Washington'dan yükselen siyasi dalga Tel Aviv'i vurdu. Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisiyle ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir çatlak ihtimali doğarken, Netanyahu'nun siyasi geleceği hakkında "artık hükümet kuramaz ve Başbakan olarak kalamaz" çıkışları gelmeye başladı. Gözler şimdi İsrail'i bekleyen üç büyük tehlikeye çevrildi.
Jerusalem Post gazetesinde yayımlanan "ABD'de Demokratik tsunami: Cumhuriyetçilerin yenilgisinden sonra İsrail'in karşı karşıya olduğu üç büyük zorluk" başlıklı analiz haberinde, seçim sonuçlarının İsrail'e muhtemel etkileri ele alındı.
ARA SEÇİM SONUÇLARI İSRAİL'İ SARSTI
ABD ara seçim sonuçlarının Washington yönetiminin İran politikasından ABD-İsrail ilişkilerine kadar birçok alanda etkili olabileceği ve İsrail-ABD ilişkisini yeniden şekillendirebileceğine dikkat çekilen makalede, "Bu yenilgi, Demokrat Parti içinde İsrail, İran'la savaş ve Tel Aviv ile Washington arasındaki stratejik ilişki konusunda geniş kapsamlı değişimlerin yaşandığı bir dönemde geldi." ifadelerine yer verildi.
Makalede, seçim sonuçlarının özellikle ABD Başkanı Donald Trump'ın İran politikasını, Kongre'deki güç dengelerini ve 2028 başkanlık seçimlerini etkileyebilecek üç önemli gelişmeyi beraberinde getirdiği ifade edildi.
Demokrat Parti içinde İsrail'e yönelik tutumun değiştiğine dikkati çekilen makalede, bu değişimin Washington ile Tel Aviv arasındaki stratejik ilişkilerin geleceği açısından önem taşıdığı vurgulandı.
Analizde, İran'la yaşanan savaşın Cumhuriyetçi Parti açısından seçim sürecinde önemli bir siyasi maliyet oluşturduğu değerlendirmesine yer verildi.
İRAN SAVAŞI TRUMP'A PAHALIYA PATLADI
Cumhuriyetçilere yakın medya kuruluşu Fox News'in yorumcularının dahi seçim sonuçlarının "savaş olmasaydı çok daha farklı olabileceğini" dile getirdiği aktarılan makalede, Trump'ın da İran meselesinin seçim yenilgisinde etkili olduğunu "İran'ın kayıpta payı vardı" diyerek kabul ettiği belirtildi.
Sandık çıkışı anketlerinde katılımcıların yüzde 62'sinin İran savaşına karşı olduğunu bildirdiği aktarılan analiz haberde, "Trump'a verilen siyasi mesaj açık: Amerikan halkı Orta Doğu'da uzun sürecek bir savaşa daha pek sıcak bakmıyor. Peki Başkan bu mesajı politikaya nasıl yansıtacak?" sorusu soruldu.
Analizde, Trump yönetiminin önünde iki muhtemel senaryonun bulunduğu ifade edildi. İlk senaryoya göre Trump, diplomatik girişimleri yoğunlaştırarak Tahran'la müzakerelerde taviz verebilir ve muhtemel bir anlaşmayı ABD'yi çatışmadan çıkaran "diplomatik bir başarı" olarak sunabilir.
İkinci senaryonun ise savaşın "kısa süreli ancak etkili" bir operasyonla sona erdirilmesini içerebileceği ve böyle bir adımın Trump'a "zafer" ilan etme, ABD'nin "hedeflerine ulaştığını" açıklama ve ülkesinin bölgedeki askeri varlığını hızla azaltma imkanı sağlayabileceği değerlendirildi.
WASHİNGTON-TEL AVİV HATTINDA ÇIKAR ÇATIŞMASI KAPIDA
Buna karşılık her iki senaryoda da İsrail'in çıkarlarının Beyaz Saray'ın öncelikleriyle örtüşmeyebileceğine dikkat çekilen analizde, bu durumun iki ülke arasındaki ilişkilerde başlıca gerilim kaynaklarından biri haline gelebileceği ifade edildi.
Analizde, Cumhuriyetçilerin Kongre'deki çoğunluğu kaybetmesinin İsrail açısından önemli sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Demokrat Parti içerisinde İsrail'e yaklaşıma, İran savaşı ve ABD-İsrail stratejik ilişkisine ilişkin görüşlerin değiştiğine işaret edilen makalede, Kongre'deki yeni siyasi dengenin Washington'ın İsrail politikasına yansıyabileceği ifade edildi.
ABD'DE İSRAİL'E DESTEK ERİYOR
Analizde ayrıca, Demokrat Parti içinde ABD'nin İsrail'e askeri yardımının azaltılması, yardımların belirli siyasi koşullara bağlanması ve iki ülke arasındaki özel ilişkinin yeniden değerlendirilmesi yönündeki çağrıların giderek daha fazla destek bulduğu belirtildi.
Daha önce parti içinde sınırlı bir kesim tarafından savunulan bu görüşlerin artık daha görünür hale geldiğine işaret edildi.
Analizde, seçim sonuçlarının İsrail açısından en önemli uzun vadeli etkilerinden birinin 2028 ABD başkanlık seçimleri olabileceği değerlendirmesine yer verildi.
Demokrat Parti içerisinde İsrail'e yönelik tutumun değiştiği belirtilen makalede, bu değişimin 2028 başkanlık yarışı öncesinde ABD'nin Orta Doğu politikasına ilişkin tartışmaları şekillendirebileceği kaydedildi.
Özellikle İsrail'in Filistinlilere yönelik soykırımına ve İsrail'in ABD siyasetindeki etkisine karşı yüksek sesle itiraz eden Zohran Mamdani ve Abdul El-Sayed gibi isimlerin siyasi başarılarının diğer Demokrat adaylara örnek olabileceği kaydedilen analizde, 2028 başkan adaylarının geçmiş seçim dönemlerine kıyasla İsrail konusunda daha eleştirel bir tutum benimseyebileceği değerlendirildi.
"NETANYAHU ARTIK HÜKÜMET KURAMAZ"
Öte yandan ABD ara seçim sonuçlarını İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve İsrail'e verilen destek bağlamında değerlendiren İsrailli muhalefet liderleri, ABD'de bu desteğin seçimlerde kaybetme nedenine dönüştüğüne işaret etti.
Muhalefetteki Birlikte Listesi liderlerinden eski İsrail Başbakanı Yair Lapid, X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, ABD'deki seçim sonuçlarının ardından "Netanyahu ile birlik hükümeti olasılığı tamamen ortadan kalkmıştır." değerlendirmesinde bulundu.
Lapid, "İsrail, onun başbakan olarak kalmasına izin veremez. Bu, güvenliği tehlikeye atar, demokrasiyi tehlikeye atar ve bizi uluslararası alanda mahveder." ifadelerini kullandı.
"NETANYAHU ZARARLI BİR FİGÜR"
Demokratlar Partisi lideri Yair Golan da X hesabından, "ABD'de açıklanan ara seçim sonuçları, Netanyahu'nun hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler nezdinde ne kadar zararlı bir figür olduğunu ortaya koyuyor." yazdı.
İsrail Başbakanı Netanyahu ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in görevde kalmasının, İsrail'i uluslararası yaptırımlara, izolasyona ve ABD ile çatışmaya sürükleyebileceğini belirten Golan, İsrail'in dünyadaki konumunu yeniden tesis etmek için önlerinde iki seçenek olduğunu savunarak şunları kaydetti:
"Ya Netanyahu'nun İsrail'i, 'Süper Sparta', boykot edilen, geri kalmış ve izole edilmiş İsrail; ya da güçlü, ilerici, özgür ve güvenli bir İsrail. Netanyahu seçimleri kaybetti. O, İsrail için tehlikelidir."
Golan, kaybedecek vakitleri olmadığını ve bir değişim hükümeti kurmaları gerektiğini belirtti.
