Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığını korumak ve tüketicilerin bilgi kirliliğini önlemek amacıyla "Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği"ni yayımlayarak yürürlüğe aldı. Düzenleme, Türkiye'de daha önce hiç tüketilmemiş ya da yeni üretim teknikleriyle geliştirilen gıdaların piyasaya girişini sıkı kurallara bağlıyor. İşte detaylar...
YENİ GIDA TANIMI YENİDEN YAPILDI
31 Aralık 2025'ten önce Türkiye'de hiç satılmamış, yaygın olarak tüketilmemiş ve "yeni gıda" kategorisine giren tüm ürünler bu yönetmelik kapsamında değerlendirilecek.
Genetiği değiştirilmiş ürünler (GDO), gıda enzimleri ve mevcut katkı maddeleri ise bu düzenlemenin dışında bırakıldı.
BÖCEK VE DOMUZ İÇERİKLİ ÜRÜNLERE KESİN YASAK
Yönetmelikte en dikkat çeken düzenleme, böcek ve domuz kaynaklı hiçbir yeni gıdaya Türkiye'de onay verilmeyecek olması oldu. Bu kapsamdaki başvurular doğrudan reddedilecek ve söz konusu ürünler izinli gıdalar listesine alınmayacak.
ONAY İÇİN BİLİMSEL İNCELEME ŞARTI
Bir ürünün piyasaya sunulabilmesi için insan sağlığına zarar vermediğinin bilimsel olarak kanıtlanması, tüketiciyi yanıltmaması ve besleyici değer açısından mevcut gıdalardan daha düşük olmaması gerekecek.
"YENİ GIDA" KAPSAMINA GİREN ÜRÜNLER
Yönetmelikte yeni gıda olarak değerlendirilecek ürün grupları da tek tek sıralandı:
BAŞVURU VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Şirketler, ürünün "yeni gıda" olup olmadığını önceden kontrol etmekle yükümlü olacak. Şüpheli durumlarda Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'ne başvurulacak.
Başvuruların uygunluğu 45 iş günü içinde incelenecek, ardından dosya bilim insanlarından oluşan "Bilimsel Komisyon"a aktarılacak. Komisyon, ürünü 9 ay boyunca detaylı şekilde değerlendirerek sağlık risklerini raporlayacak.
GELENEKSEL GIDALARA DAHA HIZLI ONAY
Dünyada en az 25 yıldır tüketildiği belgelenen gıdalar için daha hızlı bir süreç uygulanacak. Bu ürünlerde değerlendirme süresi 4 aya düşürülecek ve hazırlanan raporlar 30 gün boyunca kamuoyunun görüşüne açılacak.
TİCARİ SIRLAR KORUNACAK, SAĞLIK BİLGİSİ AÇIK OLACAK
Şirketler üretim yöntemi ve ticari sırlarını gizleyebilecek ancak şirket adı, ürün bilgileri ve insan sağlığına etkilerine ilişkin veriler gizlenemeyecek. Acil risk durumlarında Bakanlık tüm bilgileri kamuoyuyla paylaşabilecek.
