Berat Albayrak'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı döneminde gündeme getirdiği hem gıda güvenliği hem de fahiş fiyat artışlarının önüne geçilmesi amacıyla hazırlanan Hal Yasası'nda sona geliniyor. 9 maddelik kanun teklifine ilişkin TBMM'de süreç devam ederken, son çalışmanın Pazartesi günü gerçekleşecek AK Parti MYK toplantısında Başkan Erdoğan'a sunulacağı öğrenildi. Peki hal yasası ile ne değişecek? İşte 9 maddede tarladan sofraya yeni dönem...
Üreticinin ürününden yeterli kazanç elde edememesi, tüketicinin ise yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalması nedeniyle hazırlanan yeni hal yasasında sona yaklaşıldı. TBMM'ye sunulan taslağa ilişkin AK Parti grubunda çalışmalar sürerken, son düzenlemenin pazartesi günü Başkan Erdoğan'a sunulacağı öğrenildi.
HAL YASASINDA SON ÇALIŞMA ERDOĞAN'A SUNULACAK
A Haber Parlamento Şefi Tülay Ağaoğlu, hal yasasında gelinen son durumu açıkladı. Ağaoğlu, çalışmada sona gelindiğini belirterek pazartesi günü AK Parti Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısında Başkan Erdoğan'a sunum yapılanacağını belirtti.
Tülay Ağaoğlu şu ifadeleri kullandı:
"Üretici kazanamıyor, tüketici ise fahiş fiyatlarla karşı karşıya kalıyor. İşte bu soruna neşter vurulması gündemde. Hal yasası konusunda bir taslak hazırladı Ticaret Bakanlığı ve Meclise gönderdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde AK Parti grubunda bu çalışmada da sona gelinmiş durumda. Yeni yılda hal yasasının çıkması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden yasalaşması bekleniyor. Pazartesi günü de MYK toplantısında Cumhurbaşkanı Erdoğan'a son çalışmanın sunulabileceği ifade ediliyor"
HAL YASASI 9 MADDEDEN OLUŞACAK
Hal yasasına ilişkin hazırlıkları anlatan Tülay Ağaoğlu, düzenlemenin 9 maddeden oluşmasının beklendiğini belirtti. Ticaret Bakanlığı'nın kapsamlı bir taslak hazırladığını ancak bu taslağın tamamının kanun teklifinde yer almayacağını ifade eden Ağaoğlu, "Ancak bunların hepsi teklifte yer almayacak; hemen sorunu giderecek düzenlemeler yer alacak" sözleriyle teklifin öncelikli hedefini aktardı.
Ağaoğlu'nun verdiği bilgilere göre, düzenlemede öne çıkan başlıklardan biri toptancı hallerinde üretici örgütlerine ayrılan iş yeri oranının artırılması olacak. Mevcut yüzde 20'lik oranın yüzde 30'a çıkarılması planlanıyor. Ancak bu artışın Ticaret Bakanlığı'nın iznine bağlı olması öngörülüyor.
Hal kurmak isteyen üretici örgütlerine bedelsiz Hazine arazisi tahsis edilmesi de taslakta yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor. Ağaoğlu, ürün bedellerinin bankalar üzerinden ödenmesinin de gündemde olduğunu belirterek, bu yöntemle denetimin sağlanmasının amaçlandığını aktardı.
ARACILARIN AZALTILMASI YASANIN EN ÖNEMLİ MADDELERİNDEN BİRİ OLACAK
Tülay Ağaoğlu, hal yasasının en önemli düzenlemelerinden birinin aracıların azaltılması olacağını vurguladı. Taslakta, komisyoncudan komisyoncuya mal alım satımının ve aynı toptancı hali içerisinde tüccardan tüccara mal alımı, satımı ve devrinin yasaklanmasının öngörüldüğünü belirtti.
Ağaoğlu, bu düzenlemeyle ürünün üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçtiği aracılık zincirinin azaltılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Piyasayı bozucu eylemlere yönelik yaptırımların da ağırlaştırılması gündemde. Ağaoğlu'nun aktardığına göre, bazı fiiller için ceza miktarları artırılacak ve hapis cezaları da düzenlemede yer alabilecek.
Stokçuluk gibi eylemler nedeniyle ceza alanlara yönelik yeni bir yaptırım da öngörülüyor. Buna göre, söz konusu eylemlerden ceza alanlara 3 yıl süreyle teşvik verilmemesi planlanıyor.
PERAKENDECİLERE ÜRETİCİDEN ALIM ZORUNLULUĞU
Taslakta perakendecileri ilgilendiren önemli bir düzenleme de bulunuyor. Tülay Ağaoğlu'nun aktardığı bilgilere göre, Ticaret Bakanlığı'nın belirleyeceği niteliklere sahip perakendecilerin sattığı malların, yüzde 70'i geçmemek üzere belirlenecek bir oranını üreticilerden ve üretici örgütlerinden satın alması zorunlu hale gelecek.
Bu düzenlemeyle üreticilerin ürünlerini doğrudan pazara ulaştırabilmesinin ve üretici örgütlerinin satış kanallarındaki payının artırılmasının hedeflendiği belirtiliyor.
Ayrıca Ticaret Bakanlığı'nın depolama alanında da üreticilere teşvik vermesi planlanıyor. Ağaoğlu, üreticilere depolama konusunda destek sağlanmasının yeni hal yasası taslağında yer alan başlıklardan biri olduğunu aktardı.
HAL YASASI NE ZAMAN MECLİS'E GELECEK?
Yasanın takvimine ilişkin de bilgi veren Tülay Ağaoğlu, teklifin yeni yıla gelmeden Meclis'e sunulmasının gündemde olduğunu, ancak görüşmelerin 2027 yılına kalabileceğini belirtti.
Ağaoğlu, bunun nedenini aralık ayı boyunca TBMM Genel Kurulu'nda bütçe görüşmelerinin yapılacak olmasıyla açıkladı. Hal yasasının yeni yılın başında, ocak ayının ilk bölümünde Genel Kurul gündemine gelmesinin beklendiğini ifade etti.
BERAT ALBAYRAK GÜNDEME GETİRMİŞTİ
Berat Albayrak, Hazine ve Maliye Bakanlığı döneminde Enflasyonla Topyekun Mücadele Programı'nda Hal Yasası'nı gündeme getirmişti.
Albayrak o dönemde; "Sebze ve meyve fiyatlarına doğrudan etki eden, suni süreçleri azaltacak hal yasasının önümüzdeki çok yakın süreçte TBMM gündemine geleceğini biliyoruz. İnşallah komisyonculuk tarihe karışacak. Satışta rekabet üst düzeye çıkacak, ve yeni haller, yeni satış alanları, üretici ve üretici örgütlerinin satış imkanlarının artırılması sağlanacak. Soğuk hava depolarıyla lojistikteki kayıpların da önüne geçilecek. Türkiye´de bu ekosistemin kurulması sadece enflasyon açısından değil, aynı zamanda gıda ürünlerine çok daha makul fiyatlarla erişilmesi açısından da önemli." ifadelerini kullanmıştı.
