Milyonlarca çalışan, ne zaman emekli olacağını, kaç gün daha prim ödemesi gerektiğini ve hangi şartlarda kıdem tazminatı alabileceğini araştırıyor.
Özellikle 1999 öncesi ve sonrası sigorta girişine sahip olanlar için emeklilik şartları farklılık gösteriyor.
SABAH Gazetesi yazarı Faruk Erdem, kendisine yöneltilen sorular üzerinden EYT, kısmi emeklilik, askerlik ve doğum borçlanması, malulen emeklilik ve kıdem tazminatı konularında değerlendirmelerde bulundu.
İşte emekli olacaklar için 20 soruda 20 yanıt...
*1998 sigorta girişim var. Primlerimi Aralık ayında doluyor. 2026'da mı yoksa 2027'de mi emeklilik dilekçesi vermem iyi olur? KAAN KARACA
Emeklilik maaşı hesaplanırken bir önceki yılın enflasyon ve büyüme rakamlarına bakılıyor. Enflasyon düştüğü için 2026'da dilekçe vermek 2027'ye göre daha avantajlı olacaktır. Üstelik Aralıkta dilekçe verirseniz maaşınızı Ocak'ta alırsınız. Ocak'ta dilekçe verirseniz ilk maaş Şubat'ta ödenir. Böylece bir maaş kaçırmış olursunuz. Ancak çalışıyorsanız ve kıdem tazminatınızı
yüksek almak istiyorsanız Ocak ayı daha avantajlı olabilir.
*Malulen emeklilik için hangi şartları taşımak lazım? Emekli olduktan sonra çalışabilir miyim? KERİM SUCU
Malulen emeklilik sigortalı olduktan sonra çalışma gücünü yüzde 60 ve üzeri bir oranda kaybeden sigortalılar için geçerli oluyor. En az 1800 gün prim isteniyor. Heyet raporu yüzde 60 ve üzeri olan sigortalılar için SGK sağlık kurulunun kararıyla malulen emeklilik imkanı doğuyor. Malulen emekli olduktan sonra çalışıldığında emekli maaşı kesiliyor.
*2003 yılında sigortalı oldum. 6300 günüm var. Kaç gün daha ödeme yapmalıyım? Prim dolunca çalışmayı bırakabilir miyim? AYŞEGÜL TURAN
İşe giriş tarihinize göre emeklilik şartlarınız 7 bin gün ve 58 yaş olarak belirleniyor. Buna göre 700 gün daha çalıştıktan sonra yani 7 bin günü doldurduktan sonra 58 yaşınızı bekleyebilirsiniz. Bu 700 gün çalışma imkanınız yoksa 25 yıl 4500 gün ve 58 yaş şartıyla kısmi emekli de olabilirsiniz
*Kıdem tazminatı alabilmek için işten çıkartılmanın dışında bir başka yol yok mu? YEŞİM KARACA
Kıdem tazminatı alabilmek için işçinin kendi istek ve kusuru dışında işten çıkartılmış olması gerekiyor. Ancak yasalarımızda istisnalarda var. Bunun için kadınlar için evlilik, erkekler için askerlik, herkes için emeklilik ve yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlamak suretiyle istifa ederek de tazminat alınabiliyor.
*2004 yılında ilk kez sigortalı oldum. 2 yıl çalıştım. Evlendim. Sonra ara verdim. Son 3 yıldır yine çalışıyorum. Bu çalışmadığım dönemlerin primlerini nasıl kazanabilirim? ASLIHAN KURUCU
Eğer 2004 sonrası doğumlarınız varsa borçlanarak her çocuk için 2 yıllık primi yani 720 günü satın alabilirsiniz. Bunun dışında geriye doğru boşlukları ödemek gibi bir uygulama yok.
*2007 yılında sigortalı çalışmaya başladım. Şu anda 4300 günüm var. Çalışma imkanım da yok. Kısmi emeklilik için şartlarım nedir. 7 bin günü doldurmam zor görünüyor. HAYATİ ASLANTAŞ
İşe giriş tarihinize göre kısmi emeklilik şartlarınız 4500 gün 25 yıl ve 60 yaş. 200 gün çalışmanız gerekiyor. 25 yıl 2032'de doluyor. 60 yaşında emekli olabilirsiniz.
*Kademeli emeklilik çıkarsa kimleri kapsayacak? MELTEM ŞAHİN
Yasalarımızda 'kademeli emeklilik' diye bir sistem yok. Bu konuda sosyal medyada çıkan haberlere itibar etmeyin. Böyle bir çalışma, yasal düzenleme ya da hazırlık bulunmuyor. Mevcut yasalara göre hangi tarihte işe girdiyseniz o şartlara tabisiniz.
* 2000 yılı ocak ayında sigortalı oldum. 1998 yılında askerlik yaptım. Borçlanma ile nasıl EYT'lyi olurum? Mehmet AYDINTAŞ
Sigortadan önce yapılan askerlik erkeklere erken emeklilik imkanı veriyor. Sigortadan önceki askerlik borçlanması yapanlar işe giriş tarihlerini borçlandıkları gün kadar geriye çekebiliyor. Siz de 5 aylık askerlik borçlanması yaparak işe giriş tarihinizi 9 Eylül 1999 öncesine çekebilirsiniz. Böylece EYT şartlarına kavuşur 5975 gün ile yaşa bakılmadan emekli olursunuz.
*Çalışma şartlarım dolayısıyla yapamadığım izinlerim birikiyor. Bunları nasıl kullanabilirim? Parasını alabilir miyim? Selim SAYIN
Yasalarımız işçilere izin hakkı tanıyor. İşçiler bu hakkı kullanamıyorum diyemezken işveren de kullandırmıyorum diyemiyor. Ancak işin yoğunluğundan izinler yapılamamışsa ileriki yıllarda bunları kullanmak imkanı var. Bunları kullanmayıp parasını alınması gibi bir uygulama yok. İşten ayrıldığınız tarihte eğer kullanmadığınız izinler varsa bunların parası son ücretinizden ödeniyor.
*13 yıldır aynı işyerinde çalışıyorum. Emekli oldum. 18 aydır aynı yerde devam ediyorum. İsten ayrılmak istiyorum. Tazminat alabilir miyim? BEKİR ÇULHA
Emekli olduğunuz tarihte işten çıkışınız verildiğinde eğer tazminat aldıysanız haklarınız tamamlanmış demektir. 13 aylık yeni işe giriş durumunuzda eğer istifa ederseniz tazminat alamazsınız. Eğer 13 yıl sonra emekli olurken tazminat almadan çıkış yapılıp tekrar giriş yaptıysanız 14 yıl 1 aylık tazminatınızı alıp ayrılabilirsiniz.
*2000 yılında sigortalı oldum. 25 yıllık süre tamamlanmış oldu. Kısmi emeklilik şartlarım nedir?
İşe giriş tarihinize göre kisme emeklilik şartlarınız 25 yıl 4500 gün ve 58 yaş. 25 yıl tamamlanmış. Prim ve yaş tamamlanınca emekli olabilirsiniz. Tam emeklilik için şartlar ise 7 bing ün ve 58 yaş olmaktadır.
*1981 doğumluyum. Aralık 2006 sigorta girişim 4/A'lı olarak yapıldı. Ancak 1 ay primim var. 3250 gün isteğe bağlı pirimim ödedim. 1261 gün daha 4A çalışma yaparsam 4500 gün ve 58 yaşında emekli olabilir miyim? ŞEYMA AKYÜZ
1261 gün 4A'lı olarak çalışırsanız SSK kapsamına geçersiniz. Bu durumda kısmi emeklilik şartlarınız 25 yıl 4500 gün ve 58 yaş olur. 25 yıl 2031'de dolar. Yaşınız da 58 olunca emekli olursunuz.
*Kıdem tazminatı hesaplanırken hangi ücret dikkate alınıyor? YAŞAR AKGÜN
Kıdem tazminatı iş akdinin sona erdiği tarihteki son brüt maaş üzerinden hesaplanıyor. Bsu brüt maaş yıl içinde düzenli nakit ödemeler varsa giydirilmiş olarak da belirleniyor. Her yıl için bir brüt maaş olacak şekilde hesaplama yapılır. Kıdem tazminatı tavanını aşmayacak şekilde ödeme yapılır. Kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesiliyor. Taksit işçinin onayı olmadan yapılamıyor.
*2000 yılında sigortalı oldum. Daha sonra ara vermeden çalıştım. 7.200 günüm var. Ne zaman emekli olurum. Tazminat için ne yapmam lazım. Ayşegül SÜTÇÜ
Emeklilik şartlarınız 7 bin gün ve 58 yaş. Priminiz tamamlanmış. 58 yaşınızı tamamladığınızda emekli olursunuz. Kıdem tazminatı için emeklilikte yaş dışındaki şartları tamamlamak gerekiyor. Bunun için 7 bin gün gerekli. Siz tamamlamışsınız. SGK'dan bir yazı alarak işyerinize istifa dilekçenizi verebilirsiniz. Ancak son işyerinizde en az 1 yıl çalışmış olmanız gerekiyor.
*1969 doğumluyum. 1988 SGK girişliyim. 2180 SGK primim var. 2019 dan bu güne kadar da Bağ-Kur'luyum. Ne zaman emekli olabilirim? Ayrıca primlerimin asgari ücretten, ya da yüksekten yatması emekli maaşını bu günden sonra etkiler mi HİLMİ ÜREŞ
Öncelikle Bağ-Kur kapsamındasınız. Bu yüzde EYT yasası gereği 9 bin günü tamamlayarak yaş şartı olmadan emekli olabilirsiniz. Son 3,5 yıl yani 1261 gün SSK(4A) kapsamında çalışırsanız bu kez e 5225 gün prim şartıyla yine yaşa bakılmadan emekli olursunuz. Emekli maaşını artıran en önemli unsur yatırdığınız primler. Bu yüzden ne kadar yüksek yatırırsanız emekli maaşınızı o kadar artırır.
*14 ay Ba-Kur ihyam var. Bunun başvurusunu e-devletten yapabiliyor muyum MEHMET BAY
Evet. Borçlanma başvurularını e-devlet üzerinden yapmak mümkün. Eğer başvurunuzu 31 Aralık 2026 tarihine kadar yaparsanız, bu yılın asgari ücreti üzerinden ödeme alınır. Ocak ayına kalırsa bu kez yeni asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacağından maliyetiniz artar.
*1987 doğumluyum. 4A başlangıç tarihim 2004. Toplam primim 6149 gün. Ne zaman emekli olurum? ORHAN ÇOLAK
İşe başlama tarihinize göre 4A'lı olarak 7 bin gün 60 yaş şartına tabisiniz. Priminizi tamamlayıp 60 yaşını bekleyerek emekli olabilirsiniz.
*2005 yılında SSK'lı olarak çalışmaya başladım. 20 yıldır aralıksız çalışıyorum. Tazminat alabilir miyim? Metin AKARSU
İstifa ederek tazminat alabilmenin bir yolu da emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlamak. İşe girişinize göre bunun için 7 bin gün gerekiyor. 7 bin gün tamamlandığında SGK'ya başvurarak bir yazı alıp işyerinize istifa dilekçenizi bu gerekçeyle verebilirsiniz. Eğer son işyerinizde en az 1 yıldır çalışıyorsanız kıdem sürenize göre hesaplanacak tazminatınızı alıp ayrılabilirsiniz.
*1976 doğumluyum. 1992 yılı işe girişliyim. 4500 günüm var. Ne zaman emekli olurum? DÜRDANE GÜMÜŞ
16 yaşında sigortalı olmuşsunuz. Eğer bu sigorta staj ya da çıraklık değilse, yani uzun vadeli sigorta kollarından ise SSK kapsamında 5525 gün ile emekli olursunuz. EYT'li olduğunuz için emeklilikte yaş şartınız yok.
*1985 doğumluyum, 01.04.2003 sigorta girişliyim. 7030 gün prim günüm var, ne zaman emekli olurum saygılar. OZAN GÜMBÜŞOĞLU
İşe giriş tarihinize göre 7 bin gün ve 60 yaş şartlarınız var. Priminiz tamamlanmış. Yaşınız dolduğunda yani 2045 yılında emekli olursunuz.
