Başkan Recep Tayyip Erdoğan, NATO Ankara Zirvesi sonrası basın toplantısı'nda önemli mesajlar verdi:
Avrupa-Atlantik güvenliğinin sınandığı bir dönemde, ev sahipliği yaptığımız bu tarihi zirve, ortak geleceğimize yön verecek nitelikte icra edildi.
İttifak içinde Avrupalı müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstleneceği, adil bir külfet paylaşımı suretiyle askeri kapasitelerimizin tahkim edileceği daha güçlü bir NATO'nun temellerini Ankara'da atmış bulunuyoruz.
Türkiye gibi AB üyesi olmayan müttefikler, Birliğin savunma alanındaki teşebbüslerine tam olarak dâhil edilmediğinde, bu girişimlerin etkileri çok sınırlı olacaktır. Bu hususa Zirve Bildirisi'nde de özel olarak vurgu yapılmasını sağladık. NATO, birbirine bağımlı ülkelerin değil, birbirine güç katan müttefiklerin ittifakı olmalıdır.
Başkan Trump, zirveye katılımında, ülkemizin ev sahipliğinin belirleyici olduğunu vurgulamıştı. Bizim için kıymetliydi. Hassasiyetinden ötürü değerli dostuma teşekkür ediyorum.
Trump toplantıdan çok mutlu çıktı. F-35'te Trump olumlu yaklaşım içinde. F-35'ler verildiğinde "Dünya ABD sözünü tuttu" diyecek.
Şu anda ABD'nin yaptırımlar konusunda bize herhangi bir uygulaması yok. Büyük ölçüde kalkmış vaziyette.
NATO'nun ikinci büyük kara ordusunu sevk ve idare ediyoruz. On yıllardır güneydoğu kanadının güvenliği önemli ölçüde ülkemize emanet edilmiştir.
Öte yandan Başkan Erdoğan, zirvenin açılışında da şunları kaydetti: İttifakımızda eksikliği en çok hissedilen hava ve füze savunma kabiliyetlerine, Çelik Kubbe projemizle 24 milyar dolar ilave bütçe ayırdık. NATO 3.0 hedefine en kısa zamanda ulaşmamız için şu hususa özellikle dikkat çekmek isterim. Savunma sanayi başta olmak üzere savunma iş birliğinde müttefikler arasındaki kısıtlamalar kaldırılmalıdır.
BAZILARI YENİÇERİYİ TANIYOR
Başkan Erdoğan, 'Resmi karşılama töreninde çalınan Mehter Marşı'nı liderler nasıl karşıladı" sorusuna "Hepsi övgüyle bahsetti. Tokalaşırken, "Gerçekten muhteşemdi." dediler. Hatta bazıları, "Biz Yeniçerileri tanırız" şeklinde cevap verdi. Erdoğan'ın Reuters muhabirinin "Türkiye'nin F-35'i alması için S-400 engeli var, bunu nasıl aşacaksınız?" sorusuna verdiği "Bizi izlemeye devam edin" cevabı ise solandan alkış aldı.
BİRİMİZE SALDIRI HEPİMİZE YAPILMIŞ SAYILIR
NATO Zirvesi'nin sonuç bilgirgesinde 'Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için' ilkesi güçlü şekilde vurgulandı. Bildirgede özetle şu ifadeler yer aldı:
DAYANIŞMA MESAJI
Kuzey Atlantik İttifakı'na üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanları olarak, Washington Antlaşması'nın 5. Maddesi kapsamındaki kolektif savunmamıza ve transatlantik bağa yönelik sarsılmaz taahhüdümüzü yeniden teyit etmek üzere Ankara'da bir araya geldik. Birimize yapılan saldırı, hepimize yapılmış sayılır. Birliğimiz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan İttifak'ımızdaki bir milyar vatandaşın barış, güvenlik ve refahının temeli olmayı sürdürmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derece yaklaşımımıza olan taahhüdümüzü sürdürüyoruz.
50 MİLYAR DOLARLIK YENİ TEDARİK
Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarına yönelik teşkil ettiği uzun vadeli tehdide ve terörizmin süregiden tehdidine karşı koymak amacıyla müttefikler, Lahey Savunma Taahhüdü'nü yerine getirmektedir. Bugün Ankara'da, 50 milyar ABD Doları tutarında yeni tedarik projeleri duyuruyor; kolektif üretim kapasitesini genişletmeyi ve inovasyonu hızlandırmak için sanayi ile birlikte çalışmayı taahhüt ediyoruz.
UKRAYNA'YA 70 MİLYAR EURO
Ukrayna transatlantik güvenliğe katkıda bulunmakta ve müttefikler, Ukrayna'nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasını sarsılmaz biçimde desteklerken birlik içinde bulunmaktadır. Müttefikler, 2026 yılı için Ukrayna'ya 70 milyar euro tutarında askeri teçhizat, yardım ve eğitim taahhüdünde bulunmakta ve en az buna eşdeğer seviyeleri 2027'de sürdürme yönündeki egemen taahhütlerini teyit etmektedir.
İRAN NÜKLEER SİLAH SAHİBİ OLMAMALI
Müttefikler, İran'ın asla nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini yinelemekte ve İran'a, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisine tam anlamıyla saygı göstermesi çağrısında bulunmaktadır.
TÜRKİYE'YE ÖZEL TEŞEKKÜR
Türkiye'nin bize gösterdiği cömert misafirperverlik için şükranlarımızı ifade ediyoruz. Bir sonraki toplantımızı bekliyoruz.
ZİRVENİN KAZANANI TÜRKİYE
Dünya gündemine damga vuran tarihi Erdoğan-Trump görüşmesi ve kritik NATO Zirvesi, Türkiye'nin lider diplomasisindeki başarısını, çözüm üreten küresel oyun kurucu rolünü gözler önüne serdi. Türkiye'nin kazanımları ise şöyle sıralandı: CAATSA kalkıyor, F-35 için yeni sayfa açılıyor. KAAN uçağında kullanılacak motorların tedarikinde engel kalmadı. Türk savunma sanayisi milyonlarca liralık yeni iş birliklerine imza attı. İngiltere ile savunma konusunda önemli anlaşmalar imzalandı. Kanada ile serbest ticaret müzakereleri başladı. Almanya, Türk uzun menzilli füze sistemlerini gündemlerine aldı. Erdoğn'ın müttefikler arasındaki kısıtlamaların kaldırılması çağrısı NATO bildirgesine yansıdı. Ankara, iki gün boyunca küresel diplomasinin kalbi oldu.
ERDOĞAN'DAN GÖRÜŞME MARATONU
Başkan Erdoğan, NATO Zirvesi kapsamında liderler ile yoğun bir görüşme trafiği yürüttü. Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile bir araya geldi. Öte yandan Erdoğan, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'yla da bir görüşme gerçekleştirdi. Meloni ile yapılan görüşmede Erdoğan, "Türkiye'nin AB ile artık engelleri değil, üyeliğin önündeki son pürüzleri kaldırmayı konuşmak istediğini" ifade etti.
İNGİLTERE İLE ANLAŞMA
Erdoğan ve Starmer görüşmesinde iki lider "Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Belgesi"ni imzaladı. Bu kapsamda iki ülke savunma sanayiinden siber güvenliğe, terörle mücadeleye kadar geniş bir yelpazede işbirliği yapacak.
AY YILDIZ KARARGÂHI KAPILARINI AÇTI
Başkentte inşa edilen Ay Yıldız Müşterek Karargâhı, kapılarını ilk kez NATO Savunma Bakanları için açtı. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, mevkidaşlarına yeni Karargâhın Yıldız bölümünde bir resepsiyon verdi. Güler, "Burası, Türkiye'nin savunma ve güvenlik alanındaki sağlam ve kararlı duruşunun da somut bir sembolüdür" dedi.
ZİRVEDEN NOTLAR...
TRUMP'LA AYAKÜSTÜ SOHBET
Tarihi zirvede sıcak gündemin yanı sıra renkli anlar da yaşandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve MİT Başkanı İbrahim Kalın toplantı öncesi ayaküstü sohbet etti.
RENKLİ DİYALOG
Zirvenin geleneksel "aile fotoğrafı" çekimi sırasında liderler arasındaki diyaloglar dikkat çekti. Diğer liderlerin koyu renk takım elbiselerinin altına siyah klasik ayakkabı tercih ettiği törende, Rama'nın daha önce de gündem olan beyaz spor ayakkabıları dikkat çekti.
MELONİ KONUŞMADI
Son dönemde kamuoyuna yansıyan tartışmalarla gündeme gelen ABD Başkanı Trump ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasında gerginlik sürdü. Meloni, Trump'la selamlaşmadı, geçerken başını çevirdi.
ABD Başkanı Trump ile Fransa Cumhurbaşkanı Macron arasında ise 'salona' en son kim girecek inatlaşmasının yaşandığı gözlendi. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi alanına yaklaştığı sırada Trump'ın aracının yavaşladığı gözlendi. Macron'un konvoyu da yavaşladı. Ancak Macron'un ardından Trump giriş yaptı.
BAYRAK YERİNE ÜLKE ADI
Başkan Erdoğan'ın zirvelerde aile fotoğrafı sırasında gösterdiği bayrak hassasiyeti nedeniyle, bu zirvede liderlerin duracağı yere bayrak sembolü yerine 'ülke adı' konuldu.
ZİRVENİN MASKOTU 'LOKUM' VE 'AKKIZ'
Zirve için Beştepe Millet Kütüphanesi'nde oluşturulan basın merkezinin dikkat çeken misafirleri ise kedilerdi. Yabancı basın mensuplarının yoğun ilgi gösterdiği 'Lokum' ve 'Akkız' zirvenin adeta maskotu oldu. Külliye'de halihazırda 50 kedi var.
BETÜL USTA - RESUL EKREM ŞAHAN BURCU ŞEN - MEHMET FAHRİ ÖZKAN ALİ EKEYILMAZ / ANKARA