Tarih öncesi bir kentin kalıntıları arasında bulunan en eski göz kalemi, insanların 8.000 yıl önce makyaj yaptığını ortaya koydu. Üstelik bu gerçek, çok yakınımızda keşfedildi. Günümüzde de kullanılan bir tür göz kalemi olan sürme, Türkiye'nin batısındaki antik yerleşim yeri Yeşilova Höyük'te bulundu.
Yeşil yılan taşından yapılmış olan eyeliner, son kullanıldığından beri ucunda siyah boya izleri ile 8000 yıl boyunca saklanmıştı.
Araştırmanın baş arkeologu Zafer Derin, "Sürme, yüzyıllardır her cinsiyetten, her statüden, her sosyoekonomik düzeyden birey tarafından kullanılıyor." dedi.
Dünyanın farklı bölgelerinde, özellikle Mısır, Levant, Suriye , İran ve Anadolu'da kullanılmıştır.
Zafer Derin; 'Eski çağlardan bu yana kullanılıyor ve bugün de birçok bölgede kullanılmaya devam ediyor. Yeşilova Höyük'te bulunan sürme çubuğu bilinen en eski örnektir. Bu durum Yeşilova'da yaşayan ilk Egeli kadınların güzelliklerine ne kadar düşkün olduklarını gösteriyor olabilir' diyerek keşiflerin önemini açıkladı.
Eyeliner, yaklaşık 8 bin 200 yıl öncesine ait Neolitik çağ tabakasında bulundu. Yeşilova Höyük alanı, İzmir'de bulunan antik bir yerleşim yeri. Arkeologlar, bölgenin MÖ 6500'den MÖ 4000'lere kadar aralıksız yerleşim yeri olarak kullanıldığını düşünüyorlar.
Yapılan kazılarda en eski katmanlarda kulübe yapımında kullanılan sazların kalıntıları ve yemek pişirme ateşlerinden kalan küller ortaya çıkarıldı. Daha yeni katmanlar, taş evler, atölyeler ve avlulardan oluşan büyük bir Neolitik yerleşimin gelişimini ortaya koymaktadır.
Ancak eserin bulunduğu orijinal Neolitik alan, MÖ 5700 yılında çıkan bir yangınla terk edilmiş ve yok olmuş; alan binlerce yıl boyunca bir alüvyon tabakasının altında kalmış.
Uzunluğu 10 santimetreyi bulan, sap kalınlığı ise yaklaşık 1 santimetre olan sürme, Yeşilova Höyük halkının bu dönemde geliştirdiği sayısız yenilikten sadece biridir.
Dr. Derin, 'Çok iyi düzeltilmiş ve keskin bir kalem şekline getirilmiş' dedi. Bir sürme kabına batırılıp, modern bir göz kalemi gibi kullanılmış olduğunu da notlarına ekledi. Ucundaki siyah maddenin analize gönderildiği ancak bunun sürmenin bileşenlerinden biri olan manganez oksit olduğu düşünülüyor. Ancak Dr. Derin, bunun sadece kozmetik amaçlı olmadığını da sözlerine ekledi.
'Antik Mısır'da pek çok yazılı metin, resim ve heykelden bilindiği üzere sürme, estetik bir işlevden ziyade göz hastalıklarının tedavisinde kullanılıyordu.
'Göz çevresine kalın bir tabaka halinde sürülmesiyle güneşin parlaklığını azalttığı da düşünülüyordu.'
Kohl, hidrotermal yataklarda bulunan bir mineral olan stibnit'in öğütülmesiyle yapılır.
