ABD'nin Almanya'dan 5 bin asker çekme kararı, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu büyük zorlukların yalnızca buzdağının görünen kısmı olarak değerlendiriliyor. Washington ile gerilim tırmanırken NATO içinde güven krizi derinleşiyor ve Avrupa'nın savunmada ABD'ye bağımlılığı açık biçimde ortaya çıkıyor. Artan tehditler karşısında kıtanın kendi güvenliğini tek başına sağlayıp sağlayamayacağı ise giderek daha yüksek sesle sorgulanıyor.
CNN'in "Almanya'dan 5.000 ABD askerinin çekilmesi, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu zorlukların sadece buzdağının görünen kısmı" başlıklı haberine göre ABD ile Avrupa arasındaki ilişkilerde tansiyon her geçen gün yükseliyor.
ABD-AVRUPA HATTINDA GERİLİM TIRMANIYOR
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi ile Avrupa ülkeleri arasında; gümrük vergileri, Grönland tartışmaları ve Ukrayna'ya destek gibi başlıklarda zaten ciddi anlaşmazlıklar yaşanıyordu.
Ancak gelinen noktada en kritik kırılma, NATO ekseninde yaşanıyor.
5 BİN ABD'Lİ ASKER ALMANYA'DAN ÇEKİLİYOR
Trump yönetimi, Almanya'daki yaklaşık 5.000 ABD askerini geri çekme kararı aldı. Bu adım, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in ABD'nin İran politikasını eleştirmesinin hemen ardından geldi.
Trump Almanya'nın yanı sıra İspanya ve İtalya'yı da hedef alarak bu ülkelerden de asker çekebileceğinin sinyalini verdi.
Özellikle İspanya'nın ABD'ye üs ve hava sahası kullanım izni vermemesi, Washington'da rahatsızlık yarattı.
NATO'DA GÜVEN KRİZİ DERİNLEŞİYOR
Avrupa için asıl sorun, ABD'nin güvenlik şemsiyesini geri çekmeye başlaması.
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius bu gelişmeyi "öngörülebilir" olarak nitelendirirken, Polonya Başbakanı Donald Tusk çok daha sert konuştu:
"Transatlantik ittifakın en büyük tehdidi dış düşmanlar değil, kendi iç çözülmesidir."
Bu açıklama, Avrupa'nın artık ABD'ye eskisi kadar güvenemediğinin açık bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
ABD YÖN DEĞİŞTİRİYOR: ÖNCELİK ASYA
Pentagon yetkililerine göre Washington, artık kaynaklarını Avrupa yerine Asya ve kendi bölgesine kaydırmak istiyor.
Bu yeni stratejiye göre Avrupa'nın kendi savunmasının büyük kısmını artık kendisinin üstlenmesi gerekiyor.
AVRUPA ALARMDA: SAVUNMA HARCAMALARI ARTIYOR
ABD'nin geri çekilme sinyalleri Avrupa'yı harekete geçirdi.
Avrupa'nın savunma harcamalarının 2030'a kadar neredeyse iki katına çıkarılması planlanıyor ve toplam savunma bütçesinin 750 milyar dolara yaklaşması bekleniyor.
Ancak sorun sadece para değil.
PARÇALI SİSTEM: AVRUPA'NIN EN BÜYÜK ZAFİYETİ
Avrupa'nın savunma sanayii oldukça dağınık. ABD tek tip ana muharebe tankı üretirken, Avrupa'da birden fazla farklı tank modeli bulunuyor.
Bu durum maliyetleri artırıyor ve verimliliği düşürüyor.
Fransa ile Almanya'nın ortak savaş uçağı projesinin çökmesi de bu uyumsuzluğun en net örneklerinden biri.
ABD'YE BAĞIMLILIK SORUNU
Avrupa'nın savunma alımlarının yaklaşık %80'i ABD başta olmak üzere dış kaynaklardan geliyor.
Avrupa Birliği (AB) ise bu oranı düşürmek istiyor ve 2030'a kadar harcamaların en az yarısının Avrupa içinde kalmasını hedefliyor.
Ancak bu geçiş süreci, yeni riskler yaratabilir.
FÜZE AÇIĞI: KRİTİK ZAYIFLIK
Avrupa'nın en büyük açıklarından biri füze savunma sistemleri. ABD'nin kullandığı sistemler olan Patriot ve THAAD'ın muadili Avrupa'da yeterli ölçekte üretilemiyor.
Özellikle İran gerilimi nedeniyle ABD'nin bu sistemleri yoğun kullanması, Avrupa'nın erişimini daha da zorlaştırıyor.
AVRUPA'NIN İKİLEMİ
Avrupa şu an iki yol arasında sıkışmış durumda. Hızlı bir çözüm olarak azalan güvene rağmen ABD ile iş birliğini sürdürmek ya da yavaş bir çözüm olarak kendi savunma kapasitesini inşa etmek. Ancak bunun için zaman ve koordinasyon gerekiyor.
AVRUPA KENDİ BAŞININ ÇARESİNE BAKABİLİR Mİ?
Avrupa'nın kendi başının çaresine bakabilmesi için bazı olumlu gelişmeler var.
İngiltere Avrupa savunmasına aktif destek veriyor, İsveç ve Finlandiya NATO'ya katıldı, Avrupa savunma şirketlerinin siparişleri yüksek seviyede.
Ancak Avrupa için en büyük engel egemenlik paylaşımı ve ortak hareket etme isteksizliği.
Avrupa'da artık kritik soru şu: Avrupa, ABD olmadan kendi güvenliğini sağlayabilecek mi?
