Son dakika: ABD basınına göre Tahran yönetimi yıllardır benimsediği "stratejik sabır" politikasını geride bırakıyor. İsrail'e karşı daha yüksek risk almaya hazır görünen İran, Washington ile Tel Aviv arasındaki görüş ayrılıklarını da kendi lehine çevirerek Orta Doğu'daki güç dengelerini yeniden şekillendirmeyi hedefliyor.
İran'ın bu hafta İsrail'e yönelik düzenlediği saldırılar, Tahran'ın yıllardır sürdürdüğü dolaylı çatışma stratejisinde yeni bir döneme işaret ediyor.
CNN'in analizine göre İran yönetimi artık yalnızca vekil güçler üzerinden hareket etmek yerine, bölgesel dengeleri doğrudan şekillendirmeye daha istekli görünüyor.
ATEŞKES SONRASI GERİLİM YENİDEN YÜKSELDİ
ABD ile İran arasında 8 Nisan'da sağlanan ateşkesin ardından Tahran yönetimi, İsrail ve ABD'yi anlaşmanın ruhunu ihlal etmekle suçladı.
İranlı yetkililer, Washington'un müzakereler sürerken İran hedeflerine saldırılar düzenlediğini, İsrail'in ise Lübnan'a yönelik operasyonlarını aralıksız sürdürdüğünü bildirdi.
Lübnan Başbakanlığı verilerine göre İsrail, ateşkes sonrasında başkent Beyrut dahil olmak üzere yaklaşık 3 bin 500 saldırı gerçekleştirdi.
Tahran ise bu süreçte ABD ve Körfez bölgesindeki hedeflere sınırlı karşılıklar verirken, diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması halinde savaşın yeniden başlayabileceği ve çatışmaların Basra Körfezi'nin ötesine taşınabileceği uyarısında bulundu.
İSRAİL'E DOĞRUDAN MESAJ: KIRMIZI ÇİZGİLER DEĞİŞİYOR
CNN'e göre İran'ın İsrail'e yönelik son saldırıları, Tahran'ın bölgesel müttefiklerine yönelik saldırıları da artık kendi güvenliğine yönelik tehdit olarak gördüğünü ortaya koydu.
İranlı yetkililer, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarının karşılıksız kalmayacağını vurgularken, Tahran'ın amacının hem Lübnan'a destek vermek hem de tıkanan diplomatik süreci yeniden şekillendirmek olduğu değerlendiriliyor.
İran Meclis Başkanı ve müzakere heyetinin önde gelen isimlerinden Muhammed Bakır Kalibaf, "Sahada sürekli ihlal edilen ateşkes düzenini tersine çevirdik" ifadelerini kullandı.
"STRATEJİK SABIR" YERİNİ DAHA AKTİF POLİTİKAYA BIRAKIYOR
CNN analizinde, İran'da yeni kuşak yöneticilerin ülkenin geleneksel "stratejik sabır" anlayışından uzaklaşmaya başladığı değerlendirmesine yer verildi.
Uzun yıllar boyunca caydırıcılık ve kontrollü misilleme politikası izleyen İran'ın artık askeri, ekonomik ve bölgesel gücünü daha aktif kullanarak Orta Doğu'daki gelişmeleri yönlendirmeye çalıştığı belirtiliyor.
Eski ABD Ortadoğu müzakerecilerinden Aaron David Miller, "İranlılar artık risk almaya hazır. Ateşkesin çıkarlarına hizmet etmediğini düşünüyorlar" değerlendirmesinde bulundu.
SÜLEYMANİ SUİKASTINDAN BUGÜNE DEĞİŞEN DENKLEM
CNN, İran'ın geçmişte ABD ile yaşadığı krizlerde daha kontrollü hareket ettiğini hatırlattı.
2020 yılında İranlı General Kasım Süleymani'nin ABD tarafından öldürülmesinin ardından İran, Irak'taki ABD üslerine füze saldırısı düzenlemiş ancak daha büyük bir savaşı önlemek için kontrollü davranmıştı.
Benzer şekilde, 2025 yılında İsrail'in ABD ile birlikte İran'a yönelik saldırılarına karşılık verirken de Tahran'ın gerilimi belirli sınırlar içinde tuttuğu belirtiliyor.
Ancak son İsrail saldırılarıyla birlikte İran'ın bu yaklaşımında değişim yaşandığı yorumları yapılıyor.
"YENİ DENKLEM KURULUYOR"
ABD merkezli Quincy Enstitüsü Başkan Yardımcısı Trita Parsi, İran'ın ilk kez İsrail'in bölgesel operasyonlarına karşı doğrudan askeri güç kullanabilecek kapasite ve iradeyi ortaya koyduğunu söyledi.
İran'a yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı'na konuşan askeri kaynaklar ise İsrail ve ABD'nin "kontrollü gerilim" politikasıyla İran'ın vereceği karşılığı sınırlandırabileceği düşüncesinin yanlış olduğunu savundu.
İsrail askeri istihbaratının eski İran masası şefi Danny Citrinowicz de Tahran'ın bölgede "yeni bir denklem" oluşturmaya çalıştığını belirtti.
İRAN ABD-İSRAİL HATTINDAKİ ÇATLAĞI DEĞERLENDİRİYOR
CNN'e göre İran'ın son hamlelerinin bir diğer amacı da ABD ile İsrail arasında ortaya çıkan görüş ayrılıklarını derinleştirmek.
ABD Başkanı Donald Trump son haftalarda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile birçok konuda farklı açıklamalar yaparken, İran ile diplomatik bir anlaşmanın hala mümkün olduğunu savundu.
İran'ın İsrail'e yönelik saldırılarının ardından Trump'ın Netanyahu ile iki kez görüşerek yeni bir misillemeyi engellemeye çalıştığı belirtiliyor.
Analizde, Tahran'ın Washington'u "İsrail'in sınırsız askeri hareket alanını desteklemek" ile "İran'la diplomatik süreci sürdürmek" arasında tercih yapmaya zorladığı değerlendirmesine yer verildi.
CNN'e konuşan Aaron David Miller, "Trump'ın Netanyahu üzerindeki baskısı İran'ın eline yeni bir koz verdi. Bu durum bölgede yeni bir normun oluşmasına yol açabilir" ifadelerini kullandı.
