Toprak analizi için numune alma işlemi öncesinde, numune alınacak olan sahanın arazi ve toprak karakterleri tespit edilmelidir. Her aynı yerdeki ve tarladaki topraklar birbirine benzemeyebilir. Değişik tip ve karakterde olabilir. Temsili numune alınacak tarla ya da arazi parçası bazı özellikler açısından benzer olmalıdır. Drenaj, topoğrafya, arazinin baskısı, toprak tekstürü, bitki örtüsü, taşlılık gibi noktalarda benzer olmaları gerekir.
Toprak analizi; çiftçi ve üreticiler tarafından merak edilen önemli bir konudur. Bitkilerin daha verimli olması için gübreleme yapılması gerekmektedir. Gübreleme işlemlerinin doğru yapılması adına doğru gübre seçimi için toprak analizi yapılır. Aksi halde fazla ve yanlış miktarda gübre kullanımı olur. Bu durum toprak, bitki ve bütçeye zarar verir.
Toprak analizi için Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinde teknik elemanlardan bilgi almak gerekmektedir. Enstitülerde bu işlemler yapılabilmektedir. Ziraat Mühendisleri tarafından laboratuvarlarda son teknolojik aletler ile yapılması gerekir.
Toprak analizi için toprak numunesi alınması gerekmektedir. Bu işlem esnasında toprak sondası, toprak burgusu, bel, bahçe küreği gibi aletler kullanılır. Kürek ve bel ile numune alınır. Eğer toprak kuru ve 30-60 cm alt kısımdan alınması gerekiyorsa burgu veya sonda ile almak çok daha basit olunacaktır. Numune alma sürecinde kullanılan malzemenin paslanmamış olmaması gerekir.
Toprak analizi sürecinde toprak örneğinin temsil ettiği alanı tam olarak yansıtması gerekir. Bu nedenle arazide zik zak çizilmesi ve örnekleme yapılması gerekmektedir. Ekim yapılacak tarlanın her yerinden numune almak gerekir.
Toprak numunesi alma zamanı iklim şartlarına göre değişkenlik gösterebilir. Rutubet ve sıcaklık uygun olması halinde sene boyunca herhangi bir zamanda numune alınabilir. Numune alınma sürecinde toprak, numune alan kişinin ayağına bulaşacak kadar ıslak olmaması gerekir. Aynı zamanda numune aletlerine de zorluk çıkaracak kadar kuru olmaması son derece önemlidir.
Toprak analizlerinde ilk olarak toprak örnekleri alınır. Sonrasında alınabilir besin elementleri belirlenir. Analiz sonuçları değerlendirilir ve gübre önerileri geliştirilir.