Antalya'nın Kaş ilçesinde kurumuş sedir ağaçlarından geleneksel katran üretimi devam ediyor.
DAĞLARDA BAŞLIYOR, VARİLDE ÜRETİYOR
Kaş'ın Sinneli Mahallesi'nde yaşayan Osman Akın yıllardır atalarından öğrendiği yöntemi sürdürüyor. Gerekli izinleri alarak dağlık alanda bulunan çürümüş, yıllar önce kesilmiş veya kendiliğinden kurumuş sedir ağaçlarının köklerini toplayan Akın topladığı kökleri parçaladıktan sonra varile yerleştiriyor.
ATEŞ YANIYOR, KÖKLER "TERLİYOR"
Akın, kapattığı varilin çevresinde ateş yakıyor. Amaç, varilin içindeki kökleri belirli bir sıcaklığa ulaştırmak.
Isınan sedir köklerinden sıvı çıkmaya başlıyor. Akın'ın "terleme" olarak anlattığı bu süreçte ortaya çıkan sıvı, varile bağlı bir borudan geçirilerek tenekeye aktarılıyor.
Ve saatler süren zahmetli işlemin sonunda sıvı katran elde ediliyor.
YILDA 300 LİTRE ÜRETİYOR, KİLOSUNU 1000 TL'DEN SATIYOR
Oldukça zahmetli olan üretimi yaz aylarında gerçekleştiren Akın, geleneksel yöntemle yılda yaklaşık 300 litre sıvı katran elde ediyor.
Akın'ın ürettiği katranın kilosu ise 1000 TL'den satılıyor.
Bölgede nesilden nesile aktarılan bu üretim yöntemi, yalnızca bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda yıllardır sürdürülen bir gelenek olarak da varlığını koruyor.
"ATALARIMIZDAN GÖRDÜĞÜMÜZ YÖNTEMİ UYGULUYORUZ"
Sıvı katran bölgedeki hayvanlarda bit, kene, pire ve uyuza karşı uzun bir süredir geleneksel olarak kullanılıyor. Bölgedeki eski çobanlardan 73 yaşındaki Murat Akça sıvı katran üretimini atalarından öğrendiğini söylüyor.
Akça, "Katran sıvısı hayvanlardaki bit, kene, pire ve uyuza faydalıdır. Onun dışında bütün çobanlar bu katranı kullanır. Eskiden beri böyledir. Biz bunu atalarımızdan gördük, onlar da kullanıyordu. Çobanlar arasında bu gelenek devam ediyor" diye konuştu.
Hayvanların içme suyuna da katılan katran, çeşitli hastalık ve parazitlere karşı kullanılıyor.
