Bedelli askerlik ücretine yüzde 25 zam ile kripto varlık işlemlerine vergi getirilmesini ön gören yasa teklifi için TBMM'de ilk aşama tamamlandı. AK Parti tarafından sunulan "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi" Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildi. Peki milyonları ilgilendiren yeni düzenleme ile neler değişecek? İşte ayrıntılar...
Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda ekonomiye ilişkin önemli düzenlemeler içeren "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi" kabul edildi. Teklifte kripto varlıklardan vergilendirme sisteminden, bedelli askerlik ücretinin yüzde 25 artırılmasına kadar birçok madde yer alıyor. İşte ayrıntılar...
KRİPTO PARA İŞLEMLERİNE VERGİ GELİYOR
Teklif kapsamında Gider Vergileri Kanunu'nda değişikliğe gidilerek "kripto varlık işlem vergisi" getiriliyor. Buna göre kripto varlık hizmet sağlayıcılarının gerçekleştirdiği veya aracılık ettiği kripto varlık satış ve transfer işlemleri bu vergiye tabi olacak.
Vergiyi doğuran olay, kripto varlığın satılması ya da transfer edilmesiyle gerçekleşecek. Verginin mükellefi ise işlemi gerçekleştiren kripto varlık hizmet sağlayıcıları olacak.
Yeni düzenlemeye göre kripto varlık işlem vergisi, satış tutarı ya da transfer anındaki rayiç değer üzerinden on binde 3 oranında uygulanacak. Vergi matrahından herhangi bir gider ya da vergi indirimi yapılamayacak.
Bir aya ait işlem vergisi, izleyen ayın 15'inci günü akşamına kadar mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan edilerek aynı süre içinde ödenecek.
Düzenlemeye göre Cumhurbaşkanı, işlem vergisi oranını sıfıra kadar indirme veya 5 katına kadar artırma yetkisine sahip olacak. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları ise Hazine ve Maliye Bakanlığı belirleyecek.
Teklifle birlikte kripto varlıklardan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin yeni hükümler getiriliyor. Kripto varlıkların elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar değer artışı kazancı kapsamında değerlendirilecek.
Ticari işletmelere dahil kripto varlıkların satışından elde edilen kazançlar ise ticari kazanç olarak kabul edilecek.
Gelir Vergisi Kanunu'na eklenecek yeni maddeye göre Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi platformlarda yapılan kripto işlemlerinden elde edilen kazançlar üzerinden yüzde 10 oranında vergi tevkifatı (stopaj) uygulanacak.
Bu kesinti, platformlar tarafından üçer aylık dönemler itibarıyla gerçekleştirilecek.
Aynı kripto varlıktan farklı tarihlerde alım yapılması ve bir kısmının satılması durumunda "ilk giren ilk çıkar" (FIFO) yöntemi uygulanacak.
Ayrıca alış ve satış sırasında ödenen komisyonlar ile işlem vergileri, vergi matrahının hesaplanmasında dikkate alınacak.
Kripto platformları, yaptıkları vergi kesintilerini izleyen ayın 26'ncı günü akşamına kadar bağlı oldukları vergi dairesine beyan edecek.
Kesilen vergiler aynı süre içinde devlete ödenecek.
Askeralma Kanunu'nda yapılan değişiklikle, bedelli askerlik başvurusu yapan kişiler için tutar hesaplaması şöyle olacak:
300.000 gösterge rakamı, ödemenin yapıldığı gün geçerli memur aylık katsayısı ile çarpılacak.
Bu hesaplanan bedel, yükümlü askerlik hizmetine başlamadan önce Milli Savunma Bakanlığınca belirlenen süre içinde peşin ödenecek.
Bedelli askerlik kapsamında başvuranlar, bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları durumunda, askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak.
Bedelli askerlik ücreti, Milli Savunma Bakanlığı merkez muhasebe birimi hesabına yatırılacak.
Bu tutarın 240.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan kısmı genel bütçeye gelir olarak kaydedilecek.
Kalan kısım ise Savunma Sanayii Destekleme Fonuna aktarılacak.
İşsizlik sigortası priminde Cumhurbaşkanına yetki
İşsizlik Sigortası Kanunu'nda yapılan düzenleme ile işsizlik sigortası primindeki yüzde 1'lik devlet payını artırma veya azaltma yetkisi Cumhurbaşkanına verilecek.
Cumhurbaşkanı bu oranı yarısına kadar düşürebilecek veya yarısına kadar artırabilecek.
AFET KONUTLARI VE İŞ YERLERİNE İNDİRİM
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından inşa edilen konut ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedelleri, 31 Aralık 2026'ya kadar defaten ödenirse indirim uygulanacak.
İlk konutlar için indirim oranı: %74
İlk iş yerleri için indirim oranı: %48
Bu düzenleme, afetin yol açtığı mali yükü hafifletmeyi amaçlıyor.
BOTAŞ'ın vergi ve borç düzenlemeleri
Teklifle Doğal Gaz Piyasası Kanunu'na eklenen geçici maddeye göre, BOTAŞ'ın vadesi gelmiş fakat ödenmemiş vergi, fon, pay ve idari para cezaları Hazine'den alacağı görevlendirme bedelleri üzerinden mahsup edilecek.
Mahsup sonrası feri alacak hesaplanmayacak.
BOTAŞ'ın ödemeleri 31 Aralık 2026 sonuna kadar aylık terkin yoluyla yapılacak.
Hazine ve Maliye Bakanı, mahsup ve terkin işlemlerini belirlemeye yetkili olacak.
Yeni ÖTV düzenlemeleri
Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na eklenen yeni ürünler ve oranlar:
Tabii veya kültür incileri, işlenmiş ya da işlenmemiş elmaslar, kıymetli ve yarı kıymetli taşlar.
ÖTV oranı: %20
Bu düzenleme, kanunun yayımını izleyen ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.
Prime esas kazançlarda istisnalar
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle bazı ödemeler prime esas kazanca dahil edilmeyecek:
Ayni yardımlar, ölüm, doğum, evlenme yardımları
Görev yollukları, kıdem ve ihbar tazminatları, iş sonu tazminatı
İşveren katkısıyla ödenen özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik primleri (asgari ücretin %30'unu geçmeyen)
İş yerinde yemek verilmeyen günlerde bir günlük yemek bedelinin 300 TL'ye kadar kısmı
Bu tutarlar, yıllık yeniden değerleme oranına göre güncellenecek.
Kurumlar vergisi ve şans oyunları
Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle şans ve bahis oyunlarına ait ilan ve reklam giderleri, gider olarak kabul edilmeyecek.