Orta Doğu'da tırmanan gerilim, İran'a yönelik olası yeni saldırı iddiaları ve petrol arzına ilişkin endişeler küresel enerji piyasalarını hareketlendirdi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,8 artışla 116,93 dolara yükselirken mayıs ayından bu yana ilk kez 117 dolar seviyesine yaklaştı. Suudi Arabistan'daki güvenlik riskleri ve Libya'da üretimin azalması da arz endişelerini artırdı. İşte detaylar...
Küresel petrol piyasalarında Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler ve arz kesintisi endişeleri fiyatlar üzerinde etkili olmaya devam ediyor.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik yeni askeri operasyonları değerlendirdiğine ilişkin iddialar ile Suudi Arabistan'daki petrol altyapısına yönelik güvenlik riskleri, petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Brent petrol, İran savaşı sırasında görülen zirve seviyelere yeniden yaklaşırken mayıs ayından bu yana bir ilk yaşanabileceği değerlendiriliyor.
BRENT PETROL 117 DOLAR SINIRINA YAKLAŞTI
Cuma günü Brent petrolün vadeli işlem fiyatı yüzde 2,8 yükselerek varil başına 116,93 dolara ulaştı. Böylece fiyatlar, mayıs ayından bu yana ilk kez 117 dolar seviyesine yaklaşmış oldu. Brent petrolde haftalık yükselişin de yüzde 5'i aşması bekleniyor.
ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün vadeli işlemleri de yükselişe katıldı. WTI petrolün varil fiyatı yüzde 3 artışla 102,46 dolara çıktı. ABD tipi ham petrolde haftalık kazancın yüzde 1'in üzerinde gerçekleşmesi öngörülüyor.
Fiyatlardaki yükselişte mevcut petrol arzından çok, önümüzdeki dönemde yaşanabilecek olası kesintilere ilişkin kaygılar öne çıkıyor.
ING ANALİSTLERİNDEN ARZ RİSKİ UYARISI
ING analistleri, petrol fiyatlarındaki yükselişin temelinde gelecekte ortaya çıkabilecek tedarik sorunlarına ilişkin beklentilerin bulunduğunu belirtti. Analistler, Basra Körfezi'nde çatışmaların yeniden şiddetlenmesinin petrol sevkiyatını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Bölgede petrol akışının şu ana kadar büyük ölçüde korunmuş olması, arz risklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. ING'ye göre olası bir askeri tırmanış, küresel enerji tedariki üzerindeki baskıyı artırabilir.
Bu nedenle piyasalar yalnızca mevcut üretim ve tüketim verilerini değil, Orta Doğu'daki gelişmelerin petrol taşımacılığına olası etkilerini de yakından izliyor.
ABD VE İSRAİL'İN İRAN'A YÖNELİK OLASI SALDIRI PLANLARI GÜNDEMDE
Petrol fiyatlarındaki hareketliliğin önemli nedenlerinden biri de ABD ve İsrail'in İran'a yönelik yeni operasyonları değerlendirdiğine ilişkin haberler oldu.
Uluslararası basına yansıyan iddialara göre Washington ve Tel Aviv yönetimleri, kasım ayında yapılacak ABD ara seçimlerinin ardından İran'a yönelik yeni saldırı ihtimalini gündemlerinde tutuyor.
Wall Street Journal'ın haberinde, İran yönetiminin olası bir saldırıya karşılık vereceğini bildirdiği ve misillemelerin ekonomik ve sivil hedefleri de kapsayabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı.
Bu gelişmeler, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji üretim tesisleri ve petrol taşımacılığı üzerindeki etkilerine ilişkin endişeleri artırdı. Piyasalar açısından en önemli risklerden biri, bölgedeki gerilimin fiili bir arz kesintisine dönüşmesi.
SUUDİ ARABİSTAN'DA ARAMCO GENEL MERKEZİ TAHLİYE EDİLDİ
Bölgesel güvenlik endişelerini artıran gelişmelerden biri de Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları oldu.
Saldırıların ardından Suudi Arabistan'ın devlet petrol şirketi Saudi Aramco, perşembe günü Dahran kentinde bulunan genel merkezinin tahliye edilmesi talimatını verdi. Şirketin genel merkezi, Bahreyn'e yakın bir bölgede yer alıyor.
Dünyanın önde gelen petrol ihracatçılarından Suudi Arabistan'daki bu gelişme, ülkenin enerji altyapısına yönelik güvenlik risklerini yeniden gündeme taşıdı.
Petrol üretim tesisleri, ihracat terminalleri ve taşıma güzergâhlarında yaşanabilecek aksaklıklar, küresel arzın daralmasına ve fiyatlardaki yükselişin hızlanmasına neden olabilir.
BASRA KÖRFEZİ'NDEKİ PETROL SEVKİYATI İÇİN KRİTİK DÖNEM
Orta Doğu'daki gerilimin yeniden artması, Basra Körfezi üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının geleceğine ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
Basra Körfezi'nden yapılan petrol sevkiyatı, ABD ve İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a yönelik ortak saldırılarından önceki seviyelerin üzerine çıktı.
Ancak sevkiyattaki toparlanmanın kalıcı olup olmayacağı, bölgedeki güvenlik koşullarına bağlı görünüyor. Yeni bir askeri tırmanışın yaşanması halinde petrol taşımacılığında aksaklıklar meydana gelebileceği ve arzın yeniden baskı altına girebileceği değerlendiriliyor.
LİBYA'DAKİ ÜRETİM SORUNU ARZ ENDİŞELERİNİ ARTIRDI
Petrol piyasasında arz görünümünü etkileyen bir diğer gelişme Libya'da yaşandı. Reuters'ın Libya Ulusal Petrol Kurumu Başkanı'na dayandırdığı habere göre, Hamada ve Tahara petrol sahalarını Zaviye Limanı'na bağlayan boru hattındaki bir vananın kapatılması, iki sahadaki üretimin azalmasına neden oldu.
Libya'daki üretim kaybı, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin yoğunlaştığı bir dönemde küresel petrol arzına ilişkin belirsizlikleri artırdı.
Piyasalarda hem üretim tesislerinde yaşanabilecek aksaklıklar hem de petrolün uluslararası pazarlara ulaştırılmasında ortaya çıkabilecek sorunlar yakından takip ediliyor.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ SÜRECEK Mİ?
Brent petrolün 117 dolar seviyesine yaklaşmasında jeopolitik gelişmeler, olası arz kesintileri ve bölgedeki enerji altyapısına yönelik riskler belirleyici rol oynuyor. Libya'daki üretim azalması da arz görünümündeki belirsizliği artırıyor.
Önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının yönü, ABD ve İsrail'in İran'a ilişkin atacağı adımlara, Basra Körfezi'ndeki sevkiyatın seyrine ve üretici ülkelerdeki gelişmelere bağlı olacak.
Bölgedeki gerilimin tırmanması veya petrol akışının kesintiye uğraması fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı güçlendirebilir. Buna karşılık arzın korunması ve jeopolitik risklerin azalması, fiyatlardaki yükselişin hız kesmesini sağlayabilir.
