JP Morgan, ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmanın altıncı ayına yaklaşmasıyla petrol piyasasına ilişkin net bir temel senaryo oluşturmanın zorlaştığını açıkladı. Banka, Brent petrol için eylül ayı adil değerini yaklaşık 90 dolar olarak hesaplarken, mevcut 106 dolarlık fiyatın yeni arz kesintisi risklerini de yansıttığını belirtti.
JP Morgan, ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmanın uzamasıyla birlikte petrol piyasasına ilişkin öngörülerin giderek zorlaştığını bildirdi.
Bankanın analistleri, savaşın başlamasından bu yana ilk kez petrol piyasası için net bir temel senaryo ortaya koyamadıklarını açıkladı.
JP Morgan tarafından yayımlanan değerlendirmede, çatışmanın nasıl sonuçlanacağının modellenmesinin zor olduğu ve savaşın başlangıcında ABD yönetiminin aşmayacağı düşünülen ekonomik eşiklerin önemli bölümünün altı ay içerisinde geride kaldığı belirtildi.
BRENT PETROL İÇİN 90 DOLAR HESABI
JP Morgan, Brent petrolün eylül ayı için adil değerini varil başına yaklaşık 90 dolar olarak hesapladı.
Brent petrolün mevcut durumda yaklaşık 106 dolar seviyesinde bulunması, piyasanın günlük yaklaşık 10 milyon varillik arz kaybının yanı sıra yeni arz kesintileri ihtimalini de fiyatladığına işaret ediyor.
ABD'DE DİZEL FİYATI REKOR KIRDI
Petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasıyla ABD'de akaryakıt fiyatlarında da yükseliş görüldü. Benzinin galon fiyatı 4,37 dolara ulaşırken, dizel fiyatı kış dönemine yaklaşılmasıyla birlikte 6,31 dolara çıkarak rekor seviyeyi gördü.
JP Morgan, dizel stoklarının da tüm zamanların en düşük seviyesine gerilediğine dikkat çekti.
Bankaya göre enerji piyasalarındaki riskler yalnızca petrol arzındaki kayıplarla sınırlı değil. Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mandeb Boğazı'ndaki gemi trafiğine yönelik tehditlerin yanı sıra Suudi Arabistan'ın petrol ihracat güzergâhlarını etkileyen saldırılar da küresel enerji arzı açısından risk oluşturuyor.
Rusya'daki rafineri altyapısına yönelik saldırılar ve Ukrayna'daki kentlere düzenlenen saldırılar da küresel enerji piyasaları açısından jeopolitik riskler arasında değerlendiriliyor.
TALEPTEKİ DÜŞÜŞ PETROL FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞİ SINIRLADI
JP Morgan'a göre arz kesintilerinin boyutuna rağmen petrol fiyatlarındaki yükselişin daha sınırlı kalmasında küresel talepteki gerileme ve stok kullanımının beklentilerin altında gerçekleşmesi etkili oldu.
Çatışmaların başlamasından bu yana küresel ham petrol ve rafine ürün stoklarının yaklaşık 555 milyon varil azaldığı belirtildi. Ancak bu düşüşün, JP Morgan'ın yıl başında öngördüğü stok kaybının yaklaşık üçte biri düzeyinde kaldığı ifade edildi.
Küresel petrol talebinin de geçen yılın yaklaşık 4,4 milyon varil/gün altında seyretmesinin, arz kayıplarının piyasa üzerindeki etkisini sınırladığı kaydedildi.
JP Morgan değerlendirmesinde, piyasanın talepteki düşüşü daha fazla, stoklardaki gerilemeyi ise daha az fiyatlayarak olağanüstü boyuttaki arz kesintisini ham petrol fiyatlarında sürekli bir yükseliş yaşanmadan absorbe edebildiği belirtildi.
BRENT PETROLÜN ORTALAMA FİYATI 94 DOLAR
JP Morgan'ın hesaplamalarına göre çatışmanın başladığı tarihten bu yana Brent petrolün ortalama fiyatı varil başına 94 dolar seviyesinde gerçekleşti.
Öte yandan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), geçen hafta yayımladığı değerlendirmede küresel petrol arzı ve talebinin bu yıl daha önceki tahminlerden daha fazla gerileyeceğini açıklamıştı.
Petrol fiyatları, Orta Doğu'daki arz risklerine ilişkin endişelerin alternatif tedarik seçeneklerine yönelik beklentilerle dengelenmesiyle haftanın son işlem gününde geriledi.
Böylece petrol, üçüncü seansta üst üste düşüş kaydetti. Buna karşın her iki ana gösterge de varil başına 100 doların üzerinde kalmayı sürdürdü.
Brent vadeli kontratlarının fiyatı yaklaşık yüzde 1 gerileyerek 103,77 dolara düşerken, ABD Batı Teksas türü ham petrolünün (WTI) varil fiyatı da yüzde 1 kayıpla 100,88 dolara indi.
Brent ve WTI, perşembe gününü de yaklaşık yüzde 1 düşüşle tamamlamıştı.
Petrol piyasasında fiyatların aşağı yönlü hareketinde, Orta Doğu'dan küresel piyasalara petrol ulaştırmak için alternatif güzergâhların kullanılabileceği beklentisi etkili oldu.
Suudi Arabistan ile İran destekli Yemen Husileri arasındaki çatışmaların bölgedeki arz güvenliğine yönelik riskleri artırmasına karşın, piyasalar yeni tehditleri büyük ölçüde fiyatlamamayı tercih etti.
Petrol fiyatları hafta içerisinde yaklaşık dört ayın en yüksek seviyelerini görmüştü.
Sektör kaynakları, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz'deki önemli ihracat merkezlerinden Yanbu'daki ham petrol yüklemelerinin durdurulduğunu ve Doğu-Batı petrol boru hattının geçen hafta düzenlenen saldırıda hasar görmesinin ardından Riyad'ın Avrupa'ya bazı petrol teslimatlarını iptal ettiğini bildirdi.
Uydu görüntüleri ve üç sektör kaynağından elde edilen bilgilere göre, Doğu-Batı petrol boru hattındaki üç pompalama istasyonu hasar gördü. Bu sayı, önceki değerlendirmelerde belirtilenden bir fazla olarak kayda geçti. Yatırımcılar, Yanbu'ya uzanan hattın uzun süre devre dışı kalmasının küresel petrol arzının yüzde 4'üne kadarını etkileyebileceğine dikkat çekti.
Suudi Arabistan, geçen hafta insansız hava aracı saldırılarının ardından Kızıldeniz'e kritik bağlantının durdurulmasıyla kapasitesi azalan Doğu-Batı petrol boru hattının yaklaşık yarısını birkaç gün içinde yeniden faaliyete geçirmeyi hedefliyor.
