Orta Doğu'da tırmanan İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı'ndaki arz riskleri petrol piyasasını sarstı. Brent petrol 112 doların üzerine çıkarak son yılların en yüksek seviyesine ulaşırken, küresel enerji krizi endişeleri yeniden gündeme geldi. İşte konuya ilişkin tüm detaylar...
Küresel petrol fiyatları, Orta Doğu'da artan jeopolitik riskler ve arz endişeleriyle son yılların en sert yükselişlerinden birini yaşadı. Brent petrolün varil fiyatı 112 doların üzerine çıkarak 2022 ortalarından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
FİYATLARDA SERT YÜKSELİŞ
Hafta genelinde yaklaşık %9'luk artış kaydeden Brent petrol, cuma gününü 112,19 dolar seviyesinde tamamladı. ABD tipi ham petrol (WTI) ise 94,74 dolar seviyesinde kapandı. Piyasalarda yükselişin temel nedeni, arzın kesintiye uğrayabileceği yönündeki güçlü beklentiler oldu.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ ARZI TEHDİT EDİYOR
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksamalar, fiyatların yükselmesinde kritik rol oynadı. Bölgedeki askeri gerilim ve tanker geçişlerinin ciddi şekilde kısıtlanması, küresel arz güvenliğine yönelik endişeleri artırdı.
ABD-İRAN GERİLİMİ TIRMANIYOR
ABD basınında yer alan haberlerde, Pentagon'un İran'a yönelik olası askeri senaryolar üzerinde çalıştığı öne sürüldü. ABD'nin bölgeye askeri sevkiyat yaptığı iddiaları da piyasalarda tedirginliği artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a 48 saatlik süre vererek Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmaması halinde kritik altyapılara saldırı düzenlenebileceğini açıkladı.
22 ÜLKEDEN ORTAK HAMLE
Aralarında Avrupa ülkelerinin de bulunduğu 22 ülke, Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişin sağlanması için ortak açıklama yaptı. Açıklamada, deniz taşımacılığına yönelik tehditlerin küresel enerji arzını ve ekonomik istikrarı riske attığı vurgulandı.
İRAN'DAN "GEÇİŞ ÜCRETİ" HAMLESİ
İran Meclisi'nin, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret alınmasını öngören bir yasa tasarısını onaylamaya hazırlandığı bildirildi. Bu adımın hem gelir artırıcı hem de bölgedeki kontrolü güçlendirici bir hamle olduğu değerlendiriliyor.
ABD'DEN PİYASAYA MÜDAHALE
ABD Hazine Bakanlığı, yükselen fiyatları dengelemek amacıyla İran petrolüne yönelik bazı yaptırımları geçici olarak gevşetti. Bu kapsamda denizde bulunan yaklaşık 140 milyon varil petrolün piyasaya sunulması planlanıyor.
KRİZ SENARYOSU: 120 DOLAR UYARISI
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Hürmüz Boğazı'nın uzun süre kapalı kalması halinde petrol fiyatlarının ortalama 120 dolara kadar yükselebileceği uyarısında bulundu. Günlük arzda 15 milyon varillik kayıp ihtimali, en büyük risk unsuru olarak öne çıkıyor
IEA'DAN ACİL TASARRUF ÇAĞRISI
Uluslararası Enerji Ajansı, olası bir enerji krizine karşı tüketimin hızla düşürülmesi gerektiğini belirtti. Kurumun önerileri arasında:
yer aldı.
Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki yükseliş, sadece arz kesintisi riskiyle değil, aynı zamanda jeopolitik belirsizliklerin yarattığı "risk primi" ile de besleniyor.
Orta Doğu'daki gelişmelerin seyrine bağlı olarak piyasalarda dalgalanmanın devam etmesi bekleniyor.
