İsrail'de seçim sonuçları siyasi dengeleri altüst etti. Filistinli Arap partilerin tarihi yükselişi, hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamayan Başbakan Binyamin Netanyahu'nun hesaplarını çıkmaza sürükledi. Daha önce Arap partilerle iş birliğini reddeden Netanyahu ve muhalefet şimdi kritik bir denklemle karşı karşıya: Arap partilerin desteği olmadan iktidar yolu daralırken, koalisyon pazarlıkları İsrail siyasetinde yeni bir hesaplaşmanın fitilini ateşliyor.
İsrail'de seçim sonuçları, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun iktidarını koruma mücadelesini daha da zorlu hale getirdi.
FİLİSTİNLİ ARAP PARTİLERİ KİLİT KONUMA YÜKSELDİ
El Cezire'nin aktardığı çıkış anketlerine göre Filistinli Arap partiler, 120 sandalyeli Mecliste toplam 19 sandalye kazanarak tarihi bir başarı elde edebilir.
Seçimlere katılımın Filistinli Arapların yaşadığı bölgelerde rekor seviyelere ulaşması, hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşmaya çalışan Netanyahu ve muhalefet lideri Gadi Eisenkot açısından dengeleri değiştirdi.
Daha önce Arap partileriyle koalisyon kurmayı reddeden iki blok da şimdi bu partilerin desteği olmadan çoğunluğu sağlamanın zorluğuyla karşı karşıya.
FİLİSTİNLİ ARAP SEÇMENLERDEN TARİHİ KATILIM
El Cezire'nin aktardığı verilere göre, İsrail vatandaşı Filistinlilerin yaşadığı bölgelerde seçime katılım yaklaşık yüzde 80'e ulaştı.
Bu oran, 1999'da kaydedilen önceki rekoru geride bırakarak son yılların en yüksek seviyelerinden biri oldu.
Çıkış anketleri, Filistinli Arapların öncülük ettiği Birleşik Liste (Joint List) ile Birleşik Arap Listesi'nin (Ra'am) toplam 19 sandalye kazanabileceğine işaret ediyor.
TEMSİL GÜÇLERİ NEREDEYSE İKİ KATINA ÇIKACAK
Mecliste halihazırda toplam 10 sandalyeye sahip olan bu partilerin temsil gücünü neredeyse iki katına çıkarabilecek olması, hükümet kurma sürecinde belirleyici bir etki yaratıyor.
Ülke genelinde seçime katılım da yüzde 77,7'ye ulaşarak 1999'dan bu yana en yüksek seviyesini gördü.
İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 21'ini oluşturan Filistinli vatandaşlar, geçmiş seçimlerde Yahudi seçmenlere kıyasla daha düşük katılım oranlarıyla öne çıkıyordu.
Bu seçimdeki yoğun katılım ise Filistinli Arap partilerin siyasi ağırlığını artırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
NETANYAHU VE EİSENKOT ÇOĞUNLUK İÇİN ARAP PARTİLERE MUHTAÇ
El Cezire'nin aktardığı çıkış anketlerinde Netanyahu'nun Likud öncülüğündeki bloğu ile eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderlik ettiği muhalefet bloğu 51'er sandalyeyle başa baş göründü.
Bu tablo, 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşmak isteyen her iki tarafın da küçük partilerin desteğine ihtiyaç duyabileceğini gösteriyor.
Ancak Netanyahu ve Eisenkot, seçim kampanyaları sırasında Arap partileriyle koalisyon kurmayacaklarını açıklamıştı. Netanyahu, Arap liderlerle birlikte çalışılması fikrini "utanç" olarak nitelendirmişti.
"ARAP PARTİLERİ SÜRECİN DIŞINDA TUTULAMAZ"
Eski İsrail büyükelçisi Alon Pinkas, El Cezire'ye yaptığı değerlendirmede, "Araplar dışarıda tutulamaz" ifadelerini kullandı ve Arap partilerin siyasi sürecin dışında tutulmasının bir bedeli olacağını belirtti.
Pinkas, bu partilerin yalnızca oylarına ihtiyaç duyulduğunda hesaba katılmasının sürdürülemeyeceğini vurguladı.
Filistinli Arap partilerin sandalye sayısını artırması, seçim öncesinde verilen siyasi sözlerle hükümet kurma aritmetiği arasındaki çelişkiyi daha görünür hale getirdi.
Bu partilerin desteği olmadan çoğunluğa ulaşmak zorlaşırken, olası koalisyon görüşmelerinde kendi taleplerini gündeme taşımaları bekleniyor.
NETANYAHU'NUN SEÇİM KAMPANYASINDA FİLİSTİNLİ SEÇMEN HEDEFTEYDİ
Netanyahu ve aşırı sağcı koalisyon ortakları, seçim günü destekçilerini sandığa gitmeye çağırırken Filistinli Arapların yüksek katılımını hedef aldı.
Netanyahu, Arapların yaşadığı bölgelerdeki uzun seçmen kuyruklarını sosyal medya hesabından paylaşarak aşırı sağ seçmenlerin harekete geçmesini istedi.
Başbakan, destekçilerine yaptığı çağrılarda, sandığa gitmemeleri halinde Mansur Abbas ve Ahmed Tibi gibi Filistinli milletvekillerinin desteklediği bir hükümetle karşı karşıya kalabileceklerini söyledi.
Arap seçmenlerin katılımını seçim güvenliği tartışmalarıyla ilişkilendiren Netanyahu'nun bu söylemi, Arap siyasetçiler tarafından ırkçı ve kışkırtıcı olarak eleştirildi.
SEÇİMDEN SONRA NE OLACAK?
Oy sayımının tamamlanmasının ardından partilerin ilk gündemi, Mecliste 61 sandalyelik çoğunluğu oluşturabilecek bir anlaşmaya ulaşmak olacak.
El Cezire'ye göre, çoğunluğu sağlayamayan blokların önünde azınlık hükümeti kurmak veya başka bir siyasi liderle başbakanlığın dönüşümlü yürütüleceği bir güç paylaşımı anlaşmasına gitmek gibi seçenekler bulunuyor.
Sürecin bir sonraki aşamasında Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, parti liderleriyle görüşerek kimin başbakan olmasını istediklerini öğrenecek.
