Orta Doğu'daki savaşın enerji arzı üzerindeki etkisi petrol piyasasında fiyat ayrışmasını derinleştirdi. Brent petrol 108 dolar civarında seyrederken, Avrupa'da kısa sürede teslim edilmesi gereken fiziki petrol kargolarında fiyatlar 130 doların üzerine çıktı ve Kuzey Denizi'nin Forties tipi ham petrolü 136,75 doları gördü. Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısının 4'e kadar gerilemesi ise arz endişelerini artırdı. İşte detaylar...
Petrol piyasasında vadeli kontratlarla gerçek teslimat fiyatları arasındaki makas dikkat çekici biçimde açıldı.
Brent petrol 108 dolar seviyesinde işlem görürken, Avrupa'da yakın tarihte teslim edilmesi gereken fiziki petrol kargolarının fiyatı 130 doların üzerine çıktı. Kuzey Denizi'ndeki Forties tipi ham petrol ise 136,75 dolara kadar yükseldi.
Fiyatlardaki ayrışmanın temelinde Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirdiği petrol sevkiyatlarında yaşanan aksamalar ile Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin ciddi şekilde azalması bulunuyor.
Avrupa'daki rafinerilerin yakın teslim petrol ihtiyacının artması, Kuzey Denizi'nin yanı sıra ABD, Kazakistan, Cezayir ve Guyana gibi alternatif kaynaklara yönelik talebi artırdı. Bu durum fiziki piyasada fiyatların daha hızlı yükselmesine yol açtı.
Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler de arz endişelerini güçlendiriyor. Son verilere göre salı günü boğazdan yalnızca 4 gemi geçti. Bu sayı son 10 gündeki 18 gemilik günlük ortalamanın oldukça altında kaldı.
Üstelik geçiş yapan gemilerin ikisi giriş, ikisi çıkış yönünde hareket ederken aralarında büyük ham petrol tankeri veya LNG tankeri bulunmadı.
Böylece petrol piyasası hem fiziki arz sıkışıklığını hem de deniz taşımacılığındaki güvenlik riskini aynı anda fiyatlamaya başladı.
Türkiye açısından da fiziki petrol fiyatlarındaki yükseliş yakından takip ediliyor.
Brent ile gerçek teslimat maliyetleri arasındaki farkın büyümesi, petrol ithalatı ve akaryakıt maliyetleri üzerinde baskının devam edebileceğine işaret ediyor.
Hürmüz'deki tanker trafiğinin daha da daralması halinde enerji arzına yönelik endişelerin ve piyasa oynaklığının artması beklenebilir.
