Türkiye'de milyonlarca emekli, çalışmaya devam ediyor. Hem en az 20.000 TL hem de maaşını alan emekliler için 3. maaş imkanı da bulunuyor. Emekliler böylelikle bir ayda en az 58 bin 75 TL maaş alma imkanı elde ediyor. Üstelik ikramiye ve çifte promosyon da fırsatı da var. Peki emekliler nasıl bir ayda 3 maaş alabiliyor? İşte ayrıntılar..
Milyonlarca emekli Ramazan Bayramı öncesinde hem maaşlarını hem de bayram ikramiyelerini cebe koydu. Gözler Kurban Bayramı ikramiyesi ve Temmuz ayında yapılacak maaş zammına çevrildi. Bu süreç öncesinde emeklilere bir ayda 3 maaş, ikramiye ve çifte promosyon alma imkanı doğdu.
Takvim'den Çığıl Ön Yener'in haberine göre emeklilerin aylık sayısını ikiye, hatta üçe çıkarma imkanı var.
EMEKLİ ÇALIŞANLAR KAÇ MAAŞ ALABİLİR?
Hâlihazırda emekli olanlar ile 1 Ekim 2008'den önce sigorta girişi bulunan kişiler, emeklilik sonrasında çalışarak iki farklı gelir elde edebiliyor. Emekli olduktan sonra özel sektörde Sosyal Güvenlik Destek Primi kapsamında çalışanların emekli aylıkları kesilmiyor; hem işverenden maaş hem de SGK'dan emekli aylığı almaya devam edebiliyorlar.
Ancak burada önemli bir istisna bulunuyor. Emekli olduktan sonra kamu görevine başlanması halinde emekli maaşı durduruluyor. Memuriyet sona erdiğinde ise aylık yeniden hesaplanarak bağlanıyor.
EMEKLİLER HANGİ ŞARTLARDA DUL MAAŞI ALABİLİR?
Eşi vefat eden kişiler, kadın ya da erkek fark etmeksizin ölüm aylığına hak kazanabiliyor. Kişinin çalışıyor olması veya emekli bulunması bu hakkı ortadan kaldırmıyor.
Ancak bu durumda bağlanan aylığın oranı yüzde 75 yerine yüzde 50 olarak uygulanıyor. Ölüm aylığından yararlanabilmenin temel şartı ise vefat eden sigortalının yeterli prim gününe sahip olması.
Bu kapsamda, en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gerekiyor. Alternatif olarak, SSK kapsamında olanlar için borçlanma süreleri hariç en az 5 yıl sigortalılık süresi ve toplamda 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olması şartı aranıyor.
KİMLER ÜÇ FARKLI GELİR ELDE EDEBİLİR?
Eşinden dolayı ölüm aylığı alan bir kişi, kendi adına emekli olması halinde iki ayrı aylığı birlikte alabiliyor. Eğer bu kişi aynı zamanda bir işte çalışmaya devam ederse, hem eşinden bağlanan ölüm aylığını hem kendi emekli maaşını hem de çalıştığı iş yerinden aldığı ücreti aynı anda elde edebiliyor.
AYLIK EN AZ 58 BİN 75 TL CEBE GİREBİLİR
Mevcut taban aylık uygulamasına göre, emeklilere en az 20 bin lira, yüzde 75 oranında ölüm aylığı alanlara en az 15 bin lira, yüzde 50 oranında ölüm aylığı alanlara ise en az 10 bin lira ödeme yapılıyor.
Asgari ücret de net olarak en az 28 bin 75 lira seviyesinde bulunuyor.
Bu çerçevede, hem çalışan hem de eşinden yüzde 50 oranında ölüm aylığı alan bir emeklinin, üç farklı gelir kalemiyle toplamda en az 58 bin 75 lira kazanç elde etmesi mümkün oluyor.
KIZ ÇOCUKLARI NASIL ÇİFT AYLIK ALABİLİYOR?
Çalışmayan kız çocukları, vefat eden anne ya da babaları üzerinden aylık alabiliyor. Ancak işe başlamaları halinde, SSK veya Bağ-Kur kapsamında bağlanan bu aylık kesiliyor. Buna karşılık, Emekli Sandığı'ndan bağlanan aylıkta farklı bir uygulama bulunuyor; kız çocuğu SSK'lı ya da Bağ-Kur'lu olarak çalışsa bile bu ödeme devam edebiliyor. Fakat memur olarak göreve başlanması durumunda söz konusu aylık kesiliyor.
Öte yandan, kendi emekli aylığı bağlanan kişiler çalışmayı sürdürdüklerinde hem maaş hem emekli aylığını birlikte alabiliyor. Eğer eşinin vefatı söz konusuysa, buna ek olarak ölüm aylığı alma imkânı da doğuyor ve böylece birden fazla gelir elde edilebiliyor.
İKRAMİYE VE ÇİFTE PROMOSYON DA İMKANI VAR
Emekliler ile ölüm aylığı alanlar, yılda iki kez bayram ikramiyesi alırken, maaşlarını aldıkları bankalardan da promosyon hakkından yararlanabiliyor. Emeklilere ikramiye dosya bazında ödenirken, ölüm aylığı alanlara yapılacak ödeme ise aylık bağlanma oranına göre hesaplanıyor. Ancak birden fazla aylık alanlara çift ikramiye verilmesi söz konusu değil; en yüksek ödeme hangi dosya üzerinden yapılabiliyorsa, ikramiye o dosya üzerinden ödeniyor.
Promosyon tarafında ise farklı bir avantaj bulunuyor. Maaşların farklı bankalara yatırılması tercih edilirse iki ayrı promosyon almak mümkün oluyor. Eğer tüm maaşlar aynı bankada toplanırsa, bu durumda tek promosyon veriliyor ancak tutar toplam gelir üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle, farklı bankalarla çalışmak daha yüksek promosyon elde etmenin önünü açabiliyor.
Öte yandan emeklilik sonrası tekrar çalışmaya başlayan sigortalılar için, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) uygulaması ile gündeme geldi. SGDP, emekli aylığı alan ve hizmet akdi ile çalışan kişilerin işverenlerinden alınan bir prim olarak tanımlanıyor.
Peki SGDP nedir? İşte konuya ilişkin tüm merak edilenler…
SGDP NEDİR?
Belirli yaş, sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını tamamlayıp emekli olan kişilerin yaşlılık aylıkları kesilmeden çalışmaları durumunda, işverenlerinden alınan prim SGDP olarak adlandırılıyor. Uygulama, sigortalıların ilk defa sigortalı oldukları tarihe göre farklı kanun ve maddeler çerçevesinde yürütülüyor.
2008 SONRASI VE ÖNCESİ SİGORTALILAR İÇİN FARKLI UYGULAMALAR
2008 Ekim ayı itibarıyla sigortalı olanlar, tarımsal faaliyetler dışında yeniden çalışmaya başladıklarında aylıkları kesiliyor ve kısa vadeli, uzun vadeli ile genel sağlık sigortası primleri ödeniyor. Ancak bu kişilerden SGDP kesilmiyor.
2008 Ekim öncesi sigortalılar ve malullük veya yaşlılık aylığı alanlar ise eski kanun hükümlerine göre işlem görüyor. Harp malulleri ve bazı özel kanunlara göre aylık alanların çalışmaları durumunda ise aylıkları kesilmiyor ve SGDP uygulanmıyor.
SGDP PRİMİNİ KİM ÖDER, ORANI NE KADAR?
Hizmet akdi ile çalışan emeklilerde işverenler, prime esas kazanç üzerinden %32 oranında SGDP ödemekle yükümlü. Emekli aylığından SGDP kesintisi yapılması mümkün değil.
KİMLERDEN SGDP KESİLMEZ?
4/a sigortalıları için SGDP süreleri iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında sayılıyor, ancak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları yönünden süreye dahil edilmiyor.
4/b sigortalılarında ise primler iade edilmiyor ve hizmet birleştirmesinde dikkate alınmıyor.
Uzmanlar, SGDP uygulamasının işverenler için yükümlülük getirdiğini, çalışan emekliler için ise hak kaybına yol açmadığını belirtiyor.
