Film ve dizi setlerinde oyuncuların güvenliğini ve kişisel sınırlarını korumaya yönelik yeni bir uygulama giderek yaygınlaşıyor. Özellikle yakınlaşma, yoğun duygusal içerik ya da fiziksel temas gerektiren sahnelerde görev alan yakınlık koordinatörleri, çekimlerin hem profesyonel hem de oyuncuların rızasına dayalı biçimde yürütülmesini sağlıyor.
Yakınlık koordinatörleri, sahneler çekilmeden önce oyuncular ve yönetmenle bir araya gelerek fiziksel temasın sınırlarını belirliyor, tüm tarafların onayını alıyor ve çekim sırasında bu sınırların korunmasını takip ediyor. Böylece oyuncuların hem fiziksel hem de psikolojik olarak kendilerini güvende hissetmeleri amaçlanıyor.
Bu meslek, özellikle dünya genelinde büyük yankı uyandıran #MeToo hareketinin ardından film sektöründe oyuncu güvenliği, rıza ve çalışma koşullarına ilişkin tartışmaların artmasıyla birlikte uluslararası yapımların standart uygulamalarından biri haline geldi. Türkiye'de de dijital platformlar için üretilen dizi ve film sayısının artmasıyla yakınlık koordinatörlüğü daha görünür olmaya başladı.
SÜRPRİZ SAHNE YOK
Geçmişte birçok oyuncu, çekim sırasında sahnelerin son anda değiştirilmesi, önceden konuşulmayan fiziksel temaslar ya da kariyer kaygısıyla itiraz edemediği uygulamalar nedeniyle kendini güvensiz hissettiğini ifade etmişti. Yeni sistem ise 'rıza' ilkesini çekim sürecinin merkezine yerleştiriyor.
Oyuncular, hangi temasın kabul edilebilir olduğunu önceden belirleyebiliyor, sahne sırasında bu sınırların korunacağından emin oluyor ve istemedikleri bir uygulamayla karşılaşma riskini en aza indiriyor. Böylece özellikle kadın oyuncuların yıllardır dile getirdiği güvenli çalışma ortamı talebi, kurumsal bir karşılık bulmaya başlıyor.
'TACİZE UĞRADIĞIMIZIN FARKINDA DEĞİLDİK'
Oyuncular Sendikası öncülüğünde geliştirilen sistem, yalnızca yakınlaşma ve çıplaklık içeren sahneleri kapsamıyor.
Yoğun travmatik duygular barındıran sahneler, medikal müdahalelerin canlandırıldığı sekanslar ve bebeklerle yapılan çekimler gibi hassas içeriklerde de oyunculara ve yapım ekibine destek sağlanıyor.
Oyuncular Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi Gizem Erman Soysaldı, Türkiye'de bugüne kadar 13 projede yakınlık koordinatörlüğü uygulandığını belirterek şu bilgileri verdi: "İlk defa protokoller oluşturduk. Audition protokolleri, taciz tanımları, yapımcılar için ayrı, oyuncular için ayrı yol haritaları hazırladık."
"Fazla yakınlık içeren sahnelerde kullanılmak üzere rehber uygulamaları devreye aldık. Buradan hareketle öncelikle yakınlık koordinasyonu mesleğine odaklandık."
"Biz Türkiye'de tacize uğrayıp bunun adının taciz olduğunu bilmeden büyümüş neslin kadınlarıyız. Bu duvarları artık yıkıyoruz."
