Sosyal medyada artık her şeyin ayarı kaçmış vaziyette. Bireysel anıların paylaşıldığı mecra olmak yerine zenginlik, güç yarışının 'şov' alanı haline geldi. Bu dijital görgüsüzlük bir virüs gibi tüm platformları sarmış vaziyette. Şimdi hep diyoruz ya 'sosyal medya' özellikle yeni neslin kültürel kodlarını bozuyor diye.
Sebeplerinden biri de dijital platformların 'şov alanı' haline gelmesidir. Zengin, lüks hayatların yarışırcasına sergilendiği bu alanları takip eden gençlerimizin 'emek vermek', 'üretmek' yerine 'kısa yoldan köşeyi dönme' hayalleri de bu alanlarda gösterilen iştah açıcı yaşam tarzından kaynaklanıyor. 'Gösterişçi tüketim' kavramı aslında sosyal medyanın bu halini en iyi anlatan kavram. Eskiden insanlar alışverişi kendileri için yapıyordu, şimdi ise bunu dijital alanda gösteriş malzemesi yapmak için satın alıyor.
Tüketim alışkanlığı bile başkalarının beğenisine göre şekillendi. Türk toplumunda 'gösteriş yapmak' ayıp sayılırdı eskiden. Sahip olduklarınla övünmemek, ölçülü davranmak genel kabul gören değerlerimizdi.
Şimdi sosyal medyaya bakınca bu değerlerin hala devam ettiğini görebiliyor musunuz? Burada tabii ki genelleme yapmıyorum. Ancak ünlü isimlerin, sosyal medya fenomenlerinin paylaşımları nasıl bir 'gösteriş tüketimi' içinde olduklarını açıkça ortaya koyuyor.
90 MİLYONLUK KARE
Son örneğini ise Melisa Aslı Pamuk'un paylaşımında gördük. Pamuk'un paylaştığı tek fotoğraf karesinin değeri '90 milyon TL'... Evet, yanlış duymadınız 90 milyon TL. Saatinden çantasına, tek taşından, arabasına yani 'gösteriş malzemeleri' böyle uçuk bir rakama tekabül ediyor.
Benim eleştirim bunlara sahip olması değil elbette. Nasıl bir hayat yaşamak istiyorsa, özgürce yaşar. Benim eleştirim sahip olduklarını kitlelerin gözüne sokması. Bunu bir 'güç gösterisi, zenginlik beyanı' gibi sunmasında.
AHLAKİ ÇÜRÜME
Melis Aslı Pamuk gibi çok örnek var sosyal medyada. Ünlü isimlerin bu tür paylaşımları 'başarı, saygınlık, mutluluk' gibi kavramların da içinin boşaltılmasına sebebiyet veriyor. Paran varsa başarılı, saygın veya güçlü olabilirsin algısı empoze ediliyor. Hep bahsettiğimiz 'ahlaki çürüme' de işte tam burada başlıyor.
Sahip olduklarını şov malzemesi haline getirenlerin 'gösterişçi tüketim' alışkanlığı, kıymetli olanın 'üretmek' değil de 'tüketmek' ve bunu sergilemek olduğunu aşılıyor. Görgüsüzlüğün tavan yaptığı bu sosyal medya düzeni değişmediği müddetçe bizi bekleyen en büyük tehlike, bir virüs gibi topluma, ahlaki ve kültürel değerlerimize geri dönüşü olmayan hasar verecek olmasıdır.
