Trump-Şi Cinping görüşmesi öncesi hazırlanan gizli ABD raporu, Çin'in İran savaşından nasıl güç kazandığını gözler önüne serdi. Washington cephede yıpranırken Çin'in diplomatik, askeri, ekonomik ve küresel etkisini sessizce artırdığı ortaya çıktı. Bu durum Pentagon içinde endişeye yol açarken, Çin'in özellikle 4 alanda Washington'a karşı avantaj sağladığı belirtildi.
ABD merkezli The Washington Post gazetesinin yayımladığı dikkat çekici haber, İran savaşı sürerken Çin'in küresel rekabette Washington karşısında stratejik avantaj elde ettiğini bildirdi.
Gazetenin ulaştığı gizli ABD istihbarat değerlendirmesine göre Pekin yönetimi, askeri, ekonomik ve diplomatik alanlarda oluşan boşlukları kendi lehine kullanıyor.
GİZLİ PENTAGON İSTİHBARAT RAPORU PANİĞE YOL AÇTI
Habere göre değerlendirme, ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine için bu hafta hazırlandı.
Savunma Bakanlığı (Pentagon) içerisindeki değerlendirmede, İran savaşı nedeniyle Washington'un ciddi jeopolitik maliyetlerle karşı karşıya kaldığı ifade edildi. Bu durumun Pentagon içinde endişeye yol açtığı belirtildi.
Raporun, ABD Başkanı Donald Trump'ın Pekin'de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştireceği kritik görüşmeler öncesinde hazırlandığı belirtildi.
ÇİN DÖRT ALANDA AVANTAJ SAĞLADI
ABD istihbaratının hazırladığı değerlendirmede Çin'in İran savaşı sürecindeki hamleleri "DIME" adı verilen dört başlık altında incelendi:
The Washington Post'a konuşan ABD'li yetkililere göre raporda, Çin'in özellikle enerji ve silah alanlarında oluşan krizleri fırsata çevirdiği değerlendirildi.
KÖRFEZ ÜLKELERİNE SİLAH DESTEĞİ
Haberde, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik operasyonlarının başlamasının ardından Çin'in, İran saldırıları karşısında zorlanan bazı Körfez ülkelerine silah sattığı öne sürüldü.
Ayrıca İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının ardından yaşanan enerji krizinde Pekin'in birçok ülkeye destek verdiği kaydedildi.
Çin'in petrol ve enerji ihtiyacı yaşayan ülkelere alternatif tedarik ve yeşil enerji teknolojileri sunduğu belirtildi.
Bu durum Çin'e hem ekonomik hem de diplomatik avantaj sağladı.
ABD MÜHİMMAT STOKLARI ERİYOR
Gizli raporda en dikkat çekici başlıklardan biri ise ABD'nin mühimmat kayıpları oldu.
Habere göre İran savaşı sırasında Washington Patriot hava savunma sistemleri, THAAD önleme füzeleri ve Tomahawk seyir füzeleri gibi kritik mühimmat stoklarını büyük ölçüde tüketti.
Raporda bunun, olası bir Tayvan krizinde ABD'nin Çin'e karşı hazırlık seviyesini zayıflatabileceği vurgulandı.
PEKİN ABD SAVAŞ DOKTRİNİNİ İNCELİYOR
Değerlendirmede Çin'in savaş sürecini yalnızca siyasi değil askeri açıdan da dikkatle takip ettiği ifade edildi.
ABD üslerine yönelik saldırılar, hava savunma sistemlerinin kullanımı ve Amerikan operasyon yöntemlerinin Pekin tarafından analiz edildiği; bunun gelecekte Tayvan senaryoları açısından önemli veri sağladığı belirtildi.
Bu durum Çin'e askeri avantaj sağladı.
ÇİN'DEN "YASA DIŞI SAVAŞ" PROPAGANDASI
Rapora göre Çin yönetimi, savaş karşıtı küresel tepkileri kendi propagandasına dahil etti.
Pekin'in kamuoyu mesajlarında İran savaşını "yasa dışı" olarak tanımladığı ve ABD'nin uluslararası düzeni istikrarsızlaştıran bir güç olduğu söylemini öne çıkardığı aktarıldı.
Analizde Çin'in bu süreçte "ABD'nin tek taraflı ve saldırgan güç olduğu" algısını yaymaya çalıştığı ifade edildi.
Bu durum Çin'e Enformasyonel avantaj sağladı.
"SAVAŞ ÇİN'İN ELİNİ GÜÇLENDİRİYOR"
Haberde görüşlerine yer verilen uzmanlar ise İran savaşının uzun vadede Çin'in küresel etkisini artırdığı görüşünde birleşti.
Center for a New American Security uzmanlarından Jacob Stokes, "Genel tabloya bakıldığında İran savaşı Çin'in jeopolitik konumunu ciddi şekilde güçlendiriyor" değerlendirmesinde bulundu.
Brookings Institution uzmanı Ryan Hass ise Pekin'in enerji krizini diplomatik fırsata dönüştürdüğünü belirterek, "Çin kendisini çözüm sağlayıcı aktör olarak sunuyor" dedi.
TAYVAN VE ASYA'DAKİ MÜTTEFİKLER ENDİŞELİ
The Washington Post'un aktardığı değerlendirmeye göre Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi ABD müttefikleri de Washington'un askeri hazırlık kapasitesi konusunda endişe duyuyor.
Uzmanlar, mühimmat eksikliğinin Tayvan'ın savunma planlarını da olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor.
