SON DAKİKA| Savaşı bitirecek mutabakat metni ortaya çıktı! İşte saldırıdan vazgeçiren diplomatik manevralar

İngiltere merkezli Middle East Eye'a göre ABD ile İran arasında yürütülen ateşkes görüşmelerinde önemli ilerleme kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu Avrupa'da bir imza töreni düzenlenebileceğini açıklarken, İran medyası da anlaşma ihtimalinin yüksek olduğunu duyurdu. ATEŞKES GÖRÜŞMELERİNDE ANLAŞMA SİNYALİ Middle East Eye'a göre ABD ve İran, Perşembe günü yürütülen ateşkes görüşmelerinde önemli bir aşamaya geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis'te gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen savaşın sona ermesini sağlayacak ve daha kapsamlı müzakerelerin önünü açacak bir anlaşmaya varıldığını söyledi. Trump, anlaşma metninin son halinin birkaç gün içinde tamamlanması halinde Avrupa'da bir imza töreni düzenlenebileceğini belirterek, 'İran'la olan savaşta harika bir anlaşmaya vardık' ifadelerini kullandı. İRAN MEDYASI: ANLAŞMA İHTİMALİ YÜKSEK İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı ise ABD tarafından kabul edilen metnin Tahran tarafından daha önce onaylandığını ve İran'ın anlaşmayı imzalama ihtimalinin yüksek olduğunu bildirdi. Haberde, İran makamlarının henüz resmi bir açıklama yapmadığı kaydedildi. Buna karşın, Devrim Muhafızları'na yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı, Trump'ın açıklamalarına temkinli yaklaştı. Ajans, ABD Başkanı'nın geçmişte de benzer açıklamalar yaptığını ancak bunların sonuçsuz kaldığını belirterek, İran tarafından resmi bir duyuru yapılana kadar Trump'ın sözlerinin ihtiyatla değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. İSRAİL'DEN MÜZAKERELERE DESTEK MESAJI İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun ofisi de yayımladığı açıklamada, Trump ile İran'la müzakerelerin başlatılması konusunda oluşan mutabakat hakkında görüşüldüğünü duyurdu. Açıklamada, İsrail'in mutabakatın doğrudan tarafı olmadığı belirtilirken, Trump'ın nihai anlaşmanın İran'ın zenginleştirilmiş nükleer materyallerinin kaldırılması, uranyum zenginleştirme altyapısının sökülmesi, füze üretiminin sınırlandırılması ve bölgedeki vekil güçlere verilen desteğin sona erdirilmesi yönündeki taahhüdünün memnuniyetle karşılandığı ifade edildi. TRUMP AVRUPA'DA İMZA TÖRENİ BEKLİYOR Trump, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in de katılımıyla Avrupa'da bir imza töreni düzenlenebileceğini belirterek, 'Hafta sonu Avrupa'da bir imza töreni olabilir' dedi. Anlaşmanın İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmamasını sağlayacağını savunan Trump, bunun nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Trump ayrıca anlaşmanın imzalanmasının ardından Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını öne sürdü. ABD Başkanı, gelişmeyi 'çok büyük bir şey' olarak nitelendirirken, 'Tüm Orta Doğu mutlu, hatta Orta Doğu'nun çok ötesinde de durum böyle' ifadelerini kullandı. SERT AÇIKLAMALAR VE KARŞILIKLI TEHDİTLER Habere göre diplomatik temasların sürdüğü saatlerde taraflar arasında sert açıklamalar da yapıldı. İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, Trump'ın tehditlerine karşılık vererek yanlış stratejilerin enerji piyasalarını altüst edeceğini ve ABD'yi uzun yıllar sürecek bir çıkmaza sürükleyebileceğini söyledi. İran Silahlı Kuvvetleri Merkez Karargahı Başkanı General Ali Abdollahi ise ABD'nin olası bir saldırısına daha sert karşılık verileceğini ve savaşın bölge genelinde daha geniş bir alana yayılabileceğini belirtti. Trump ise daha sonra Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran liderliğinin görüşmeleri onaylaması nedeniyle İran'a yönelik planlanan saldırı ve bombardımanların iptal edildiğini duyurdu. BÖLGESEL AKTÖRLER DEVREDE Trump, anlaşmanın son aşamalarında İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye, Pakistan, Bahreyn, Kuveyt, Ürdün ve Mısır gibi ülkelerin de süreçten haberdar olduğunu ve mutabakatın temel unsurları konusunda uzlaşı sağlandığını ileri sürdü. Bu açıklamalar yapılırken New York Times, ABD'nin İran'ın güneyindeki bazı su depolama tesislerini bombaladığını bildirdi. Sivil altyapının hedef alınmasının uluslararası hukuk açısından savaş suçu kapsamına girebileceği değerlendiriliyor. Öte yandan Kuveyt yönetimi, İran saldırıları nedeniyle bazı kişilerin yaralandığını ve havaalanı radar sisteminin zarar görmesi üzerine ülke hava sahasının geçici olarak kapatıldığını açıkladı. KATAR VE BAE DİPLOMASİ TRAFİĞİNİ ARTIRDI İngiltere merkezli Middle East Eye'a göre, çatışmaların gölgesinde diplomatik girişimler de hız kazandı. Reuters'ın aktardığına göre Katarlı müzakereciler, ABD-İran ateşkes anlaşmasını sonuçlandırmak amacıyla Çarşamba günü Tahran'a gitti. Bloomberg ise Birleşik Arap Emirlikleri'nin gerilimi azaltmak amacıyla üst düzey diplomatlarını İran'a gönderdiğini bildirdi. Middle East Eye daha önce ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt'i kapsayan bir Körfez turu planladığını aktarmıştı. Ancak bölgede çatışmaların yeniden tırmanması halinde söz konusu ziyaretlerin ertelenebileceği değerlendiriliyor. ABD UÇAKLARI İRAN ANLAŞMASI HAZIRLIKLARI İÇİN AVRUPA'YA HAREKET ETTİ Öte yandan, ABD Hava Kuvvetlerine ait uçakların İran anlaşması hazırlıkları kapsamında Avrupa'ya hareket ettiği iddia edildi. Axios'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, askeri uçuşların hareketliliği, İran ile anlaşılması halinde gelecek günlerde Cenevre'de gerçekleşebilecek anlaşmanın imzalanmasıyla ilişkili. GEÇİCİ ANLAŞMA VE 60 GÜNLÜK MÜZAKERE SÜRECİ Habere göre üzerinde çalışılan anlaşmanın geçici nitelikte olması ve taraflara İran'ın nükleer programı ile Hürmüz Boğazı'nın geleceğine ilişkin kapsamlı müzakereler yürütmeleri için 60 günlük bir süre tanıması bekleniyor. Trump yönetimine yakınlığıyla bilinen Axios ise anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in oğlu ve halefi olarak görülen Mücteba Hamaney'in onayının da gerekebileceğini öne sürdü. Tarafların ayrıca İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması mekanizması ile Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin teknik ayrıntılar üzerindeki görüş ayrılıklarını önemli ölçüde azalttığı belirtiliyor.