Trabzonspor'un yıldız transferi Muhammed Salah, futbol kariyerindeki başarılarının yanı sıra saha dışındaki etkisiyle de dikkat çekiyor. Salah'ın 2017'de Liverpool'a transferinin ardından İngiltere'de yapılan araştırmalarda, Merseyside bölgesindeki nefret suçlarında ve Liverpool taraftarlarının İslam karşıtı söylemlerinde belirgin düşüş tespit edildi. Müslüman kimliğini açıkça yaşaması ve tribünlerde kendisi için "Ben de Müslüman olacağım" sözlerinin yer aldığı marşların söylenmesi, yıldız futbolcunun toplum üzerindeki dikkat çekici etkisini ortaya koydu. Konunun detaylarını Günaydın yazarı Mevlüt Tezel bugünkü köşesine taşıdı.
Ana akım medya genelde üç büyüklere yoğunlaştığı için Muhammed Salah Ghaly'nin Trabzonspor'a transferinin sadece futbol açısından ele alındığını görüyorum.
Evet, Şampiyonlar Ligi ve Premier League şampiyonlukları, Premier League'de dört kez gol kralı olması, birçok kez Afrika kıtasının ve İngiltere'nin en değerli futbolcusu seçilmesi vs. Salah'ın başarıları saymakla bitmez. Salah'ın transferi kültürel boyutuyla da büyük olay aslında.
Salah'ın, futbolda rekorlar kırarken İngiltere'de İslamofobi ve nefret suçlarının azalmasını da sağladığını biliyor muydunuz?
Ünlü Stanford Üniversitesi araştırmacılarının, Salah'ın 2017'de Liverpool'a transfer olmasının ardından toplumda yaşanan değişimleri inceleyen ciddi bir araştırması var. Ortaya çıkan bulgular şöyle:
■ Liverpool'un bağlı olduğu Merseyside bölgesinde nefret suçlarının yüzde 18,9 oranında azaldığı tespit edildi.
■ Ayrıca Liverpool taraftarlarının sosyal medyada attığı İslam karşıtı tweetlerin oranının yüzde 7,2'den yüzde 3,4'e düştüğü belirlendi.
Tanınan ve sevilen Müslüman bir gol makinesinin secdeye yatarak gol sevinci yaşamasını İngiliz yayıncı kuruluşun tam olarak ekrana getirmemesi bile tepki çekince İngiliz rejisi bu kararından dönmek zorunda kalmıştı. Salah'ın etkisi o kadar büyük oldu ki İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi İngiltere'de doğan çocuklara "Muhammed" isminin verilmesinde artış olduğunu açıkladı.
Liverpool taraftarları daha da ileri giderek Salah için şu sözlerle marş besteleyip stadyumda söylemeye başladı: "A few more goals and I'll be Muslim too." (Birkaç gol daha atarsa ben de Müslüman olacağım, camide oturacağım.) Salah'ın Filistin'de yaşanan insanlık dramına karşı takındığı tutum da büyük takdir topladı.
■ Mayıs 2021'de Doğu Kudüs ve Mescid-i Aksa'da yaşanan gerilimler sırasında Salah'ın, dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson dâhil olmak üzere tüm dünya liderlerine seslenerek "Masum insanlara yönelik şiddetin ve öldürülmelerinin derhal durdurulması için ellerinden gelen her şeyi yapmaya çağırıyorum. Yetti artık!" diyerek yaptığı paylaşım büyük etki yarattı.
Ekim 2023'te başlayan Gazze çatışmaları sonrasında, Mısır Kızılay'ı, Salah'ın İsrail ablukası ve saldırıları altındaki Gazze halkına destek amacıyla ciddi miktarda insani yardım bağışında bulunduğunu açıkladı. Salah'ın talebi üzerine bağış miktarı gizli tutuldu.
Ağustos 2025'te, "Filistinli Pele" olarak tanınan eski Filistin Milli Takımı futbolcusu Süleyman el-Ubeyd'in Gazze'de hayatını kaybetmesinin ardından UEFA resmi hesabından bir taziye mesajı yayımladı. UEFA'nın paylaşımında futbolcunun İsrail saldırısı sonucu nasıl öldüğüne değinilmemesi üzerine Salah, UEFA'nın paylaşımını alıntılayarak tepki gösterdi: "Bize nasıl, nerede ve neden öldüğünü söyleyebilir misiniz?"
ANA KUZUSU
Salah kişilik olarak da ilham verici bir karaktere sahip.
■ Eşi Magi Sadeq ile Mısır'daki çocukluk yıllarında, aynı ilkokulda okurken tanıştılar. Çift 2013 yılında evlendi. Futbol yıldızı eşlerinin aksine Magi son derece gözden uzak, mütevazı ve geleneksel bir yaşam sürüyor; sosyal medyayı aktif kullanmıyor.
■ Salah tam bir ana kuzusu. Milyarder bir süperstar olmasına rağmen annesini her gün düzenli olarak arıyor.
■ Salah'ın iki kızı var: Makka (Mekke kentinden esinlenilmiştir) ve Kayan. Salah kızlarıyla zaman geçirmeyi çok seviyor.
BÜYÜK HAYIRSEVER
Salah'ın yardımları Filistin'le sınırlı kalmadı. Salah, Mısır'da doğduğu Nagrig köyünü adeta tek başına finanse ederek dönüştürdü.Köyüne sağlık ve ambulans merkezi kurdu. Kız okulu ve eğitim kurumları açtı. Temiz suya ulaşılması için altyapı çalışmalarının finansörü oldu. Nagrig'deki yüzlerce dar gelirli aileye ve yetim çocuklara her ay düzenli nakdi yardım sağlayan bir vakıf kurdu. Mısır ekonomisinin zor günlerden geçtiği dönemlerde ülkesinin kalkınma fonuna yüz binlerce sterlin değerinde bağışlarda bulundu. Pandemi döneminde Mısır'a tonlarca gıda yardımı ve tıp merkezlerine oksijen tüpleri gönderdi.
Salah, transfer olduğu günden itibaren Liverpool Çocuk Hastanesi'ni düzenli ziyaret etti ve bağışlar yaptı.
Salah'ın saha dışındaki bu çalışmaları, 2022 yılında "Sporting Inspiration" (Sportif İlham) ödülüne layık görülmesini sağladı.
EVİNİ SOYAN HIRSIZA İŞ BULDU
Salah sıra dışı davranışlarıyla da dikkat çekiyor.
■ Örneğin Mısır'dayken ailesinin evi bir hırsız tarafından soyuldu. Hırsız yakalandı ve Salah'ın babası şikâyetçi olmak istedi.
Ancak Salah hırsızı affetti, ona bir miktar para verdi ve hayatını düzene sokabilmesi için bir iş bulmasına yardım etti.
■ Salah'ın satranç bağımlılığı o kadar yüksek ki, otellerde veya kamplarda kendisini tanıyan kişilerle bile anonim oynamak yerine doğrudan masa satrançlarına yöneliyor.
■ Liverpool'da bir benzin istasyonuna yanaştığında, kendisini tanıyan taraftarların şaşkınlığı arasında, o an istasyonda bulunan tüm araçların benzin parasını cebinden ödedi.
■ 2018 Mısır Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, aday olmadığı halde 1 milyondan fazla Mısırlı seçmen, oy pusulasına "Muhammed Salah" yazdı.
■ İngilizlerin Salah'a olan sevgisi de sıra dışı boyutta. 2018 yılında Premier Lig'de 32 gol atıp gol kralı rekorunu kırdığında, Londra'daki ünlü British Museum, Salah'ın giydiği kramponları sergilenmek üzere müze envanterine aldı.
Kramponlar, Firavunlar dönemine ait binlerce yıllık Antik Mısır heykelleri ve mumyalarının tam yanında "Modern Mısır İkonu" etiketiyle sergilendi.
Özetle, Trabzonspor sadece bir futbol yıldızı değil, büyük bir hayırsever, İslamafobi'ye karşı büyük mücadele gösteren, Filistinlileri sonuna kadar destekleyen ve birçok insana yardımda bulunan çok saygıdeğer bir karakteri de ülkemize getirmiş oldu.
