Son Dakika: Hızlı ve ezici üstünlük hedefiyle başlatılan operasyon, dördüncü gününde ABD için beklenmedik bir tabloya dönüştü. İran'ın düşük maliyetli ama yoğun saldırı stratejisi, Washington'u geniş bir coğrafyada savunmaya zorladı. Askeri kayıplar, dost ateşi krizi ve enerji altyapısına uzanan tehdit, savaşın seyrinde kritik bir kırılma noktasını gözler önüne serdi.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrası Orta Doğu'da başlayan savaş, Washington için sahada ağır sonuçlar üretmeye başladı.
İRAN ABD'İN ASKERİ VARLIĞINI ZOR DURUMDA BIRAKIYOR
Wall Street Journal'ın (WSJ) haberine göre İran'ın başlattığı geniş çaplı füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları, ABD'nin bölgedeki askeri varlığını ciddi biçimde zorlamaya başladı.
WSJ'nin aktardığına göre çatışmaların üçüncü gününde, Kuveyt'te bulunan bir ABD üssüne düzenlenen İran'a ait insansız hava aracı saldırısında 6 Amerikan askeri hayatını kaybetti. Bu gelişme, Washington'un operasyondaki ilk can kayıpları olarak kayda geçti.
ABD'NİN HAVA SAVUNMA KOORDİNASYONU BASKI ALTINDA
Aynı gün yaşanan ikinci olay ise ABD açısından askeri ve psikolojik açıdan daha da sarsıcı oldu.
WSJ'nin haberine göre Kuveyt hava sahasında İran'a ait balistik füze ve İHA saldırıları sırasında 3 Amerikan F-15 savaş uçağı Kuveyt hava savunması tarafından yanlışlıkla vuruldu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), uçaklardaki 6 mürettebatın paraşütle atladığını ve durumlarının stabil olduğunu açıkladı.
Ancak bu olay, ABD'nin bölgedeki hava savunma koordinasyonunun baskı altında olduğunu gösteren en kritik gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor. Görüntülerde bir Amerikan savaş uçağının dönerek yere çakıldığı doğrulandı.
ABD'NİN ÜSLERİ TEHDİT ALTINDA
Habere göre İran'ın saldırıları sadece Kuveyt'le sınırlı kalmadı. Irak, Suudi Arabistan, Bahreyn gibi ülkelerde ABD üsleri hedef alındı.
İran'ın elindeki kısa ve orta menzilli balistik füzeler, seri üretilebilen Şahed tipi kamikaze İHA'lar ve elektronik harp kapasitesi, ABD'nin bölgedeki sabit üsleri için ciddi tehdit oluşturuyor.
ABD Hava Kuvvetleri'nin eski yetkililerinden Ravi Chaudhary, WSJ'ye yaptığı açıklamada, "ABD tesisleri bu çatışmada daha önce hiç olmadığı kadar test edilecek." ifadelerini kullandı.
Chaudhary, "Bölgedeki tesislerimize ve varlıklarımıza ulaşabilirler. Bunlar elçilik binaları olabilir. Üzerinde Amerikan bayrağı olan herhangi bir şey olabilir" dedi.
KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA ALARM
İran'ın saldırıları askeri hedeflerle sınırlı kalmadı. Suudi Arabistan'daki önemli bir petrol merkezi İHA saldırısıyla alev aldı ve Katar'da sıvılaştırılmış doğalgaz üretimi geçici olarak durduruldu. Bu gelişmeler, küresel enerji piyasalarında alarm yarattı.
Ayrıca dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Bu durum, krizin bölgesel olmaktan çıkıp küresel ekonomik riske dönüştüğünü gösteriyor.
ABD MÜHİMMAT SIKINTISIYLA KARŞI KARŞIYA
WSJ'nin haberine göre Washington'un bir diğer sorunu ise savunma kapasitesinin sürdürülebilirliği. İran'ın düşük maliyetli ve seri üretilebilir İHA stokları karşısında ABD'nin Patriot ve THAAD sistemlerine ait mühimmatının sınırlı olduğu belirtiliyor.
ABD'li güvenlik uzmanı Daniel Byman, "Belirli mühimmatlarımızın sayısı oldukça sınırlı" diyerek uzun sürecek bir çatışmanın ABD açısından riskli olduğuna dikkat çekti.
İran'ın, seri üretim yapabildiği ucuz İHA'lar da dahil olmak üzere, stoklarının derinliği, ABD'nin Patriot ve THAAD füze savunma sistemleri için mühimmat sıkıntısı çektiği bir alanda Tahran'ın Washington'a karşı üstünlük sağlamaya çalışabileceği bir alanı işaret ediyor.
Ancak ABD'nin savunmasını güçlendirmede başka zorluklar da var. Çatışmadan önce, ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Beyaz Saray'ı İran'la bir savaşın Amerikan kayıplarına yol açabileceği ve Çin gibi rakiplerle gelecekteki çatışmalar için gerekli mühimmatı tüketebileceği konusunda uyarmıştı.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nde Daniel Byman, "Elimizde çok sınırlı sayıda belirli mühimmat var. Diğer yandan, savunulması gereken çok şey var." ifadelerini kullandı.
"DAHA FAZLA KAYIP OLABİLİR"
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Amerikan kayıplarını doğruladı ve "maalesef daha fazlası olabilir" ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, Washington'un çatışmanın kısa sürede sona ermeyeceği beklentisine girdiğini gösteriyor.
"SALDIRI BAŞLATAN TARAF SAVUNMAYA ÇEKİLDİ"
Wall Street Journal'ın sahadan aktardığı tabloya göre ABD, geniş bir coğrafyaya yayılmış üslerini, diplomatik misyonlarını ve enerji altyapısını aynı anda savunmak zorunda kalıyor. İran ise düşük maliyetli ancak yüksek yoğunluklu saldırı stratejisiyle ABD savunma kapasitesini zorlamayı hedefliyor.
Kuveyt'te yaşanan "dost ateşi" vakası, savaşın kontrolsüz biçimde tırmanma riskini gözler önüne sererken; enerji altyapısının hedef alınması çatışmayı küresel krize dönüştürebilecek bir boyuta taşıyor.
Bu ilk tablo, ABD ve müttefiklerinin beklediğinden daha karmaşık ve maliyetli bir sürecin içine girdiğine işaret ediyor.
