Son Dakika: ABD merkezli Axios'a göre Trump yönetimi, İran'a yönelik ekonomik yaptırımların uzun vadede askeri operasyonlardan daha etkili olacağı görüşünde. Washington, yaptırımlar nedeniyle İran'da benzin kıtlığı ve finansal krizin derinleştiğini savunurken, Tahran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve yaptırımların kaldırılmasını istediği belirtiliyor. Taraflar ateşkesi kalıcı hale getirmek için arabulucular eşliğinde diplomatik temaslarını sürdürürken, ABD yönetimi hem ekonomik baskıyı artırmayı hem de gerektiğinde askeri seçeneği masada tutmayı planlıyor.
Axios'a göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran'a yönelik ekonomik yaptırımların uzun vadede askeri operasyonlardan daha büyük sonuçlar doğurabileceğine inanıyor. Habere göre, Trump'ın İran'a yönelik ekonomik baskı stratejisi, son dönemde gerçekleştirilen bombardımanlardan daha az dikkat çekse de üst düzey ABD'li yetkililer yaptırımların Tahran rejimini daha fazla zorlayacağını değerlendiriyor.
ABD istihbaratı ile açık kaynaklı raporlara işaret eden Axios, dünyanın en büyük petrol üreticilerinden biri olan İran'da benzin kıtlığı da dahil olmak üzere ekonomik krizin derinleştiğini aktardı. Trump, hafta sonu İran'a yönelik ABD saldırılarını durdurmasının ardından pazartesi günü yaptığı açıklamada, Tahran'ın yeni bir anlaşmayı görüşmek üzere toplantı talebinde bulunduğunu öne sürdü. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bağai bu iddiayı yalanladı.
ATEŞKES İÇİN DİPLOMATİK TEMASLAR SÜRÜYOR
Axios'a göre taraflar, Umman, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda görüşmelerini sürdürüyor. Diplomatik çabalar, mevcut çatışmasızlık sürecini kalıcı bir ateşkese dönüştürmeyi hedefliyor. Habere göre görüşmelerde öne çıkan başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin yeni bir düzenleme önerisi oldu. Söz konusu teklifin, İran ile Umman'a boğazdan geçen deniz trafiğinin yönetiminde belirli bir yetki ve potansiyel gelir sağlamasını öngördüğü belirtildi.
Habere göre İran, olası bir anlaşma kapsamında ABD tarafından yeniden saldırıya uğramayacağına ilişkin güvence talep ederken, dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını ve ABD yaptırımlarının kaldırılmasını da istiyor. Trump yönetiminin ise İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki faaliyetleri nedeniyle ekonomik taviz verilmesine temkinli yaklaştığı ve Tahran'dan elinde kalan nükleer malzemeleri teslim etmesini talep ettiği belirtildi.
"YAPTIRIMLAR İRAN EKONOMİSİNİ FELÇ EDİYOR"
ABD merkezli Axios'a göre üst düzey ABD'li yetkililer, yaptırımların ve ABD'nin deniz ablukasının İran'ı müzakere masasına oturtmasının tam kapsamlı bir bombardıman kampanyasına kıyasla daha uzun sürebileceğini kabul ediyor.
Bir ABD'li yetkili, İran'da bankalara hücum riskinin oluştuğunu ve petrol zengini bir ülke olmasına rağmen benzin kıtlığı yaşandığını savunarak, "Savaş Bakanlığı'ndan çok Hazine Bakanlığı'ndan korkuyorlar." ifadelerini kullandı.
Habere göre ABD'li yetkililer, İran temsilcilerinin daha önce ABD'li müzakereciler Jared Kushner ve Steve Witkoff ile yaptıkları görüşmelerde mali kaynaklara erişimin öncelikli taleplerinden biri olduğunu dile getirdiğini öne sürdü. Bir ABD'li yetkili, İran'ın ciddi finansman sıkıntısı yaşadığını iddia ederek, "Steve ve Jared'den para istiyorlar. Paraya çok ihtiyaçları var." ifadelerini kullandı.
TRUMP YÖNETİMİ BASKIYI ARTIRIYOR
ABD merkezli Axios'a göre Trump yönetimi, yeniden uygulamaya koyduğu "azami baskı" politikası kapsamında İran'ın petrol ticareti, kayıt dışı bankacılık sistemi, silah tedarik ağları ve deniz taşımacılığı faaliyetlerini hedef alan 1.000'den fazla kişi, gemi ve uçağa yaptırım uyguladı.
Trump, bombardımanın durdurulması kararını diplomasiye fırsat vermek amacıyla aldığını söyledi. Axios'un aktardığına göre bu karar, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine'in özellikle hava savunma füzeleri olmak üzere ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) mühimmat stokları üzerindeki baskıya ilişkin uyarısının ardından alındı.
Bir ABD'li yetkili, "İran ekonomisini felç eden başarılı yaptırımlar ve saldırganlıklarına karşılık olarak 13 gün boyunca düzenlenen askeri operasyonların ardından İran'ın müzakere yoluyla anlaşmaya çalışması akıllıca olur. Aksi halde başlarına ne geleceğini biliyorlar." değerlendirmesinde bulundu.
Bir başka ABD'li yetkili ise Trump yönetiminin hem askeri hem de ekonomik baskı araçlarını kullanabilecek durumda olduğunu belirterek, "Başkanın kazan-kazan seçeneği var. ABD bunu askeri olarak en geniş kapsamda yürütebilir. Aynı zamanda İran'ı felç edecek ekonomik yaptırımları da sürdürebilir." ifadelerini kullandı.
