Brent petrol, 100 doların üzerinde hareket ederken küresel piyasalarda enerji maliyetlerinden kaynaklı enflasyondan endişe edilmeye devam ediliyor. Savaşın 18. gününde Hürmüz Boğazı'nın hala kapalı olması petrol sevkiyatı açısından arz korkularını destekliyor. Pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan birkaç tankerin güvenli şekilde geçmesi su yolunun yeniden açılacağı umutlarını artırdı. Öte yandan birçok ülkenin gemilerinin güvenli geçişini sağlamak için İran ile gizli görüşmeler yaptığı iddia edildi. Petrol piyasalarındaki son gelişmeler…
400 MİLYON VARİL PETROL PİYASAYA AKMAYA BAŞLADI
Öte yandan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, IEA üye ülkelerinin piyasaya sürülmesi konusunda anlaşmaya vardığı 400 milyon varillik stratejik petrol rezervlerinin Asya piyasalarına akmaya başladığını açıkladı. Karar, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırıları sonrası İran'ın misilleme olarak bu ülkelerle bağlantılı gemilere Hürmüz Boğazı'ndan geçişi fiilen kapatması ve petrol piyasalarında meydana gelen arz şokunun ardından alındı.
Dünyadaki günlük petrol talebinin yüzde 20'sinin (günlük yaklaşık 20 milyon varil) taşındığı Hürmüz Boğazı'ndan taşınan ham petrol ve petrol ürünlerinin durma noktasına gelmesi, petrol fiyatlarında sert sıçramalara yol açtı.
IEA üye ülkeleri, net petrol ithalatının 90 gününe eş değer miktarda acil durum petrol stoku bulundurmakla yükümlü. Bu rezervler, petrol arzında ciddi bir kesinti yaşanması durumunda talebi karşılamaya yardımcı olmak ve olası aksamalara rağmen küresel ekonominin işleyişini sağlamak amacıyla tutuluyor
IEA üyelerinin mevcut durumdaki 1,2 milyar varili aşan acil durum stokunun yanı sıra hükümetlerin yükümlülüğü altında 600 milyon varil daha endüstri stoku bulunuyor. Bu stoklar genellikle rafineriler ve petrol ithalatçıları da dahil olmak üzere büyük tedarikçiler tarafından tesislerde depolanıyor.
Diğer yandan petrol fiyatlarının düşürülmesine ilişkin farklı adımlar atılarak petrol piyasalarında fiyat istikrarının sağlanması hedeflendi. Ancak, uzmanlar Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesi nedeniyle atılan adımların fiyatları geri çekmede başarılı olmayacağını ifade ediyor.
4 KRİTİK ADIM ATILDI
1. Uluslararası Enerji Ajansı, kendisine bağlı bulunan 32 ülkeyle beraber fiyatları rahatlatmak için 400 milyon varil petrolün serbest bırakılmasına karar verdi. Ülkeleri yer altı ve yer üstü depolama tanklarında yer alan petrol Asya piyasalarına akmaya başladı. Ancak salınan petrolün kısa vadeli bir rahatlamaya neden olması uzun dönemde etkili olmayacağı da ifade ediliyor.
2. Bazı ülkeler petrol fiyatlarına yönelik olumsuz etkilerin iç piyasada soruna neden olmasını engellemek için fiyat sınırlamaları ve çalışma günlerini kısaltma gibi uygulamalara gitti. Türkiye'de ise yükselen petrol fiyatlarını sonrası eşel mobil sistemi 5 Mart'ta devreye girdi.
3. ABD ise fiyatlar üzerindeki spekülasyonu azaltmak için petrol vadeli işlemler piyasasına müdahale edebileceğini duyurdu. Ancak, büyük vadeli işlem ve hisse senedi borsalarının yöneticileri, ABD Hazine Bakanlığı'nın petrol vadeli işlem fiyatlarını manipüle etme fikrini doğru bulmadılar.
4. ABD, Rusya'dan petrol almak isteyen ülkelere geçici muafiyetler sundu. Bu ülkelerin başında ise Hindistan geliyor. Rusya petrolünün büyük kısmını Çin ve Hindistan'a sattı.
