Markette alışveriş yapanların çoğu "Son Tüketim Tarihi" ile "Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT)" arasındaki farkı bilmiyor. Yanlış bilinen bu fark bir yandan sağlık riski oluştururken diğer yandan ise milyonlarca ton gıdanın çöpe gitmesine neden oluyor.
Marketten alınan ürünlerin üzerindeki tarihleri çoğu kişi aynı sanıyor. Ancak "Son Tüketim Tarihi" ile "Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT)" arasında çok önemli farklar bulunuyor. Bu farkın bilinmemesi ise hem sağlık riski oluşturuyor hem de milyonlarca ton gıdanın çöpe gitmesine neden oluyor.
Araştırmalara göre tüketicilerin büyük bölümü ambalaj üzerindeki tarihlerin ne anlama geldiğini tam olarak bilmiyor. Özellikle TETT geçen ürünlerin doğrudan çöpe atılması, gıda israfını büyüten en önemli nedenlerden biri olarak gösteriliyor.
SON TÜKETİM TARİHİ GEÇEN ÜRÜN YENİLİR Mİ?
"Son Tüketim Tarihi" daha çok et, süt, tavuk, balık gibi hızlı bozulan ürünlerde kullanılıyor. Bu tarih, ürünün güvenli şekilde tüketilebileceği son günü ifade ediyor.
Uzmanlara göre son tüketim tarihi geçen ürünler sağlık açısından risk oluşturabileceği için kesinlikle tüketilmemeli. Mevzuat gereği bu ürünlerin satışına da izin verilmiyor.
Özellikle soğuk zincirle taşınan ve kısa sürede bozulabilen ürünlerde bu tarihe dikkat edilmesi gerektiği belirtiliyor.
TETT'Sİ GEÇEN ÜRÜN HEMEN ÇÖPE Mİ ATILMALI?
En çok karıştırılan konu ise "Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi" yani TETT.
Bu ibare genellikle makarna, bakliyat, bisküvi, konserve, pirinç, kahve ve benzeri dayanıklı gıdalarda yer alıyor. TETT aslında ürünün en iyi tat, koku ve kıvam özelliklerini koruduğu süreyi ifade ediyor.
Uzmanlara göre ürün uygun koşullarda saklandıysa, ambalajında şişme, açılma ya da bozulma yoksa ve kötü bir koku oluşmadıysa TETT geçen birçok ürün tüketilebiliyor.
Bu nedenle TETT tarihi geçen her ürünü doğrudan çöpe atmanın yanlış olduğuna dikkat çekiliyor.
GIDA İSRAFININ ÇOĞU EVDE BAŞLIYOR
Uzmanlar, yanlış tarih algısının ciddi gıda israfına yol açtığını belirtiyor. Dünyada çöpe giden gıdaların büyük kısmının evlerde israf edildiği ifade edilirken, çöpe atılan her ürünle birlikte su, enerji, üretim maliyeti ve çiftçi emeğinin de boşa gittiği vurgulanıyor.
Birleşmiş Milletler verilerine göre gıda israfı, küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor.
AMBALAJDAKİ BU DETAYA DİKKAT EDİN
Uzmanlar tüketicilere alışveriş sırasında ambalaj üzerindeki ifadeleri dikkatle okumaları konusunda uyarıyor. Çünkü bir üründe aynı anda hem "Son Tüketim Tarihi" hem de "Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi" bulunmuyor.
Bu nedenle ürünün hangi kategoriye girdiğini anlamak, hem sağlık açısından doğru tüketim yapılmasını hem de gereksiz gıda israfının önüne geçilmesini sağlıyor.
