1 Mayıs'ta çalışmak zorunlu mu? Çalışan ne kazanacak, çalışmayanın maaşından kesinti yapılır mı? Resmi tatil olarak kabul edilen bu günde işçinin çalışmaması durumunda ceza yaptırımı uygulanabilir mi? İşte en çok merak edilenler...
1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü, kanunen genel tatil kapsamında yer alıyor. Bu özel gün, çalışanlara hem dinlenme hakkı hem de ücret güvencesi sağlarken; çalışma durumunda ise ek kazanç hakkı getiriyor.
1 MAYIS GENEL TATİL KAPSAMINDA
1 Mayıs, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'a göre resmi tatil olarak kabul ediliyor. Bu statü, iş hukukunda çalışanlara özel koruma sağlıyor ve günün çalışma düzenini diğer günlerden ayırıyor.
ÇALIŞMAK ZORUNLU DEĞİL
Genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı, kişisel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle belirleniyor. Sözleşmede bu yönde bir hüküm yoksa, çalışmak için işçinin onayı gerekiyor.
Bu nedenle sözleşmesinde açık bir ifade bulunmayan çalışanların 1 Mayıs'ta çalışmaya zorlanması mümkün değil. Onay verilmemesi ise kural olarak disiplin cezasına gerekçe yapılamıyor.
ÇALIŞMAYANIN MAAŞI KESİLEMEZ
İş Kanunu'nun 47. maddesi, genel tatil günlerinde çalışılmasa bile ücretin tam ödenmesini zorunlu kılıyor.
Buna göre çalışan, 1 Mayıs'ta işe gitmese bile o günün ücretini eksiksiz alıyor. "Tatil yapıldı" gerekçesiyle maaşta kesinti yapılması ise hukuka aykırı kabul ediliyor.
ÇALIŞANA ÇİFT YEVMİYE
1 Mayıs'ta çalışılması halinde ise bu mesai normal çalışma sayılmıyor. Kanuna göre çalışanlara o gün için ek bir günlük ücret daha ödenmesi gerekiyor.
Örneğin günlük yevmiyesi 1.000 TL olan bir çalışan, 1 Mayıs'ta çalıştığında toplamda 2.000 TL kazanıyor.
ÜCRET YERİNE İZİN VERİLEMEZ
Genel tatil gününde yapılan çalışmanın karşılığı para olarak ödenmek zorunda. İşverenin bu ödemeyi tek taraflı olarak izinle telafi etmesi mümkün değil.
Yargıtay kararları da bu yönde: Sonradan verilen izin, çalışanının o gün için hak ettiği ek ücreti ortadan kaldırmıyor.
