ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik askeri operasyonlarda sona yaklaşıldığını açıklayarak, önümüzdeki 2-3 hafta içinde "çok sert bir darbe" indirileceğini söyledi. Küresel enerji piyasaları ise bu açıklamaların etkisiyle dalgalanmaya devam ediyor. Brent petrolün varil fiyatı saat 09.03 itibarıyla yüzde 6,8 artarak 107 doları geçti. İşte detaylar...
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da yaptığı "Ulusa Sesleniş" konuşmasında İran'a yönelik yürütülen askeri operasyonların büyük ölçüde tamamlandığını ve sürecin kısa süre içinde sonuçlandırılacağını duyurdu. Önümüzdeki haftaların kritik olacağını vurgulayan Trump, hem askeri adımların hem de olası diplomatik gelişmelerin savaşın seyrini belirleyeceğine işaret etti. Trump'ın açıklamaları küresel piyasalarda hareketliliğe yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı saat 09.03 itibarıyla yüzde 6,8 artarak 107 doları geçti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik askeri operasyonların büyük ölçüde tamamlandığını ve sürecin kısa süre içinde sona erebileceğini açıkladı. Beyaz Saray'da yaptığı "Ulusa Sesleniş" konuşmasında Trump, önümüzdeki 2-3 hafta içinde İran'a "çok sert bir darbe" indirileceğini ifade etti.
ABD: OPERASYONLARDA SONA YAKLAŞILDI
Trump, "Destansı Öfke Operasyonu" olarak adlandırılan askeri harekât kapsamında belirlenen hedeflerin çoğuna ulaşıldığını belirterek, operasyonların kısa süre içinde tamamlanacağını söyledi. ABD'nin İran'daki stratejik hedefleri bitirme aşamasına geldiğini vurgulayan Trump, sürecin hızla sonlandırılacağını dile getirdi.
ABD Başkanı, İran'a yönelik saldırıların sertleşeceğinin sinyalini vererek, bu operasyonlarla ülkenin altyapısına ağır darbe vurulacağını ifade etti. İsrail, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn'e desteklerinden dolayı teşekkür eden Trump, müttefiklere savunma desteğinin süreceğini söyledi.
"ANLAŞMA OLMAZSA ENERJİ ALTYAPISINI VURURUZ"
Trump, ABD'nin hedefinin doğrudan rejim değişikliği olmadığını savunsa da, üst düzey isimlerin etkisiz hale getirilmesiyle fiili bir değişim yaşandığını öne sürdü. Diplomatik çözüm sağlanamaması halinde İran'daki elektrik santrallerinin hedef alınacağını belirten Trump, petrol tesislerinin ise "İran halkına fırsat vermek" amacıyla hedef listesinde olmadığını ifade etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI MESAJI: "SORUMLULUK DİĞER ÜLKELERDE"
ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrole ihtiyaç duymadığını söyleyen Trump, bu hattı kullanan ülkelerin güvenliği sağlamakla yükümlü olduğunu dile getirdi. NATO ülkelerinin boğazı kontrol altına alabileceğini savunan Trump, ABD'nin gerekirse destek vereceğini belirtti.
Ayrıca ABD'nin enerji açısından Orta Doğu'ya bağımlı olmadığını, Venezuela'dan gelen petrol dahil olmak üzere farklı kaynaklarla ihtiyacını karşıladığını öne sürdü.
KÜRESEL PİYASALARDA DALGALANMA
Trump'ın açıklamaları, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı. Brent petrol fiyatı, çatışmaların başlamasından sonra ilk kez 100 doların altını test etti. Gün sonunda fiyatlar yaklaşık yüzde 2,6 düşüşle 101 dolar civarında dengelendi.
Enerji şirketlerinin hisselerinde gerileme görülürken, enerjiye daha az bağımlı sektörlerde pozitif hareketler dikkat çekti.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA KRİTİK DARALMA
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD), Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin ciddi şekilde azaldığını açıkladı. Şubat ayında günlük yaklaşık 130 olan geçiş sayısının martta yüzde 95 düşerek 6'ya gerilediği belirtildi.
Bu durumun küresel enerji arzı, ticaret ve üretim maliyetleri üzerinde ciddi baskı oluşturduğu vurgulandı.
ENERJİ KRİZİ KÜRESEL EKONOMİYİ ZORLUYOR
Enerji fiyatlarındaki artışın tedarik zincirlerine yansıdığı ve üretim maliyetlerini yükselttiği ifade edilirken, özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkelerin daha fazla etkilendiği belirtildi. Güney Asya ve Avrupa'nın risk altında olduğu kaydedildi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), IMF ve Dünya Bankası, krizle mücadele için koordinasyon mekanizması kurma kararı aldı.
AVRUPA VE ASYA'DAN ACİL ÖNLEMLER
ALTERNATİF PETROL ROTALARI DEVREYE GİRİYOR
Irak, petrol ihracatını Suriye üzerinden gerçekleştirmeye başladı. İlk etapta yüzlerce tankerlik sevkiyatın yapıldığı ve bu miktarın artırılmasının planlandığı açıklandı. Bu adımın, bölgedeki enerji ticaretinde yeni bir denge oluşturabileceği değerlendiriliyor.
SAVAŞIN EKONOMİK ETKİLERİ DERİNLEŞİYOR
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar devam ederse:
Nitekim Almanya'daki ekonomik kuruluşlar büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti.
ATEŞKES BELİRSİZLİĞİ SÜRÜYOR
İran tarafı ise henüz müzakere sürecine dair net bir adım atmadı. Tahran yönetimi, saldırıların tekrarlanmayacağına dair garanti ve zararların telafisi şartıyla sürece açık olduğunu belirtirken, ateşkesi mevcut şartlarda kabul etmeyeceğini açıkladı.
Önümüzdeki haftalar, hem savaşın seyri hem de küresel enerji piyasalarının yönü açısından kritik olacak.
