ABD ile İran'ın savaşı sona erdirmek için bir anlaşmaya varması piyasalarda barış rüzgârı estirdi. Barışın ilk gününde varlık fiyatlarındaki değişimlerin boyutu trilyonlarca doları aştı. Petrol ve doğalgaz başta olmak üzere enerji fiyatlarında sert düşüşler yaşanırken, hisse senedi piyasaları adeta coştu. Petroldeki düşüşle birlikte enflasyon kaygıları ile birlikte faiz artırım beklentilerinin azalması değerli metallerde de yükselişe neden olurken, dolar küresel bazda değer kaybetti. Türkiye'de borsa adeta uçuşa geçerken, faizlerle birlikte risk priminde sert düşüş yaşandı.
ENERJİ FİYATLARI ÇAKILDI
Dört aydır küresel ekonominin en önemli belirsizliklerinden biri olan ABD-İran savaşı sona ererken, piyasalarda da hızlı bir normalleşme süreci başladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın iki ülke arasında barış anlaşmasına varıldığını açıklaması ve taraflardan gelen olumlu mesajlar, yatırımcıların uzun süredir beklediği gelişme oldu.
Savaş boyunca oluşan arz endişelerinin azalmasıyla birlikte petrol fiyatları yaklaşık 80 dolar seviyelerine kadar geriledi. Analistler, Hürmüz Boğazı'nın güvenli şekilde açık kalmasının küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtiyor. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin önümüzdeki dönemde akaryakıt maliyetlerinden enflasyona kadar geniş bir alanda olumlu etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor.
BORSA İSTANBUL UÇUŞA GEÇTİ
Barış haberi küresel borsalarda özellikle havacılık, otomotiv, bankacılık ve sanayi şirketlerinin hisseleri öncülüğünde ibreyi yukarı çevirirken, Borsa İstanbul'da da sert yükseliş yaşandı. BIST 100 Endeksi gün içerisinde yüzde 4 yükselerek 14 bin 500 direncini geçti. Yükselişin lokomotifliğini bankalarla birlikte Türk Hava Yolları'nın üstlendiği gözlendi. Bankacılık endeksindeki artış yüzde 7'ye yaklaşırken, THY hisseleri de yüzde 6'dan fazla değer kazandı.
PETROL 80 DOLARIN ALTINDA
ABD-İran barış anlaşmasının ardından petrol piyasalarında savaş primi hızla eridi. Çatışmalar sırasında 110 doların üzerine çıkan Brent petrol, dün yüzde 5 değer kaybederek 83 doların altına geriledi. ABD tipi ham petrol (WTI) ise yaklaşık yüzde 5 düşüşle 80 dolar seviyelerinde işlem gördü. Uzmanlar, günlük yaklaşık 20 milyon varil petrolün geçtiği Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin azalmasının fiyatlamalarda belirleyici olduğunu ifade ediyor. Enerji maliyetlerindeki gerilemenin küresel enflasyonu aşağı çekmesi ve ithalatçı ülkelerin cari dengelerine olumlu katkı sağlaması bekleniyor.
ALTIN YÜZDE 3 YÜKSELDİ
Barış haberi petrolün yanı sıra diğer enerji fiyatlarını da aşağı çekti. Kömür kontratı yüzde 2.6 düşüşle ton başına 145 dolara, temmuz vadeli doğal gaz fiyatı ise yüzde 5.7 azalışla megavatsaat başına 44.1 euroya indi. Küresel piyasalarda altının ons fiyatı, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın ardından jeopolitik risklerin azalmasıyla yüzde 3'e yakın değer kazanarak 4 bin 330 doları geçti. Gümüşün ons fiyatı da spot piyasada yüzde 3'ün üzerinde primle 70 dolar seviyesini geçti.
Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan süreçte, Hürmüz Boğazı'nın trafiğe kapatılması küresel petrol fiyatlarını tırmandırmış ve enflasyon endişelerini körüklemişti. Bu durum, şubat ayından bu yana altın ons fiyatlarında yüzde 19'un üzerinde kayba yol açmıştı. Varılan barış anlaşması sonrası piyasaların faiz beklentileri hızla değişti. ABD Merkez Bankasının aralık ayında faiz artırma olasılığı, geçen haftaki yüzde 69'dan 48'e geriledi.
HİSSE SENEDİNDE RALLİ
Barış haberi küresel hisse piyasalarında güçlü bir ralli başlattı. Avrupa'nın gösterge endeksi STOXX Europe 600 yaklaşık yüzde 1 yükselirken, Almanya DAX endeksi yüzde 1.3, Fransa CAC 40 yüzde 1 ve İngiltere FTSE 100 yüzde 0.5 değer kazandı. ABD'de S&P 500 ve Nasdaq vadeli endeksleri yüzde 1'in üzerinde yükseldi.
Havacılık, otomotiv, turizm ve bankacılık hisseleri öncülüğünde yaşanan yükseliş, yatırımcıların yeniden riskli varlıklara yöneldiğini gösterdi. Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5.2 artışla 8.546 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 5.3 değer kazancıyla 69.537 puandan kapandı. ABD ve İran arasında mutabakata varıl- masının enerji piyasalarında risk primini azaltması ve emtia fiyatlarında düşüşe yol açması nedeniyle Rus piyasalarında satış baskısı arttı.
TÜRKİYE'NİN RİSK PRİMİ 4 AYIN DİBİNDE
Türkiye'nin 5 yıllık kredi temerrüt takası (CDS), son dönemde artan jeopolitik risklerin etkisiyle yükseliş eğilimi gösterirken, ABD ile İran arasında barış sağlandığına yönelik haberlerin ardından 225 baz puana gerileyerek son 15 haftanın en düşük seviyesini gördü.
Böylece risk primi 26 Şubat'tan bu yana en düşük seviyeye inerken, savaş öncesi seviyeye gerilemiş oldu. Türk varlıklarına girişin hızlandığı dün hisse senedi piyasasının yanı sıra tahvil-bonoda yabancı alımı gözlendi. Türkiye'nin 5 ve 10 yıllık tahvillerinde faizler sert bir biçimde geriledi.
YÜKSEK FAİZ DÖNEMİ BİTİYOR
Anlaşmasının küresel enflasyon baskılarını hafifleteceği ve yüksek faiz oranlarına duyulan ihtiyacı azaltacağına yönelik öngörüler, risk iştahını destekliyor. Petrol fiyatlarının artık sürdürülebilir bir şekilde düşebileceği ve enflasyonist baskıları azaltabileceğine yönelik umutlarla tahvil piyasasındaki satış baskısı azalırken, dolar endeksi yüzde 0.3 azalışla 99.5'e indi.
