Ekim ayında değer kaybı hızlanan gümüş, altına kıyasla çok daha zayıf bir performans sergiledi. Ons fiyatı 60 doların üzerinden 52 dolar seviyelerine gerilerken sanayi talebine yönelik endişeler, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikası ve yatırımcıların değişen risk iştahı satış baskısını artırdı. Peki, gümüşteki düşüşün arkasında hangi gelişmeler var ve altın-gümüş makası neden genişliyor? İşte detaylar...
Değerli metaller piyasasında ekim ayının sonuna yaklaşılırken gümüşteki düşüş hız kazandı. 30 Ekim Cuma günü uluslararası piyasalarda ons gümüş yüzde 2,1'e varan değer kaybederken altındaki gerileme yüzde 0,6 civarında kaldı.
Ay başında 60 doların üzerinde işlem gören gümüş, 52 dolar seviyelerine kadar çekildi. 29 Ekim kapanış verilerine göre gümüşün aylık kaybı yüzde 12,6'ya ulaşırken altın aynı dönemde yüzde 3,6 geriledi.
Böylece gümüşteki değer kaybı altının yaklaşık 3,5 katına çıktı.
ALTIN-GÜMÜŞ MAKASI NEDEN AÇILIYOR?
İki metal arasındaki ayrışmayı gösteren altın-gümüş oranı, eylül sonunda yaklaşık 70 seviyesindeyken 29 Ekim'de 77 civarına yükseldi. Bu artış, altının gümüş karşısında güç kazandığını ortaya koyuyor.
Ayrışmanın önemli nedenlerinden biri iki metalin farklı kullanım alanlarına sahip olması.
Altın daha çok yatırım ve merkez bankası rezervleriyle öne çıkarken gümüş, sanayi üretiminde de yoğun şekilde kullanılıyor.
Bu nedenle küresel ekonomik büyümeye ilişkin endişeler gümüş fiyatlarını daha fazla etkileyebiliyor.
SANAYİ TALEBİNDEKİ DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ BASKI YARATIYOR
Gümüş Enstitüsünün 2026 tahminlerine göre sanayide kullanılan gümüş miktarının yüzde 2 azalarak yaklaşık 650 milyon onsa gerilemesi bekleniyor. Bu gerçekleşirse sanayi kaynaklı tüketim dört yılın en düşük seviyesine inecek.
Özellikle güneş paneli üreticilerinin maliyetleri azaltmak amacıyla daha az gümüş kullanan teknolojilere yönelmesi talebi baskılıyor. Buna karşılık yapay zekâ, veri merkezleri, elektronik ve otomotiv sektörleri gümüş kullanımını destekleyen alanlar arasında bulunuyor.
Ancak bu sektörlerdeki büyümenin güneş paneli kaynaklı talep kaybını ne ölçüde karşılayacağı belirsizliğini koruyor.
ARZ AÇIĞINA RAĞMEN FİYATLAR NEDEN DÜŞÜYOR?
Gümüş Enstitüsünün öngörüsüne göre küresel piyasada 2026 yılında yaklaşık 67 milyon ons arz açığı oluşabilir. Böylece gümüş piyasasının üst üste altıncı yılını arz açığıyla tamamlaması bekleniyor.
Ancak arz açığı fiyatların mutlaka yükseleceği anlamına gelmiyor. Mevcut stoklar, yatırımcı satışları ve finansal piyasalardaki beklentiler, fiziksel piyasadaki sıkışıklığa rağmen fiyatları aşağı çekebiliyor.
FED'İN FAİZ POLİTİKASI GÜMÜŞÜ BASKILIYOR
ABD'de güçlü ekonomik veriler ve yüksek enflasyon, Fed'in faizleri uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini güçlendiriyor. Faizlerin yüksek seyretmesi, faiz getirisi bulunmayan altın ve gümüşün yatırımcı açısından cazibesini azaltabiliyor.
Altın, merkez bankası alımları ve güvenli liman talebi sayesinde bu baskıyı daha sınırlı hissedebilirken gümüş hem faiz beklentilerinden hem de sanayi talebine yönelik endişelerden etkileniyor.
TÜRKİYE'DE GRAM GÜMÜŞ FİYATI NASIL ETKİLENİYOR?
Türkiye'de gram gümüş fiyatını uluslararası ons fiyatı ve dolar/TL kuru birlikte belirliyor. Bu nedenle ons gümüşteki düşüş, gram fiyatına aynı oranda yansımayabilir. Dolar kurundaki yükseliş, küresel fiyat kaybının TL üzerindeki etkisini kısmen dengeleyebilir.
Yatırımcıların ayrıca fiziki gümüşte alış-satış makasına dikkat etmesi gerekiyor. Kısa vadeli işlemlerde bu fark getiriyi önemli ölçüde etkileyebiliyor.
Önümüzdeki dönemde 50 dolar seviyesi, Fed'in faiz politikası ve sanayi talebindeki gelişmeler gümüş fiyatlarının yönü açısından yakından izlenecek.
