Avrupa otel sektörünün çatı kuruluşu Avrupa Otelciler, Restoranlar ve Kafeler Birliği (HOTREC) ve kıta genelindeki 30'dan fazla ulusal otel birliğinin desteğiyle Booking.com'a karşı toplu tazminat davası açıldı. Avrupa'da 15 binden fazla otelin katıldığı Booking'e karşı tazminat girişiminin Türkiye ayağı da başladı.
Hollanda merkezli Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülen süreçte, Booking. com'un yıllarca uyguladığı ve rekabet hukukuna aykırı olduğu tespit edilen komisyon oranları nedeniyle zarar gördüğünü düşünen Türk otelleri de davaya katılabilecek.
21 BİN TESİS VAR
2004-2025 döneminde Türkiye'de platforma kayıtlı 21 bini aşkın tesis bulunuyor. Tüm otellerin davaya katılması halinde tazminat potansiyelinin yaklaşık 3 milyar euro olduğu hesaplanıyor. Ancak tesislerin yüzde 10'unun sürece katılması halinde 450- 500 milyon euroluk tazminat kazanılacağı öngörülüyor. Yüksek komisyon oranlarının aşağıya çekilmesinin uzun vadede oda fiyatlarına da yansıması bekleniyor.
2017'DE GÜNDEME GELMİŞTİ
Booking'in komisyon oranları Türkiye'de ilk kez 2017 yılında Rekabet Kurulu tarafından incelenmiş ve rekabet ihlali tespit edilmişti. Avrupa'da ise Avrupa Adalet Divanı'nın 19 Eylül 2024 tarihli kararıyla söz konusu uygulamaların AB rekabet hukukuna aykırı olduğu hükmüne bağlanmıştı. Bu kararın ardından Avrupa genelinde toplu tazminat süreci başlatılırken, Türkiye'deki oteller de aynı uygulamalardan kaynaklanan zararları için uluslararası girişime dahil olma imkânına kavuştu.
% 30'A VARAN KOMİSYON
Davanın Türkiye ayağında Hergüner Bilgen Üçer Avukatlık Ortaklığı hukuki destek sağlıyor. Hukuk bürosu bu süreçle ilgili uzun yıllardır konaklama sektöründe güçlü tecrübesi bulunan Armin Zerunyan'dan da destek alıyor.
Booking'in oteller açısından önemli bir dijital dağıtım kanalı olduğunu vurgulayan Zerunyan, bu davanın ticari ilişkinin kesilmesi anlamına gelmediğini söyledi. Zerunyan, "Bizim asıl itirazımız pazar gücünün kullanılması ve özellikle bağımsız ve orta ölçekli otellerin yüzde 25-30'lara ulaşan komisyonlarla çalışmak zorunda bırakılması" ifadelerini kullandı.
VATANDAŞI DA ETKİLİYOR
Sürecin 2027 itibarıyla başlayıp 2-3 yıl sürmesinin beklendiğini anlatan Zerunyan, ancak tarafların uzlaşması halinde daha kısa sürede sonuçlanabileceği kaydetti.
Komisyon oranlarına karşı yapılacak düzenlemenin vatandaşa da pozitif yansıyacağını aktaran Zerunyan, "Maliyet baskısının azalması, otellerin fiyatlarını daha rekabetçi belirlemesine imkân verebilir. Özellikle yüksek sezonlarda ve fiyat hassasiyetinin arttığı dönemlerde bu durum, oda fiyatlarının daha kontrollü seyretmesine katkı sağlayabilir. Bu durumun oda fiyatlarına da dolaylı olarak yansıyabilir" dedi.
YÜZDE 17 KOMİSYON SINIRI
Öte yandan geçen hafta AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Yeni düzenleme Booking.com, Airbnb ve benzeri yabancı merkezli dijital konaklama ve rezervasyon platformlarının Türkiye'deki faaliyetlerini yasal çerçeveye oturtmayı amaçlıyor. Teklife göre bu platformların Türkiye'de faaliyet gösterebilmesi için izin belgesi alma zorunluluğu gelecek. 2 yıl geçerli izin belgesinin ücreti 5 milyon TL olacak. Bu özel belgeye sahip platformlar, satış bedelleri üzerinden yüzde 17'den fazla komisyon kesemeyecek. Teklif ekim ayında mecliste görüşülecek.
OTELLER MİSİLLEMEDEN ENDİŞELİ
Türkiye'de bazı oteller "Booking ile karşı karşıya gelirsek yaptırım uygulanır mı?" endişesi taşıyor. Bunu çok iyi anladıklarını belirten Armin Zerunyan, "Avrupa'daki 15 binden fazla otel Booking ile ticari ilişkisini sürdürürken davaya katıldı ve herhangi bir sistem kapatılması ya da iş hacmi kaybı yaşanmadı. Toplu dava yapısı nedeniyle Türkiye'deki katılımcı oteller de davanın son aşamasına kadar anonim kalabilecek. Ancak tazminat hesaplaması yapılacaksa, otellerin dijital ortamda komisyon faturalarını ibraz etmesi gerekecek" şeklinde konuştu.
