Son Dakika: ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasını kırmak amacıyla başlattığı "Özgürlük Projesi", başta Suudi Arabistan olmak üzere Körfez müttefiklerinden gelen sert tepkiler nedeniyle kısa sürede askıya alındı. Riyad yönetiminin ABD savaş uçaklarının üslerini ve hava sahasını kullanmasına izin vermemesi Washington'u geri adım atmaya zorladı.
ABD merkezli NBC News'e göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasını kırmak amacıyla duyurduğu "Özgürlük Projesi", Körfez müttefiklerinden gelen sert tepkiler nedeniyle kısa sürede askıya alındı. İki ABD'li yetkiliye dayandırılan haberde, özellikle Suudi Arabistan'ın ABD ordusunun üslerini ve hava sahasını kullanmasına izin vermemesinin, Washington yönetimini geri adım atmaya zorladığı belirtildi.
SUUDİ ARABİSTAN'DAN ABD'YE KRİTİK RET
Trump'ın Pazar günü sosyal medya üzerinden yaptığı "Özgürlük Projesi" duyurusu, Körfez ülkelerinde şaşkınlık yarattı. Haberde, Suudi Arabistan yönetiminin bu adımdan önceden haberdar edilmediği ve Riyad'ın gelişmeye tepki gösterdiği aktarıldı.
İki ABD'li yetkiliye göre Suudi Arabistan, Riyad'ın güneydoğusundaki Prens Sultan Hava Üssü'nün kullanılmasına izin vermeyeceğini Washington'a bildirdi. Ayrıca ABD savaş uçaklarının Suudi hava sahasını kullanmasının da engellendiği ifade edildi.
Haberde, Trump ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasında yapılan görüşmenin krizi çözmeye yetmediği kaydedildi. Bunun üzerine Trump'ın, ABD ordusunun kritik hava sahasına yeniden erişim sağlayabilmek amacıyla operasyonu durdurma kararı aldığı belirtildi.
KATAR VE KÖRFEZ ÜLKELERİ HAZIRLIKSIZ YAKALANDI
NBC News'in haberine göre, yalnızca Suudi Arabistan değil diğer Körfez müttefikleri de operasyon duyurusundan rahatsız oldu. Trump'ın, operasyon hazırlıkları başladıktan sonra Katar Emiri ile temas kurduğu aktarıldı.
Katarlı bir yetkili, Trump ile Emir arasında yapılan görüşmede ateşkes ihtimali ile deniz güvenliği ve küresel tedarik zincirlerine etkilerin ele alındığını söyledi. Açıklamada, Katar Emiri'nin gerilimin düşürülmesinin önemine dikkat çektiği ifade edildi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ise Körfez ülkelerinin önceden bilgilendirildiği savunuldu.
ABD ORDUSU İÇİN HAVA SAHASI ERİŞİMİ KRİTİK ÖNEMDE
Haberde, ABD ordusunun bölgedeki operasyonları sürdürebilmesi için Körfez ülkelerinden alınan erişim, üslenme ve uçuş izinlerinin hayati önem taşıdığı vurgulandı. Yetkililere göre Suudi Arabistan ve Ürdün savaş uçaklarının konuşlandırılması açısından kritik öneme sahipken, Kuveyt uçuş izinleri için, Umman ise hem hava sahası hem de deniz lojistiği bakımından stratejik rol oynuyor.
Bir ABD'li yetkili, "Coğrafi konum nedeniyle bölgesel ortaklarla iş birliği yapmak zorundasınız. Bazı durumlarda başka seçenek yok" ifadelerini kullandı. Yetkili, savaş uçakları ve yakıt ikmal tankerlerinin gemileri koruyacak hava savunma şemsiyesinin temel unsuru olduğunu söyledi.
TRUMP OPERASYONDAN 36 SAAT SONRA GERİ ADIM ATTI
ABD merkezli NBC News'e göre Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasını kırmak için başlattığı operasyonu yaklaşık 36 saat sonra durdurdu. Trump sosyal medya paylaşımında, "Savaşı sona erdirecek bir anlaşmanın sonuçlandırılıp imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi kısa süreliğine durdurulacak" ifadelerini kullandı.
Çarşamba günü Oval Ofis'te konuşan Trump ise İran ile görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini belirterek, "Anlaşma yapmak istiyorlar. Son 24 saatte çok iyi görüşmeler yapıldı" dedi. Trump ayrıca savaşın, "İran'ın üzerinde anlaşılan şartları kabul etmesi halinde" sona erebileceğini ifade etti.
TRUMP'A İRAN'DA "İŞİ BİTİRME" BASKISI
Haberde, Trump'ın yakın çevresindeki bazı isimlerin Başkan'a İran'daki askeri operasyonları genişletmesi yönünde baskı yaptığı da aktarıldı.
Eski ABD'li yetkililere göre bazı danışmanlar, İran'ın kalan konvansiyonel askeri kapasitesinin tamamen yok edilmesini savundu. Aynı haberde, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi'nin İranlı yetkililerle yaptığı görüşmede savaşın hızla sona erdirilmesi çağrısında bulunduğu belirtildi.
Associated Press tarafından ele geçirilen toplantı görüntülerinde Wang'ın, "Kapsamlı bir ateşkes acilen gerekli. Düşmanlıkların yeniden başlaması kabul edilemez. Diyalog ve müzakerelere bağlı kalınması özellikle önemli" dediği aktarıldı.
