Petrol fiyatları Orta Doğu'daki gelişmelerden etkilenmeye devam ediyor. Çarşamba günü yüzde 2'den fazla değer kazanan petrol hafta başından bu yana yüzde 5 arttı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), petrol fiyat tahminini düşürdü.
BRENT PETROL NE KADAR OLDU?
Ham petrol fiyatları çarşamba günü varil başına 72 doların üzerine çıktı. Çatışmaların yeniden alevlenmesi küresel enerji arzında endişelerin artmasına neden oldu.
ABD İRAN'IN LİSANSINI GERİ ALDI
ABD yönetimi, İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren lisansı geri çekti.
ABD yönetimi, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük genel lisansı geri çektiğini açıkladı. ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), konuya ilişkin yeni bir genel lisans yayımladı.
Bu lisans, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran menşeli ham petrol, petrokimya ile petrol ürünlerinin üretimine, teslimatına ve satışına izin veren geçici lisansın yerini aldı. Böylelikle 7 Temmuz itibarıyla İran menşeli söz konusu ürünlerin satın alınması veya yüklenmesi dahil hiçbir işleme izin verilmeyeceği kaydedildi. Önceki lisans kapsamında izin verilen mevcut işlemlerin olağan şekilde tamamlanması ve tasfiye edilmesi için ise 17 Temmuz'a kadar süre tanındı.
PETROL FİYATLARI AŞAĞI YÖNLÜ REVİZE EDİLDİ
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı'nda petrol akışının hızlanması ve küresel petrol piyasasında arz fazlasının yeniden oluşacağı beklentisiyle bu yıl için ortalama petrol fiyatı tahminini aşağı yönlü revize etti.
EIA'nın "Temmuz 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu"na göre, bu yıl için Brent petrolün ortalama varil fiyatının 81,91 dolar seviyesinde olacağı öngörülüyor. Kurum, bir önceki raporunda fiyat tahminini 95,39 dolar olarak açıklamıştı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 76,26 dolar olacağı değerlendiriliyor. EIA, WTI için geçen ay fiyat tahminini 88,32 dolar olarak belirlemişti. EIA, gelecek yıl için ortalama varil fiyatı tahminini Brent petrol için 64,76 dolar, WTI için ise 60,76 dolar olarak belirledi.
Petrol fiyatlarına yönelik görünümde, ABD ile İran arasında 18 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğinde görülen artış etkili oldu. Görünümü destekleyen diğer unsurlar arasında bazı Basra Körfezi üreticilerinin sevkiyatlarını Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan alternatif güzergahlara yönlendirebilmesi, başta Kuzey ve Güney Amerika olmak üzere Orta Doğu dışındaki üreticilerin ham petrol ihracatını artırmasıyla ABD ve bazı OECD ülkelerinin stratejik petrol rezervlerinden piyasaya arz sağlaması yer aldı.
Petrol akışının yeniden başlamasıyla Orta Doğu'daki ham petrol üretiminde önceki tahminlere kıyasla daha sınırlı kesintiler yaşanmasının beklendiği belirtildi. Buna göre, üretim kesintilerinin haziranda günlük ortalama 8,3 milyon varil seviyesinde gerçekleştiği, bunun mayısta görülen günlük 11,2 milyon varillik zirvenin altında kaldığı ifade edildi.
Ham petrol üretimi ve ticaretinin büyük bölümünün yıl sonuna kadar çatışma öncesindeki seviyelere yaklaşması beklenirken yılın dördüncü çeyreğinde günlük ortalama 1,4 milyon varillik üretimin devre dışı kalmaya devam edeceği, bu üretim kapasitesinin büyük bölümünün ise 2027'nin ilk çeyreğinde yeniden devreye alınacağı öngörüldü.
Öte yandan, rapora göre, küresel petrol stoklarının yılın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 5,1 milyon varil, üçüncü çeyreğinde ise günlük ilave 2,2 milyon varil azaldığı tahmin ediliyor. Ancak üçüncü çeyreğin büyük bölümünü kapsayacak geçiş sürecinin ardından petrol piyasalarının yeniden arz fazlası görünümüne dönmesi bekleniyor. Bu kapsamda, küresel petrol stoklarının 2026'nın dördüncü çeyreğinde günlük ortalama 2,7 milyon varil, 2027 genelinde ise günlük ortalama 5 milyon varil artacağı değerlendiriliyor. Raporda, arzın tüketimden daha hızlı artmaya devam etmesi nedeniyle tahmin dönemi boyunca petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskının sürmesi bekleniyor.
KÜRESEL PETROL TALEBİ DARALMA EĞİLİMİNE GİRDİ
Talep tarafında ise yükselen yakıt fiyatları, yaşanan yakıt arzı sıkıntıları ve hükümetlerin yakıt tüketimini sınırlandırmaya yönelik önlemlerinin son aylarda petrol talebini azalttığı, bunun da küresel petrol stoklarındaki düşüşü sınırladığı değerlendiriliyor.
Raporda, küresel petrol tüketiminin bu yıl günlük ortalama 1,2 milyon varil azalmasının beklendiği, söz konusu düşüşün 800 bin varillik bölümünün OECD dışı ülkelerden kaynaklanacağı tahmin edildi. Bunun yanı sıra petrol fiyatlarının gerilemesi ve arz akışlarının tamamen normale dönmesiyle petrol talebinin gelecek yıl yeniden toparlanacağı öngörülüyor. Buna göre, küresel petrol tüketiminin 2027'de günlük 2 milyon varil artarak 104,8 milyon varile ulaşması ve 2025 ortalamasının günlük 800 bin varil üzerine çıkması bekleniyor.
ABD'NİN HAM PETROL ÜRETİMİNDE SINIRLI ARTIŞ BEKLENTİSİ
Öte yandan, ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 780 bin varil olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu miktar, önceki raporda 13 milyon 720 bin varil olarak tahmin edilmişti. Gelecek yıl ise üretimin günlük ortalama 14 milyon 30 bin varil olacağı öngörülüyor. Önceki raporda bu tahmin 14 milyon 150 bin varil seviyesindeydi. Bu yıl küresel petrol arzının ise günlük ortalama 101 milyon 890 bin varil, küresel petrol tüketiminin ise 102 milyon 780 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Gelecek yıl ise küresel arzın günlük ortalama 109 milyon 840 bin varile, tüketimin ise 104 milyon 810 bin varile ulaşması bekleniyor.
