ABD, günlük 10.5 milyon varillik sevkiyatla Suudi Arabistan ve Rusya'yı geride bırakarak küresel petrol ihracatında liderliğe yükseldi. Jeopolitik gerilimlerin azalması ve talep beklentilerindeki düşüş ise petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskı oluşturdu. İşte detaylar...
Amerika Birleşik Devletleri (ABD), küresel enerji piyasasında önemli bir eşiği aşarak Suudi Arabistan ve Rusya'yı geride bıraktı. Mayıs ayında günlük 10.5 milyon varil petrol ve yakıt sevkiyatı gerçekleştiren ABD, üst üste üçüncü kez dünyanın en büyük petrol ihracatçısı oldu. Bu yükselişte güçlü üretim kapasitesi ve stratejik rezervlerin piyasaya sürülmesi etkili oldu.
SUUDİ ARABİSTAN VE RUSYA GERİDE KALDI
Aynı dönemde Suudi Arabistan'ın ihracatı bölgesel çatışmaların etkisiyle günlük 5.9 milyon varile gerilerken, Rusya'nın sevkiyatları ise yaptırımlar ve lojistik baskılar nedeniyle yaklaşık 7 milyon varil seviyesinde kaldı.
2025 yılı verileri incelendiğinde Suudi Arabistan'ın günlük 8.1 milyon varil, ABD'nin 6.6 milyon varil ve Rusya'nın 5.8 milyon varil ihracat yaptığı görülüyor. Bu tablo, ABD'nin son dönemde enerji piyasasında hızla güç kazandığını ortaya koyuyor.
ENERJİ GÜCÜNDE TARİHSEL DÖNÜŞÜM
ABD'nin petrol ihracat altyapısı ve üretimi 2000 yılından bu yana yaklaşık üç kat artarak günlük 22 milyon varil seviyesine ulaştı. Suudi Arabistan ise OPEC üretim kotalarına bağlı olarak uzun yıllardır 10–12 milyon varil bandında dalgalanıyor.
Rusya'nın üretimi ise 2020 sonrasında zayıflayarak 10 milyon varil seviyesinin altına geriledi. ABD'nin 2015 yılında uzun yıllardır yürürlükte olan petrol ihracat yasağını kaldırması, küresel enerji dengelerinde kritik bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.
JEOPOLİTİK GELİŞMELER PETROL FİYATLARINI BASKILADI
ABD eski Başkanı Donald Trump'ın İran ile yürütülen müzakerelerde ilerleme sağlandığını ve askeri seçeneklerin rafa kaldırıldığını açıklaması, piyasalarda fiyatlamaları aşağı çekti. Yatırımcılar olası bir anlaşmayı kısa vadede gerçekleşebilecek bir gelişme olarak fiyatlamaya başladı.
Bu gelişmelerin ardından petrol vadeli işlemlerinde düşüş görüldü. NYMEX ham petrol kontratı yüzde 2.6 gerileyerek 87.71 dolar seviyesine inerken, Brent petrol de yaklaşık yüzde 2.9 düşüşle 90.38 dolara kadar çekildi.
DOĞAL GAZ VE ENERJİ PİYASALARINDA GERİ ÇEKİLME
Doğal gaz fiyatlarında da aşağı yönlü hareket dikkat çekti. NYMEX temmuz vadeli kontrat yüzde 3'ün üzerinde düşüş kaydederek 3.087 dolar seviyesine geriledi.
Piyasalarda, İran ile olası bir anlaşmanın kısa sürede tamamlanabileceği beklentisi fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturdu.
OPEC VE ENERJİ KURUMLARINDAN FARKLI TALEP TAHMİNLERİ
OPEC, küresel petrol talebine ilişkin büyüme beklentisini 1.17 milyon varilden 970 bin varile düşürdü. Buna karşın kuruluş, genel talep görünümünde hâlâ görece iyimser bir tablo çizdi.
Amerikan Enerji Bilgi İdaresi (EIA) ise savaş ve jeopolitik risklerin etkisiyle günlük petrol talebinde 1.1 milyon varillik düşüş öngörürken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bu gerilemenin 420 bin varil seviyesinde olacağını tahmin ediyor.
KÜRESEL ENERJİ DENGESİ ABD LEHİNE DEĞİŞİYOR
Tüm bu gelişmeler, küresel petrol piyasasında ABD'nin artan etkisini ve enerji ihracatındaki liderliğini pekiştirirken, jeopolitik risklerin azalması ve talep beklentilerindeki düşüş fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
