SSK ve Bağkur emeklileri için maaş hesaplaması, 1999 öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası çalışma dönemlerine göre ayrı ayrı yapılıyor. Her dönemde farklı Aylık Bağlama Oranı (ABO) ve katsayılar kullanılıyor; bu durum emekli maaşında üç aşamalı bir hesaplama sistemine yol açıyor. Mevcut uygulamayı yeniden düzenlemek amacıyla reform çalışmaları başlatıldı. Yeni düzenlemeyle, 20 bin TL alan emekliden 30 bin TL maaş alan emekliye kadar milyonlarca kişiyi ilgilendiren değişiklikler hayata geçirilecek. İşte düzenlemeye ilişkin tüm detaylar...
Emekli maaşı zammı hesaplamalarında ortaya çıkan farklılıkları gidermek amacıyla yeni bir düzenleme gündeme geldi. Hesaplamaları incelemek üzere bir komisyon kuruldu. 1999 öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası dönemler için yapılacak değişiklikler merak ediliyor.
MEVCUT SİSTEM
Bugün emekli maaşı hesaplaması üç ayrı dönem üzerinden yapılıyor. 1999 öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası için farklı Aylık Bağlama Oranı (ABO) ve katsayılar uygulanıyor. Bu nedenle, 1999 öncesi uzun süre çalışan sigortalılar daha avantajlı hale geliyor. Hesaplamada etkili olan başlıca faktörler:
Sistemdeki karma yapı, emekli maaşlarındaki farklılıkları artırıyor ve aktüeryal dengeyi bozuyor.
REFORMLA HEDEFLENENLER
MAAŞ FARKLARININ AZALTILMASI
SSK ve Bağ-Kur emeklileri, mevcut sistemde 6 aylık enflasyon kadar zam alırken, memur emeklileri toplu sözleşmeden faydalanıyor. Yeni sistemle tüm emeklilerin aynı zamlardan yararlanması veya aylık artışların her ay güncel enflasyon oranına göre yapılması gündemde. Bu sayede maaş erimesi ve refah payı tartışmaları önlenecek.
GÜN SAYISI VE GÜNCELLEME KATSAYISI
Bugünkü sistemde maaş daha çok yatırılan primlere bağlı; çalışma süresi yeterince etkili değil. Reformla, çalışma gün sayısı da maaşı etkileyen faktör haline getirilecek. Güncelleme katsayısının sabitlenmesi ile yıllar arasındaki farklılıklar ortadan kalkacak ve emekli maaşı hesaplamalarında belirsizlikler azalacak.
TABAN MAAŞ VE KADEMELİ ARTIŞ
2019'dan bu yana uygulanan taban maaş, düşük maaş alan emekliler için avantaj sağlıyor. Ancak taban maaşın hemen üstündeki maaşlarda dengesizlikler sürüyor. Reformla, taban maaş uygulaması kaldırılabilir veya kök maaşlara kademeli seyyanen artış getirilebilir.
SSK VE BAĞ-KUR FARKLARI
2008 reformuyla kurumlar SGK altında birleştirildi, ancak norm birliği sağlanamadı. Emeklilik şartları ve maaş hesaplamalarında farklılıklar devam ediyor. Reformla SSK ve Bağ-Kur maaş bağlama sisteminin eşitlenmesi ve Bağ-Kur prim gün şartının 9 bin günden 7.200'e düşürülmesi gibi adımlar planlanıyor.
GÜNDEMDEKİ ÖNCELİKLİ KONULAR
Reformla birlikte milyonlarca emekli, maaş hesaplamasında daha adil ve şeffaf bir sistemin içinde yer alacak.
