Petrol fiyatlarında Orta Doğu kaynaklı arz endişeleri yeniden güçlendi. Brent petrol yüzde 3,5 yükselerek varil başına 108 doların üzerine çıkarken, Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı da yüzde 3,7 artışla 104 dolara yaklaştı. Her iki gösterge de geçen haftaki tırmanışın ardından yeniden 100 doların üzerinde seyrediyor
SUUDİ ARABİSTAN'DAKİ BORU HATTI KAPANDI
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişte Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı petrol boru hattının kapanması etkili oldu. Irak'tan düzenlenen drone saldırılarında hattın zarar görmesinin ardından güzergahın faaliyetleri durduruldu.
Günlük 7 milyon varile kadar petrol taşıma kapasitesine sahip olan boru hattı, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların aksaması nedeniyle daha da kritik hale geldi.
Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının savaş öncesi seviyelerin oldukça altında seyretmesi, Suudi Arabistan'daki son gelişmeyle birlikte küresel arz güvenliği endişelerini artırdı.
HÜRMÜZ VE KIZILDENİZ'DE RİSK ARTIYOR
Petrol piyasasında baskıyı artıran bir diğer gelişme diplomatik çabaların zayıflaması oldu. İran ile Körfez ülkeleri arasında Umman'da yapılması planlanan ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığının ele alınması beklenen görüşme ertelendi.
Yemen'deki Husilerin ilerleyişi de bölgedeki arz ve taşımacılık risklerine yeni bir boyut ekledi. Husilerin, Mokha Limanı'nın ardından Babülmendep Boğazı'ndaki Perim Adası'nın kontrolünü ele geçirdiği bildirildi.
Hürmüz Boğazı'nın yanı sıra Babülmendep çevresindeki risklerin artması, küresel petrol taşımacılığının iki önemli güzergahında baskının devam etmesi anlamına geliyor.
PETROL YÜKSELİRSE ENFLASYON BASKISI ARTABİLİR
Petrol fiyatlarındaki yükseliş yalnızca enerji piyasasını değil, küresel enflasyon görünümünü de etkiliyor. Ham petrol ve akaryakıt fiyatlarındaki artış tahvil getirilerini yukarı çekerken, merkez bankalarının faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceğine yönelik beklentileri de güçleniyor.
Enerji fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasının enflasyon baskısını artırmasının yanı sıra ekonomik büyüme üzerinde de risk oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Petroldeki hareketlilik bu nedenle önümüzdeki dönemde yalnızca akaryakıt fiyatları açısından değil, enflasyon, faizler ve küresel ekonomi açısından da yakından izlenecek.
PETROLDE 120 DOLAR SENARYOSU
Goldman Sachs'ın Aralık ayı için Brent petrol tahmini 85 dolar seviyesinde bulunurken, bankanın Asya emtia ticareti biriminden Yufeng Cao mevcut piyasa koşulları açısından 90-120 dolar aralığını öne çıkardı.
Cao, petrol fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında Çin'deki petrol talebinin çeyreklik bazda artmasını ve Kızıldeniz'deki akışların azalmasını gösterdi.
Ancak 90-120 dolar aralığının Goldman Sachs'ın Aralık ayı için açıkladığı resmi tahminin yerine geçmediği özellikle belirtiliyor.
ÇİN'İN PETROL TALEBİ FİYATA DUYARLI
Petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması halinde Çin'in alımlarında da sınırlama görülebileceği değerlendiriliyor.
Goldman Sachs küresel emtia stratejisinin eş başkanlarından Daan Struyven, "Çin'in ham petrol ithalatı önümüzdeki haftalarda artabilir ancak fiyatlara duyarlı olması nedeniyle ham petrol fiyatları yüksek kalmaya devam ederse 2025 seviyelerinin altında kalması muhtemel." değerlendirmesinde bulund
ARZ KESİNTİLERİ FİYATI DAHA DA YUKARI TAŞIYABİLİR
Petrol piyasasında en önemli risklerden biri ise Orta Doğu'dan yapılan ihracatın daha fazla azalması olarak öne çıkıyor.
Struyven, "Orta Doğu ihracatında kalıcı olarak yaşanacak her yüzde 10'luk düşüşün ham petrol için adil değer tahminimizi yaklaşık 20 dolar artıracağını hesaplıyoruz. Kısa vadede ise risk primi nedeniyle gerçek fiyatlar daha fazla yükselebilir." ifadelerini kullandı.
Bu değerlendirmeye göre Orta Doğu petrol ihracatında kalıcı olarak yaşanacak her yüzde 10'luk düşüş, ham petrol için hesaplanan adil değeri yaklaşık 20 dolar yukarı çekebilir. Kısa vadede ise artan risk primi fiyatların daha da yükselmesine yol açabilir.
