Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın verdiği müjdenin ardından milyonlarca SSK, Bağ-kur ve memur emeklisi Ocak 2027'de maaşlarına yapılacak zam oranı ve düzenlemeyi merakla bekliyor. 17 milyonluk kesimi kapsayan yeni emekli düzenlemesinde taban maaş artışı, refah payı, prim gününe göre 5 bin ila 10 bin TL seyyanen ödeme ve yaş kriteri öne çıkıyor.
A Haber canlı yayınında değerlendirmelerde bulunan Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, prim ödeme gün sayısı ve emeklinin yaşına göre değişen kademeli refah payı üzerinden örnek maaş hesaplamalarını paylaştı.
EMEKLİ MAAŞINDA PRİM GÜNÜ VE YAŞ FAKTÖRÜ
Emeklilik sisteminde ödenen prim miktarının aylık üzerinde belirleyici olduğunu ifade eden Yılmaz, daha fazla prim ödeyenlerin daha yüksek emekli aylığı alması gerektiğine dikkat çekti.
Yılmaz, "Bir sosyal güvenlik sisteminde siz prim yatırırsanız bunun karşılığında emekli maaşı alırsınız. Ne kadar çok yatırırsanız o kadar çok emekli maaşı size geri dönecektir" dedi.
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın açıklamalarında yer alan adalet ve hakkaniyet vurgusuna dikkat çeken Yılmaz, prim günü ve yaş kriterlerinin birlikte değerlendirilebileceği örnek bir refah payı modeli anlattı.
PRİM GÜNÜNE GÖRE REFAH PAYI FORMÜLÜ NASIL OLACAK?
Yılmaz'ın canlı yayında paylaştığı varsayımsal tabloda, prim ödeme gün sayısı arttıkça refah payı oranının da yükseldiği bir sistem ele alındı.
| Prim ödeme günü | Örnek refah payı |
|---|---|
| 7.200–9.000 gün | %20 |
| 5.975–7.199 gün | %15 |
| 5.000–5.974 gün | %10 |
| 3.600–4.999 gün | %5 |
YAŞA GÖRE REFAH PAYI NASIL DEĞİŞECEK?
Yılmaz'ın örnek modelinde emeklinin yaşı da refah payı oranını belirleyen kriterlerden biri olarak gösterildi. Buna göre ileri yaştaki emekliler için daha yüksek oranlı bir ilave artış öngörüldü.
| Emeklinin yaşı | Örnek refah payı |
|---|---|
| 65 yaş ve üstü | %20 |
| 60–64 yaş | %15 |
| 55–59 yaş | %10 |
| 54 yaş ve altı | %5 |
29 BİN TL MAAŞ ALAN EMEKLİYE 35 BİN 90 TL HESABI
Canlı yayında ele alınan ilk örnekte 3.600 prim günü bulunan, 59 yaşında ve 29 bin lira aylık alan bir emeklinin maaşı hesaplandı.
Yılmaz'ın yüzde 10 enflasyon artışı ve yüzde 10 ilave refah payı varsayımına göre hesaplama şöyle:
Yılmaz, 3.600 prim gününe karşılık gelen yüzde 5 ile 59 yaşa karşılık gelen yüzde 10 oranından yüksek olanın dikkate alındığını belirtti.
Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, "Sistemin içerisinde ne kadar fazla prim ödediyseniz ne kadar yüksek yaştaysanız dolayısıyla oradaki yüzdelik kıstas artacak." dedi.
72 YAŞINDAKİ EMEKLİYE 46 BİN 200 TL HESABI
İkinci örnekte ise 5.100 prim günü bulunan, 72 yaşında ve 35 bin lira aylık alan bir emeklinin olası Ocak maaşı değerlendirildi.
Bu senaryoda prim gününden yüzde 10, yaş kriterinden ise yüzde 20 refah payı hesaplandı. Yılmaz, yüksek oran olan yüzde 20'yi esas aldı.
Yılmaz, yaş faktörünün özellikle ileri yaştaki emeklilerin çalışma imkanlarının azalması nedeniyle değerlendirilebileceğini ifade etti.
"ASILSIZ HABERLERE İTİBAR EDİLMEMELİ"
Basında yer alan spekülasyonlara dikkat çeken Akademisyen Dr. Eray Güçlüer, konunun farklı bir noktaya çekilmemesi gerektiğine işaret ederek, "Basında 'Refah payı artışı olduğu için bayram ikramiyeleri kaldırılabilir' şeklinde bir bilgi dolaşıyor. Ben konunun böyle olmadığını teyit etmek için soruyorum; bayram ikramiyeleri ayrı bir konu, bu hesaplama tamamen ayrı bir konu. Dolayısıyla milletimizin bu tür haberlere itibar etmemesi lazım" sözleriyle aktardı.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI İÇİN ÇARPICI KULİS
Ayrıca A Haber canlı yayınında en düşük emekli maaşı için kulis bilgisini paylaşan Gazeteci Sinan Burhan, "Ben minimum en düşük emekli maaşının 33.000 lira olacağını düşünüyorum. 34.000, 35.000, 36.000 lira olması sürpriz olmaz" dedi.
A Haber'e konuşan Mali Müşavir Mustafa Genç, milyonlarca emeklinin beklediği maaş artışlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Mevcut en düşük emekli aylığı üzerinden hesaplama yapan Genç, enflasyon farkı ve refah payının maaşlara nasıl yansıyabileceğini anlattı. En düşük emekli aylığını 23 bin 552 lira olarak ifade eden Genç, yüzde 10'luk enflasyon oranıyla maaşın 25 bin 927 lira 97 kuruşa yükseleceğini belirtti.
65 YAŞ ÜSTÜ EMEKLİLER VE PRİM GÜNÜ FARKI GÜNDEMDE
Genç, olası düzenlemede yaş ve prim gününün önemli kriterler olacağını vurguladı. Özellikle 65 yaş ve üzerindeki emeklilerin maaşlarında iyileştirme yapılmasının gündemde olduğunu belirten Genç, prim gün sayısına göre de aylıkların farklılaştırılabileceğini söyledi.
Genç, "Yani buradaki amaç neydi? Yaş ve prim farklılaşması. Emeklilerimiz neyi bekliyordu burada? 65 yaş ve üzeri emeklilerin durumlarının iyileştirilmesi, maaşlarında bir farklılaştırma söz konusuydu. 3600 ile 9000 gün arası primleri olanların almış oldukları maaşlarının birbirinden adalet ve hakkaniyet ölçüsünde farklılaştırılarak uygulanması sistemi uygulamaya konulacak gibi görünüyor" ifadelerini kullandı.
ARALIK AYINDA MECLİS'E SUNULMASI BEKLENİYOR
Düzenlemenin takvimine ilişkin de konuşan Genç, Aralık ayı içerisinde çalışmaların netleşmesini ve yasal düzenleme olarak Meclis'e sunulmasını beklediğini dile getirdi.
Genç, "Takvimi de Sayın Cumhurbaşkanının işaret ettiği gibi yılbaşından önce, yani Aralık ayı içerisinde netleşmiş olacak; bir yasal düzenlemeye kavuşup meclise sunulacak" dedi.
Genç, 3 Ocak'ta açıklanacak kasım ve aralık ayı enflasyon verilerinin de maaş artışlarında dikkate alınacağını belirtti. Enflasyon oranının yüzde 10,5 veya yüzde 11 seviyelerine ulaşabileceğini öngören Genç, en düşük SSK ve Bağ-Kur emekli aylığı için 26 bin lira civarında bir rakama işaret etti.
Genç, bu konudaki değerlendirmesinde, "3 Ocak'ta açıklanacak asıl oran ise (Kasım ve Aralık verileri) gene bir ölçü olacak. Yani baz aldığımız bu %10; %10,5 olabilir, %11 arası olabilir emeklilerimiz için ufak bir oynama ile. Yani en düşük emekli aylığı SSK ve Bağ-Kur emeklisi için 26.000 lira gibi görünüyor" ifadelerini kullandı.
REFAH PAYI EKLENİRSE EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI NE KADAR OLACAK?
Enflasyon farkının yanında yüzde 10 refah payı uygulanması halinde en düşük emekli aylığının ulaşabileceği tutarı da açıklayan Genç, şu ifadeleri kullandı:
"Enflasyon farkı ve refah payı etkisiyle ellerine ne geçecek emeklilerimizin? 23.552 lira olan maaş, %10 enflasyon farkıyla 25.927 lira 97 kuruş; %10 da refah payıyla 28.497 lira 92 kuruş en düşük emekli maaşı olmuş olacak."