Barış Manço şarkısını yazdı, mezarını bile yaptırdı! İşte gerçek 'Sarı Çizmeli Mehmet Ağa'nın hikayesi!

Türkçede 'kim olduğu bilinmeyen' kişiler için kullanılan 'Sarı Çizmeli Mehmet Ağa' deyimi, yaygın bilinenin aksine kurgusal bir söylenimden ibaret değil. 1800'lü yıllarda Kuzey Kıbrıs'ın Göçeri köyünde yaşayan Mehmet Cezzar Sarı Çizmeli'nin cömert yaşam öyküsü, usta sanatçı Barış Manço'nun eseriyle ölümsüzleşti. KIBRIS'IN İHTİYAÇ SAHİPLERİNE KUCAK AÇAN AĞASI 1878 yılında Göçeri köyünde dünyaya gelen Mehmet Cezzar Sarı Çizmeli, bölgedeki çiftliklerin sahibi olan zengin bir toprak ağasıydı. Sarı çizmeleri ve yardımseverliğiyle tanınan Mehmet Ağa; köydeki bekarları evlendirmesi, yoksulların esnafa olan borçlarını üstlenmesi ve haksız vergileri köylüler adına ödemesiyle halkın sevgisini kazandı. Bütün servetini hayır işleri için harcayan Mehmet Ağa, yaklaşık 60 yaşında hayatını kaybettiğinde geride maddi bir birikim bırakmadı. BARIŞ MANÇO 1971 YILINDA HİKAYESİNİ ÖĞRENDİ Efsanevi sanatçı Barış Manço, 1971 yılında konser vermek üzere gittiği Kıbrıs'ta Göçeri köylülerinden Mehmet Ağa'nın yaşam öyküsünü dinledi. Bu hikayeden etkilenerek unutulmaz 'Sarı Çizmeli Mehmet Ağa' eserini besteleyen Manço, şarkının geniş kitlelere ulaşmasının ardından araştırmalarını sürdürdü. 1982 YILINDA MEZARINI YAPTIRDI Barış Manço, ilerleyen yıllarda Mehmet Ağa'nın torunlarıyla iletişime geçerek ailenin izini buldu. 1982 yılında Sarı Çizmeli Mehmet Ağa'nın Lefkoşa yakınlarındaki Göçeri köyünde yer alan kabrini ziyaret eden Manço, hayırsever ağa için bir mezar taşı yaptırarak anısını ölümsüzleştirdi. Yıllar sonra ortaya çıkan bu hikaye, bir eserin toplumsal hafızadaki derin izini ve vefayı bir kez daha gözler önüne serdi. İŞTE USTA SANATÇININ DİĞER ŞARKILARINDAKİ ANLAMLI HİKAYELER... Türk müziğinin öncü isimlerinden Barış Manço, 90'lı yıllarda çıkardığı şarkılarla adeta bir fırtına gibi esti. 'Halil İbrahim Sofrası', 'Domates Biber Patlıcan', 'Sarı Çizmeli Mehmet Ağa', 'Arkadaşım Eşek', 'Can Bedenden Çıkmayınca', 'Nane Limon Kabuğu', 'Alla Beni Pulla Beni', 'Kara Sevda' ve 'Hal Hal' gibi eserleriyle milyonların gönlünü kazanan Manço, sadece şarkılarıyla değil, televizyon programı '7'den 77'ye' ile de herkesin sevgilisi olmuştu. Öyle ki, tüm Türkiye ona artık 'Barış Manço' değil, sevgi dolu bir hitapla 'Barış abi' diyordu. Ne var ki, 1 Şubat 1999'u gösterdiğinde Barış Manço, sevenlerine istemeden de olsa veda etmek zorunda kaldı. Ölümü yalnızca müzik dünyasını değil, her yaştan insanı derinden etkiledi. Geriye ise onun unutulmaz şarkıları ve milyonlarca hayranının kalbinde taze bir yer bırakan eserleri kaldı. Manço'nun şarkıları kimi zaman neşeli, kimi zaman hüzünlü olsa da, her birinin ardında dokunaklı ve derin bir hikaye yatıyordu. 'HAL HAL' ŞARKISININ BİLİNMEYEN HİKAYESİ! Bu eserler arasında 1980'li yıllara damga vuran, ritmiyle herkesi yakalayan 'Hal Hal' şarkısının ise bambaşka bir yeri var. Birçok kişinin merak ettiği o meşhur 'Nazo Gelin'in kim olduğu ve şarkının ortaya çıkış süreci, aslında iki farklı ilhamın birleşmesinden doğuyor. KAPIDAKİ MİSAFİR: NAZAN ŞORAY Şarkının hikayesi, o dönem yeni bir albüm hazırlığında olan usta Yeşilçam oyuncusu Türkan Şoray'ın kız kardeşi olan Nazan Şoray'ın, Barış Manço'nun Moda'daki evinin kapısını çalmasıyla başlıyor. Şoray'ın şarkı talebine başta 'Elimde hazır bir beste yok' yanıtını veren Manço, sanatçının üzüldüğünü görünce kıyamıyor ve ona özel bir beste yapacağının sözünü veriyor. Sadece birkaç gün sonra ise karşımıza o efsane nakarat çıkıyor: 'Hal Hal'. İKİ İLHAM BİR ŞARKI: CEMO VE NAZAN Şarkıdaki 'Nazo Gelin' karakteri aslında hem gerçek hem de kurgusal bir zemine oturuyor.İlk ilham, şarkıyı ilk seslendiren isim olan Nazan Şoray'ın bizzat kendisi. Barış Manço, şarkıyı Şoray'a ithafen 'Nazo Gelin' sembolü üzerinden kurguluyor. İkinci ilham ise Kemal Bilbaşar'ın ünlü eseri 'Cemo'. Manço'nun zihnindeki o güçlü kadın figürü, şarkının ruhunu şekillendiren asıl edebi kaynak oluyor. Hatta Manço'ya vaktiyle 'Cemo'nun film müzikleri için teklif gittiği ancak askerlik görevi nedeniyle bu projenin gerçekleşemediği biliniyor. BAŞARI VE ALTIN PLAK Nazan Şoray, şarkıyı ilk duyduğunda büyük bir heyecan ve duygu yoğunluğu yaşayarak stüdyoya giriyor. Şarkı yayımlandığı an listeleri altüst ederken, Şoray'a kariyerindeki o meşhur Altın Plak ödülünü kazandırıyor. Albüm kapağındaki imajından şarkıdaki ifadelere kadar her detay, bu iki büyük sanatçının dostluğu ve ortak vizyonuyla şekilleniyor. Bugün 'Hal Hal', sadece bir dönem şarkısı değil; Barış Manço'nun dehası ve Nazan Şoray'ın yorumuyla birleşen, edebiyattan müziğe uzanan çok özel bir hatıra olarak yaşamaya devam ediyor. 'GÜLPEMBE'DE SANDIĞINIZ GİBİ BİR AŞK ŞARKISI DEĞİLMİŞ! Bu hikayeler arasında en dikkat çeken bir diğer şarkı ise herkesin aşk şarkısı sandığı 'Gülpembe'ydi. 1981 yılında yayımladığı 'Sözüm Meclisten Dışarı' albümünde 'Ali Yazar Veli Bozar' ve 'Arkadaşım Eşşek' gibi unutulmaz parçalarla birlikte yer alan 'Gülpembe', yıllar boyunca milyonların gönlünde özel bir yer edindi. ANCAK ASIL HİKAYE ÇOK FARKLIYDI! Dinleyenlerin bir aşk şarkısı olarak bildiği bu parça, aslında Barış Manço'nun küçük yaşta büyük bir sevgi beslediği babaannesine yazılmıştı. Babaannesine olan düşkünlüğüyle bilinen Manço, ninesi vefat ettikten sonra ona ithafen bu şarkıyı kaleme almıştı. 'GÜLPEMBE BENİM BABAANNEM' Yıllardır farklı farklı şekillerde karşımıza çıkan bu şarkının asıl anlamını Barış Manço gerçeği şu sözlerle açıklamıştı: 'Gülpembe kimdir? Gülpembe benim babaannem. Akçapakça bir İstanbul hanımıydı. 15 torunu vardı ama en çok benimle anlaşırdı. Onun anılarıdır bende Gülpembe. Vefat ettiği zaman ben 13-14 yaşlarındaydım. İşte o yaşlardaki hüzünlerimin süzülmüşüdür Gülpembe. Çoğu insan genç bir kıza yazdığımı sanıyor ama hayır… Hoş, babaannem de bir zamanlar genç kızdı tabii. Dedemin başını döndürdüğüne göre. Yani Gülpembe benim babaannem.' Yıllar sonra ortaya çıkan bu gerçek ise duyanları oldukça etkiledi... 1970'li yıllarda Hülya Koçyiğit, Türkan Şoray, Fatma Girik, Filiz Akın gibi dönemin önde gelen kadın oyuncularıyla birçok projede yer aldı.