKASI MESAJI
TCMB, fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceğini belirtti.
Kurul, politika faizine ilişkin atılacak adımların enflasyon gerçekleşmeleri, enflasyonun ana eğilimi ve beklentileri dikkate alınarak belirleneceğini açıkladı. Faiz kararlarının ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde alınacağı belirtildi.
Para politikası kararlarının enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alındığı vurgulandı.
Kurul ayrıca, "Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır." ifadelerine yer verdi.
ENFLASYON HEDEFİ YÜZDE 5
TCMB, enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu sürdürdüğünü bildirdi.
Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler yaşanması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceği belirtildi.
Likidite koşullarının yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği kaydedildi.
Kurul, politika kararlarının enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleneceğini açıkladı.
Kararların öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alınmaya devam edileceği bildirildi.
TCMB'nin karar metninde şu ifadeler kullanıldı:
Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etmektedir. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalması iç talepteki zayıf seyri teyit etmektedir. Diğer taraftan, jeopolitik gelişmeler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatları enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmaktadır. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.
Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.
Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.
BEKLENTİLER NE YÖNDEYDİ?
Yılın ilk faiz kararında 100 baz puan indirime gididerek politika faizini yüzde 38'den yüzde 37'ye düşüren Merkez Bankası, Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik riskler ile Mart, nisan, haziran ve temmuz aylarını pas geçmişti. Ağustos ayında ise Para Politikası Kurulu toplanmamıştı.
Piyasalar Merkez Bankası'nın politika faizini Eylül ayında yüzde 37'de sabit bırakmasını bekliyordu.
Anadolu Ajansı beklenti anketine katılan ekonomistlerden 24'ü politika faizinin sabit bırakılacağını, biri 100 baz puan indirilerek yüzde 36'ya çekileceğini tahmin ediyor. Ekonomistlerin eylül ayı PPK kararı beklentilerinin medyanı yüzde 37 ile politika faizinin sabit bırakılacağı yönünde oldu. Ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 35 olarak hesaplandı.
S&P Global Market Intelligence Avrupa Ekonomisi Direktör Yardımcısı Andrew Birch, TCMB'nin Eylül toplantısında herhangi bir hamle yapmasının beklenmediğini açıkladı.
Birch, fonlama kanalındaki son ayarlama ile faiz kararı arasında çok kısa bir süre geçtiğine dikkat çekerek, TCMB'nin bu toplantıda ek bir faiz indirimine gitmesinin beklenmediğini belirtti.
ING ve Morgan Stanley ise Merkez Bankası'nın bu hafta politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutacağını, yıl sonuna doğru ise yüzde 35 seviyesine indireceğini öngörüyordu.
Morgan Stanley analistleri, faiz indirimlerinin ekim ve aralık aylarında 100'er baz puan şeklinde gerçekleşmesini bekliyor.
TCMB YENİDEN YÜZDE 37'DEN FONLAMAYA BAŞLADI
Öte yandan TCMB, yaklaşık altı ay boyunca bankacılık sistemini yüzde 40 seviyesindeki daha maliyetli gecelik borç verme penceresinden fonladıktan sonra, ağustos ayının sonlarında haftalık repo ihalelerini yeniden başlattı.
Bu adımla efektif fonlama oranı politika faizi olan yüzde 37 seviyesine çekildi. Söz konusu gelişme fonlama maliyetlerinde kademeli bir rahatlama sağladı.
BİR SONRAKİ PPK TOPLANISI NE ZAMAN?
Merkez Bankası'nın 2026 yılı PPK toplantı takviminde Eylül toplantısının ardından iki faiz toplantısı daha bulunuyor. Kasım ayında da toplantı gerçekleştirilmeyecek. Resmi takvime göre yılın kalan toplantıları şu şekilde:
